<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Prezident İlham Əliyevin Dövlət Proqramına həsr olunmuş müşavirədə səsləndirdiyi fikirlər göstərir ki, qarşıdakı dövrdə məqsəd yalnız mövcud yataqların istismarını genişləndirmək deyil. Əsas hədəf təbii sərvətlərin hasilatından başlayaraq onların zənginləşdirilməsi, emalı və hazır məhsula çevrilməsinə qədər uzanan tam istehsal zəncirinin formalaşdırılmasıdır. </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Bu isə Azərbaycanın sənaye strukturunda yeni mərhələnin başlanması deməkdir.</span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Qeyd edək ki, Azərbaycanın iqtisadi inkişaf modelində neft-qaz sektoru uzun illər əsas gəlir mənbələrindən biri olub, lakin son dövrdə həyata keçirilən siyasətin mühüm istiqamətlərindən biri iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsidir.</span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Prezident İlham Əliyevin çıxışında da qeyd olunduğu kimi, bu ilin ilk 8 ayında qeyri-neft sektorunda 5,4 faizlik artım qeydə alınıb. Dövlət Proqramının əsas məqsədlərindən biri də bu dinamikanı uzunmüddətli və davamlı xarakterə çevirməkdir. Proqramın tam icrası nəticəsində 5 mindən çox daimi iş yerinin yaradılması, yeni istehsal müəssisələrinin formalaşdırılması, ixrac imkanlarının genişləndirilməsi və dövlət büdcəsinə əlavə gəlirlərin daxil olması gözlənilir.</span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Bu gün Azərbaycan onilliklər ərzində əlçatmaz qalan yataqları sadəcə iqtisadi dövriyyəyə qaytarmır. Eyni zamanda ölkə öz mineral-xammal bazasını yenidən qiymətləndirmək, yeni sahələrin kəşfiyyatını aparmaq, emal infrastrukturu yaratmaq, metallurgiyanı inkişaf etdirmək və hasilatı istehsalla əlaqələndirmək niyyətindədir. Bu, artıq bir yatağın və ya bir zavodun tarixi deyil. Bu, bütöv bir sənaye sistemi formalaşdırmaq cəhdidir. Və burada ardıcıllıq xüsusilə vacibdir: əvvəlcə geologiya və kəşfiyyat, sonra hasilat, ondan sonra isə zənginləşdirmə, emal, metallurgiya və hazır məhsul buraxılışı. </span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Diqqətçəkən məsələlərdən biri də odur ki, proqramda dağ-mədən sənayesi metallurgiyadan təcrid olunmuş şəkildə nəzərdən keçirilmir. Əksinə, onların arasında vahid istehsal sistemi formalaşdırılmalıdır. Konkret istiqamətlərdən biri alüminium istehsalının artırılmasıdır. Dövlət başçısı qeyd etmişdir ki, "hərçənd xarici tərəfdaşlardan müəyyən təkliflər var idi, onlar reallaşmadı, çünki biz milli iqtisadiyyata fayda gətirməyə qadir mexanizmlərin tətbiqinə maksimum çalışırıq". Bu mənada dağ-mədən sənayesi və metallurgiya bir-birini tamamlaya bilər. Yeni yataqlar xammal bazası, emal müəssisələri sənaye yükü, metallurgiya istehsalatları isə emal olunmamış xammalla müqayisədə xeyli yüksək dəyərə malik məhsul buraxmağa imkan verir. </span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Dağ-mədən sənayesinin inkişafı Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinin iqtisadi reinteqrasiyası baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Uzun illər işğal altında qalan ərazilərdə zəngin təbii sərvətlərin istifadəsi mümkün olmayıb. Prezident İlham Əliyevin çıxışında qeyd edildiyi kimi, Kəlbəcər, Laçın və Zəngilan ərazilərindəki təbii sərvətlər və meşə fondları işğal dövründə ciddi zərərə məruz qalıb. Eyni zamanda, qızıl, mis və molibden yataqlarının bir hissəsi uzun müddət tam geoloji tədqiqatdan kənarda qalıb. İndi isə vəziyyət dəyişib. Dövlət Proqramında ilk növbədə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə mövcud yataqların istismara qaytarılması nəzərdə tutulur. Kəlbəcər, Ağdərə və Zəngilanda yerləşən qızıl, mis və molibden yataqları bu baxımdan əsas istiqamətlər sırasındadır. Ağdərədə artıq işlərə başlanılması, növbəti mərhələdə Kəlbəcər və Zəngilanda da layihələrin həyata keçirilməsinin nəzərdə tutulması Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun iqtisadi potensialının artırılması baxımından əhəmiyyətlidir. Bu prosesin digər mühüm tərəfi məşğulluq məsələsidir. Dağ-mədən müəssisələrinin, emal zavodlarının və əlaqəli infrastrukturun yaradılması regionlarda yeni iş yerlərinin açılmasına, xidmət sektorunun genişlənməsinə və iqtisadi fəallığın yüksəlməsinə əlavə imkanlar yarada bilər.</span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Dövlət Proqramının əhatə etdiyi mühüm istiqamətlərdən biri də Naxçıvan Muxtar Respublikasıdır. Naxçıvanda sovet dövründə və sonrakı illərdə geoloji kəşfiyyat işləri lazımi səviyyədə aparılmayıb. Bu səbəbdən regionun təbii resurs potensialının tam öyrənilməsi üçün yeni kəşfiyyat mərhələsinə ehtiyac var.</span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Yeni Dövlət Proqramının mühüm xüsusiyyətlərindən biri dövlət və özəl sektorun paralel iştirakının nəzərdə tutulmasıdır. Dağ-mədən sənayesində dövlət xətti ilə "AzerGold"un fəaliyyəti ilə yanaşı, özəl sektorun və xarici investorların iştirakı üçün də imkan yaradılır. Xüsusilə geoloji kəşfiyyat nəticəsində yeni yataqların aşkarlanması xarici investisiyaların cəlb edilməsinə şərait yarada bilər. </span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Bir sözlə bu yeni sənaye siyasətinin arxasında Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən strategiyası dayanır. Bu proses uğurla reallaş</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">sa</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">, dağ-mədən və metallurgiya sənayesi Azərbaycanın qeyri-neft iqtisadiyyatının yeni dayaqlarından birinə çevriləcəkdir.</span></span></p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p><strong><em><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Vilayət İSMAYILOV, iqtisad elmləri doktoru, professor</span></span></em></strong></p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
]]><p>Sualım var dərvişə.</p>
<p> </p>
<p>Dərviş, görüm</p>
<p>saqqalına qırov düşsün,</p>
<p>sözün yerə düşməsin...</p>
<p>Söylə, dərdiş,</p>
<p>uzanınca yatağına</p>
<p>sən o yorğun saqqalını</p>
<p>yorğanın üstə qoyursan,</p>
<p>yoxsa yorğan altına?..</p>
<p> </p>
<p>Gözün, könlün</p>
<p> nələr görmüş, nələr, dərviş,</p>
<p>atı tərsinə nallanan hara gedər?</p>
<p> - deməzsənmi?</p>
<p> </p>
<p>Bə deməzsən,</p>
<p>qəlb oğrusu oğrudurmu, doğrumu?</p>
<p> </p>
<p>Dərdiş dərviş,</p>
<p>Deyirəm ki,</p>
<p>Gül görmüşük, su görmüşük;</p>
<p>insana gül göndərərlər,</p>
<p> susasa su verərlər;</p>
<p>Amma əgər gül suyusa göndərilən pay özü,</p>
<p>Demək, uzaq şəhərlərdə</p>
<p>çox-çox yaxın biri var -</p>
<p>Vardır biri - qəmzələri güllü-güllü,</p>
<p>üzüsulu, suyu güllü...</p>
<p> </p>
<p>Bir zamanlar "gülü sulu dərməzlər"di,</p>
<p>Hörüyə də hörməzlərdi...</p>
<p>Nə güldü, nə su gül suyu...</p>
<p>Nə doldu gülə</p>
<p>Suya nə oldu?..</p>
<p> </p>
<p>Sualları muncuq kimi yığan dərviş,</p>
<p>Bu dünyaya sığmayıb da, bir xirqəyə sığan dərviş ağır-ağır dilə gəldi - dindi, görək nə dedi? -</p>
<p> </p>
<p>Qış düşüncə saqqala da</p>
<p> qırov düşər, gəzəryiyik;</p>
<p>amma nə qış, nə də yayda</p>
<p>naxələf söz gəzdirmədik.</p>
<p>Saqqalımı soruşursan -</p>
<p>nə yorğanın üzərinə,</p>
<p>nə altına qoyuram.</p>
<p>Mən onu qoymuşam illərin üstə...</p>
<p>"Uzun, incə bir yol"dursa yolumuz,</p>
<p>saqqal özü yaddaş kimi hey uzanar, uzanar...</p>
<p>Sonra, sonra nə söylədi</p>
<p> bizim dərviş? - Dedi dərviş:</p>
<p>"Atı tərsinə nallayan hara getsə,</p>
<p>izi başqa səmtə çəkər...</p>
<p>Dünya elə adamlarla doludur:</p>
<p>özləri bir yana gedər,</p>
<p>kölgələri başqa yana...</p>
<p>Amma kim aldadar yolu?</p>
<p>Yol ayağı tanıyar...</p>
<p> </p>
<p>Daha sonra nə söylədi,</p>
<p> bə neylədi bizim dərviş?</p>
<p>Sağ əlini elə tutdu - dedim,</p>
<p> yəqin yazı yazır havalara.</p>
<p>Ya da bəlkə havalıydı -</p>
<p> havası da çatmırdı... -</p>
<p>"Qəlb oğrusu" sualından</p>
<p> alınmışdı, sanıram:</p>
<p>"Qəlb oğrusu... Qəlb oğrusu... -</p>
<p>Əgər könül sındırıbsa, əgər qapı qırıbsa -</p>
<p>oğrudur ki, oğrudur.</p>
<p>Ürək özü açılıbsa, biləsən -</p>
<p>ona oğru deməzlər.</p>
<p>Ürəkdə elə qapı var,</p>
<p>çöldən açar tutmayır,</p>
<p>kilidi iç üzdədi."</p>
<p> </p>
<p>Dərviş sonra yavaş-yavaş</p>
<p>keçdi təzə söhbətə:</p>
<p>Gül suyunu soruşurdun...</p>
<p>Gül də haqdı öz yerində,</p>
<p>su da haqdır, su da haqq.</p>
<p>Qarışınca bir-birinə</p>
<p>ikisindən bir ad doğur,</p>
<p>qeyb olur qeyb olasılar,</p>
<p>qalır orda qalasılar.</p>
<p> </p>
<p>Gül öz qoxusunu verib,</p>
<p>su - təmiz yaddaşını.</p>
<p>Birisi özündən keçib,</p>
<p>o birisi özgə qatıb özünə.</p>
<p>Ah, bütün özgələr belə olsaydı!..</p>
<p> </p>
<p>Güldən, sudan,</p>
<p> gül suyundan ötüb keçək</p>
<p> uzaqdakı yaxınlara, - dedi dərviş.</p>
<p>Dərviş dedi:</p>
<p>Adamlar var,</p>
<p>ömür boyu yaxındadır - uzaqdır.</p>
<p>Adam da var,</p>
<p>aralıqda bir dəniz var, bir böyük çöl,</p>
<p>amma, ancaq hər addımda</p>
<p> nəfəsini duyursan...</p>
<p> </p>
<p>Sonra susdu, dərin susdu,</p>
<p>elə bil ki dənizi də, çöllüyü də keçib geri dönmüşdü, dərviş əgər dərvişdisə, gördüyünü görmüşdü...</p>
<p>Dərviş elə susa bilir, dərviş elə danışır -</p>
<p>Deyərsən ki, iki dodaq</p>
<p> aralanan iki dünya kimidi...</p>
<p>İki dünya arasından gəldi yenə sözləri:</p>
<p>- Mənim cavabımın ardınca getmə.</p>
<p>Özünə ver sualını;</p>
<p>Düz cavabı axtaranlar</p>
<p>bir gün, əlbət, dayanar.</p>
<p>Düz sualı axtaransa</p>
<p>ömrü boyu yol gedər...</p>
<p> </p>
<p>Yollar gərək qutlu olsun!..</p>
]]><p>Milli Mədəniyyətin Təbliği İctimai Birliyi Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə 01 avqust 2026-ci il tarixindən “Şair Cavad Cavadlının ədəbi irsinin təbliği” layihəsinin icrası davam etdirir. 20 sentyabr 2026-cı il tarixində Rəşid Behbudov adına Azərbaycan Dövlət Mahnı Teatrında növbəti addım həyata keçirilib. Türkiyədən, Qazaxstandan, Qırğızıstandan eləcə də Avropanın bir çox ölkələrindən gələn qonaqların və geniş ictimaiyyətin qatıldığı təqdimatda şair, jurnalist Azərbaycan ədəbiyyatının tanınmış simalarından olan Cavad Cavadlının 100 illik yubileyi qeyd olunub və həmçinin layihə rəhbəri Jalə Cəfərovanın “Nə yaxşı ki, atam sənsən” kitabının təqdimatı keçirilib. Yubiley gecəsi rəsmi və bədii gecədən təşkil olunmuşdu. Tədbirin aparıcısı, layihə rəhbəri Jalə Cəfərova qonaqları salamlayaraq gecənin təqdimatından öncə bir neçə vacib məqamlara toxunub: “Bu axşam burada bizi bir araya gətirən şair, yazıçı Cavad Cavadlının işığıdır. Bu işığa toplaşdığınız və əziz gecəni bizimlə bölüşdüyünüz üçün hər birinizə ürəkdən təşəkkür edirəm. Bu gün biz həm bir ədibin xatirəsini yaşatmaq, həm də onun yaradıcılığından, ömründən və mənəvi dünyasından gələn dəyərləri bir daha xatırlamaq için burdayıq. Lakin belə bir gecəyə başlamazdan əvvəl bizim üçün ən müqəddəs borclardan birini yerinə yetirək. Torpaqlarımızın bütövlüyü və azadlığı uğrunda canından keçən şəhidlərimizi dərin ehtiramla, sonsuz minnətdarlıq və rəhmət duaları ilə yad edək. Bu gün, eyni zamanda Dövlət Suverenliyi Günü günüdür. Hamınızı ürəkdən təbrik edirəm” .<br /> Şəhidlərimiz bir dəqiqəlik sükutla yad edildikdən sonra layihə rəhbərinin hazırladığı şairin ömür yoluna işıq tutan 25 dəqiqəlik videoçarx təqdim olunub.<br /> Daha sonra söz qonaqlara və musiqiyə verilib. Gecədə akademik İsa Həbibbəyli, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, professor Bədirxan Əhmədov, ədəbi tənqidçi Əsəd Cahangir, Arzu Yılmaz Dağdemir, Cahid Günay, fililogiya üzrə fəlsəfə doktoru Adilə Nəzərova çıxış edərək şairin həyat və yaradıcılığından bəhs etməklə yanaşı, onu eyni zamanda bir insan kimi də xatırlayaraq fikirlərini paylaşıblar.<br /> Təqdimatın bədii hissəsində Əməkdar artıst Azad Şükürov və Firuzə Balayeva şairin həyatından bir parçanı işıqlandırıblar. Əməkdar artist Nuriyyə Hüseynova eləcə də Tural İbrahimov, Çilənay Hüseynova, Aygün Mahmudovanın ifaları sürəkli alqışlarla qarşılanıb. Gecədə qonaqlara kitab təqdim olunub. Təqdimatın sonunda qonaqlarla birgə xatirə şəkilləri çəkilib.</p>
<p><img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3690.jpg" /></p>
<p> </p>
<p><img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3747.jpg" /></p>
<p><img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3796.jpg" /></p>
<p> </p>
<p><img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3723.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3726.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3728.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3735.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3738.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3753.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3772.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3825.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3855.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3858.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3882.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3922.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3974.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3983.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_3993.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4014.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4028.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4094.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4133.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4150.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4180.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4198.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4209.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4212.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4223.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4251.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4261.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4263.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4273.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4287.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4302.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4363.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/whatsapp-image-2026-09-21-aaat-23_15_59.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4377.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4390.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4425.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4456.jpg" /><br /> <img alt="" src="https://ordum.az/uploads/posts/2026-09/img_4524.jpg" /></p>
]]><p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> Türk dünyasının geosiyasi əhəmiyyətinin artdığı, regional təhlükəsizlik və enerji məsələlərinin beynəlxalq gündəmdə xüsusi yer tutduğu bir dövrdə Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin təşkilata üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxsləri ilə görüşdə səsləndirdiyi fikirlər türk dövlətləri arasında həmrəyliyin, qarşılıqlı fəaliyyətin və ortaq təhlükəsizlik yanaşmasının vacibliyini bir daha gündəmə gətirir. Azərbaycanın enerji resurslarının dünya bazarlarına çıxarılmasında və Mərkəzi Asiya ölkələrinin enerji imkanlarının beynəlxalq bazarlara nəqlində oynadığı rol, eləcə də türk dövlətlərini birləşdirən tarixi-mədəni bağlar bu əməkdaşlığın iqtisadi və mənəvi əsaslarını təşkil edir. Eyni zamanda, müasir təhdidlərin, xüsusilə ideoloji çağırışların gənc nəslə təsiri təhlükəsizlik məsələsinə daha geniş prizmadan yanaşmağı zəruri edir. Görüşdə Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikirlər türk dünyasının qarşısında dayanan əsas məsələlərə – enerji təhlükəsizliyi, regional sabitlik, qarşılıqlı əməkdaşlıq və gənclərin ideoloji təhdidlərdən qorunmasına diqqət çəkir. Çıxışda Azərbaycanın Türk Dövlətləri Təşkilatında oynadığı rol, həm enerji istehsalçısı, həm də mühüm tranzit ölkəsi kimi mövqeyi xüsusi vurğulanır.</p>
<p style="text-align:justify">Azərbaycan uzun illərdir dünya enerji bazarında etibarlı tərəfdaş kimi çıxış edir. Ölkənin enerji resurslarının beynəlxalq bazarlara çıxarılması ilə yanaşı, Mərkəzi Asiya ölkələrinin enerji resurslarının Xəzər dənizi üzərindən Qərb bazarlarına nəqlində Azərbaycanın mühüm tranzit imkanları mövcuddur. Bu baxımdan Azərbaycan yalnız öz enerji resurslarının ixracatçısı deyil, həm də Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında enerji və nəqliyyat əlaqələrinin inkişafına töhfə verən ölkə kimi çıxış edir. Xəzər hövzəsinin geosiyasi və iqtisadi əhəmiyyətinin artması Azərbaycanın regional əməkdaşlıq imkanlarını da genişləndirir.</p>
<p style="text-align:justify"> Enerji sahəsində əməkdaşlıq türk dövlətləri arasında iqtisadi əlaqələrin dərinləşdirilməsi üçün mühüm istiqamətlərdən biridir. İnfrastruktur layihələrinin inkişafı, enerji marşrutlarının şaxələndirilməsi və tranzit imkanlarının genişləndirilməsi region ölkələrinin qarşılıqlı asılılığını və əməkdaşlıq potensialını artırır.</p>
<p style="text-align:justify"> Prezident İlham Əliyevin çıxışında səsləndirdiyi “Türk dünyası bizim ailəmizdir” ifadəsi türk dövlətləri arasındakı münasibətlərin yalnız siyasi və iqtisadi maraqlarla məhdudlaşmadığını göstərən siyasi mesaj kimi diqqəti cəlb edir.</p>
<p style="text-align:justify"> Türk dövlətlərini birləşdirən ortaq tarixi-mədəni irs, dillər arasındakı yaxınlıq, ənənələr və tarixi əlaqələr əməkdaşlıq üçün əlavə imkanlar yaradır. Bu amillər siyasi dialoqun, iqtisadi tərəfdaşlığın və humanitar əlaqələrin inkişafına zəmin formalaşdırır.</p>
<p style="text-align:justify"> Son illərdə Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində əməkdaşlığın müxtəlif istiqamətlərdə genişlənməsi bu əlaqələrin institusional xarakter aldığını göstərir. Nəqliyyat, enerji, ticarət, rəqəmsal texnologiyalar, təhsil, mədəniyyət və təhlükəsizlik sahələri təşkilat daxilində qarşılıqlı fəaliyyətin əsas istiqamətləri sırasında yer alır.</p>
<p style="text-align:justify"> Görüşdə diqqət çəkən əsas məsələlərdən biri müasir təhdidlərin xarakterinin dəyişməsi ilə bağlıdır. Prezident İlham Əliyev bugünkü təhdidlərin ideoloji xarakter daşıdığını vurğulayaraq gənclərlə bağlı məsələlərə xüsusi diqqət yetirməyin vacibliyini qeyd edib. Müasir informasiya məkanında ideoloji təsirlər, dezinformasiya və müxtəlif radikallaşma meyilləri dövlətlərin təhlükəsizlik gündəliyində yeni məsələlər meydana çıxarır. Bu şəraitdə təhlükəsizlik anlayışı yalnız hərbi və fiziki təhlükəsizliklə məhdudlaşmır. İnformasiya təhlükəsizliyi, cəmiyyətin maarifləndirilməsi, gənclərin düzgün informasiya mənbələrinə çıxışının təmin edilməsi də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan Türk Dövlətləri Təşkilatı daxilində gənclər və gənclər təşkilatları arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Təhsil, mədəniyyət, elm və sosial layihələr vasitəsilə gənclər arasında əlaqələrin genişləndirilməsi ortaq dəyərlərin və qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmlənməsinə xidmət edə bilər.</p>
<p style="text-align:justify"> Çıxışda Azərbaycan-Qazaxıstan münasibətlərinə də xüsusi yer verilməsi iki ölkə arasında mövcud əməkdaşlığın əhəmiyyətini göstərir. Azərbaycan və Qazaxıstan həm Xəzər regionunda yerləşən dövlətlər, həm də Türk Dövlətləri Təşkilatının fəal üzvləri kimi müxtəlif sahələrdə əməkdaşlıq imkanlarına malikdirlər. İki ölkə arasında iqtisadi-ticarət əlaqələrinin, nəqliyyat və logistika əməkdaşlığının, enerji və humanitar münasibətlərin inkişafı regional əlaqələrin gücləndirilməsinə təsir göstərir. Xəzər üzərindən həyata keçirilən nəqliyyat marşrutları Azərbaycan və Qazaxıstanı Avropa ilə Mərkəzi Asiya arasında mühüm bağlantı nöqtələrinə çevirir. Bu əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri də xalqların rifahının yüksəldilməsidir. Dövlətlərarası münasibətlərin nəticə etibarilə vətəndaşların sosial-iqtisadi imkanlarının genişlənməsinə, biznes əlaqələrinin artmasına və humanitar münasibətlərin möhkəmlənməsinə xidmət etməsi mühüm məqsədlərdən biridir.</p>
<p style="text-align:justify"> Prezident İlham Əliyevin çıxışında səslənən fikirlər türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın yalnız bugünkü məsələlərin həlli ilə deyil, gələcək çağırışlara hazırlıqla da bağlı olduğunu göstərir. Enerji və nəqliyyat layihələri iqtisadi əlaqələri möhkəmləndirdiyi kimi, təhlükəsizlik sahəsində koordinasiya və gənclərlə bağlı birgə fəaliyyət də uzunmüddətli əməkdaşlığın sosial əsaslarını gücləndirə bilər.</p>
<p style="text-align:justify"> Türk dünyasının qarşısında duran imkanlar geniş olduğu kimi, çağırışlar da müxtəlifdir. Bu şəraitdə qarşılıqlı etimadın, siyasi dialoqun, iqtisadi tərəfdaşlığın və humanitar əlaqələrin inkişaf etdirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın enerji və tranzit imkanları, Qazaxıstanın Mərkəzi Asiyadakı mövqeyi və digər türk dövlətlərinin iqtisadi potensialı bir-birini tamamlayan imkanlar yaradır. Bu imkanların səmərəli şəkildə əlaqələndirilməsi Türk Dövlətləri Təşkilatının regional və beynəlxalq əməkdaşlıq platforması kimi fəaliyyətinin daha da inkişafına şərait yarada bilər. Prezident İlham Əliyevin çıxışında irəli sürülən əsas tezislər enerji təhlükəsizliyindən regional sabitliyə, ortaq mədəni dəyərlərdən gənclərlə işə qədər geniş bir gündəliyi əhatə edir. Bu gündəliyin mərkəzində isə qarşılıqlı əməkdaşlıq, təhlükəsizlik və türk dövlətlərinin xalqlarının rifahı dayanır.</p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"><strong>Nurullayeva Zenfira İslam qızı </strong></p>
<p style="text-align:justify"><strong>Qara Qarayev adına Mərkəzi İncəsənət Məktəbinin xor ixtisası üzrə müəllimi, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi</strong></p>
]]><p>Əli Əlisoy çıxış edərək bildirib ki, dövlətimizin dəstəyi ilə bundan sonra da ictimai birlik fəaliyyətini fəal şəkildə yerinə yetirəcək. Vətən üçün sağlamlığını qurban verən oğulların hüquqlarının qorunmasında dövlət orqanları ilə birlikdə addımlayacaq.<br /> Sonda qazilərin hüquq və sosial məsələləri ilə bağlı təkliflər dinlənilib.</p>
<p><a data-caption="Fotoqalereya" data-fancybox="gallery" href="https://serqqapisi.az/storage/postImage/1789906838_1001975125.jpg"><img alt="Image Gallery" decoding="async" src="https://serqqapisi.az/storage/postImage/1789906838_1001975125.jpg" /></a></p>
]]><p style="text-align:justify"> Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyev 2023-cü il oktyabrın 15-də Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərlərində Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağını ucaltdı. Bu hadisə Azərbaycan xalqının uzun illər ərzində gözlədiyi tarixi günlərdən biri kimi yadda qaldı. Xankəndidə Dövlət Bayrağının ucaldılması mərasimində Prezident İlham Əliyev həmin günü tarixi hadisə kimi qiymətləndirərək Azərbaycan xalqını təbrik etdi. Dövlət başçısı çıxışında qeyd etdi ki, prezident vəzifəsinə başladığı gündən qarşısına qoyduğu əsas məqsədlərdən biri Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi və Dövlət Bayrağının ölkənin bütün ərazilərində dalğalanması olub. Prezident çıxışında 20 il əvvəl Azərbaycan xalqının etimadını qazanarkən verdiyi vədi də xatırlatdı. O bildirdi ki, Azərbaycan xalqının və dövlətinin milli maraqlarını müdafiə etmək, ölkənin ərazi bütövlüyünü qorumaq qarşıya qoyulan əsas vəzifələrdən olub. Dövlət başçısının sözlərinə görə, bu məqsədə çatmaq üçün illər ərzində ardıcıl fəaliyyət göstərilib və tarixi anın reallaşmasına doğru addımlar atılıb.</p>
<p style="text-align:justify"> Ərazilərin işğaldan azad olunmasından sonra qarşıda duran əsas vəzifələrdən biri həmin ərazilərdə həyatın yenidən qurulması, infrastrukturun bərpası və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışının təmin edilməsidir. Bu proses çərçivəsində Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə rayonlarında da məskunlaşma davam edir. Yeni yaşayış məhəllələrinin salınması, evlərin tikilməsi, sosial obyektlərin yaradılması, yolların və kommunikasiyaların bərpası ilə yanaşı, insanların öz doğma yurdlarına qayıdışı həmin ərazilərin dirçəldilməsinin əsas göstəricilərindən biridir. 2026-cı il avqustun 17-nə olan məlumata görə, Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə ərazilərində artıq minlərlə insanın məskunlaşması təmin edilib. Xankəndi şəhərində 76 ailə, 332 nəfər, Kərkicahan qəsəbəsində isə 43 ailə, 174 nəfər olmaqla, ümumilikdə 119 ailə, 506 nəfər məskunlaşıb. Bu göstəricilər Xankəndidə həyatın tədricən bərpa olunduğunu və şəhərin yenidən yaşayış məkanına çevrildiyini göstərir.</p>
<p style="text-align:justify"> Xocalı rayonunda məskunlaşma daha geniş coğrafiyanı əhatə edir. Xocalı şəhərində 144 ailə, 651 nəfər, Ballıca kəndində 246 ailə, 1088 nəfər, Xanyurdu kəndində 140 ailə, 510 nəfər, Təzəbinə kəndində 180 ailə, 824 nəfər, Şuşakənd kəndində 116 ailə, 436 nəfər, Badara kəndində 109 ailə, 411 nəfər, Seyidbəyli kəndində 77 ailə, 282 nəfər, Daşbulaq kəndində 44 ailə, 169 nəfər, Xanabad kəndində isə 111 ailə, 470 nəfər məskunlaşıb. Beləliklə, Xocalı üzrə ümumilikdə 1 167 ailənin, 4 841 nəfərin məskunlaşması təmin edilib.</p>
<p style="text-align:justify"> Xocavənd rayonunda da Böyük Qayıdış prosesi davam edir. Xocavənd şəhərində 413 ailə, 1 614 nəfər, Xocavənd kəndində 78 ailə, 319 nəfər, Xanoba kəndində 39 ailə, 177 nəfər, Qırmızı Bazar qəsəbəsində 213 ailə, 909 nəfər, Sos kəndində 85 ailə, 360 nəfər, Güneyxırman kəndində 39 ailə, 175 nəfər, Quzeyxırman kəndində 39 ailə, 169 nəfər, Hadrut qəsəbəsində isə 82 ailə, 347 nəfər məskunlaşıb. Ümumilikdə Xocavənddə 988 ailə, 4 070 nəfər doğma yaşayış məntəqələrinə qayıdıb.</p>
<p style="text-align:justify"> Ağdərə rayonunda da məskunlaşma prosesi ardıcıl şəkildə həyata keçirilir. Talış kəndində 20 ailə, 90 nəfər, Həsənriz kəndində 292 ailə, 1 150 nəfər, Suqovuşan kəndində 180 ailə, 592 nəfər, Kolatağ kəndində 36 ailə, 139 nəfər, Vəngli kəndində 151 ailə, 602 nəfər, Heyvalı kəndində 46 ailə, 205 nəfər, Çapar kəndində 40 ailə, 143 nəfər, Aşağı Oratağ kəndində 111 ailə, 501 nəfər, Çıldıran kəndində isə 41 ailə, 165 nəfər məskunlaşıb. Ağdərə üzrə ümumi göstərici 917 ailə və 3 587 nəfərdir. Ümumi olaraq 2026-cı il avqustun 17-dək Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə üzrə ümumilikdə 3 191 ailənin və 13 004 nəfərin məskunlaşması təmin edilib. Bu rəqəmlər Böyük Qayıdış prosesinin miqyasını əks etdirən mühüm göstəricilərdən biridir. Hər bir ailənin doğma torpağına qayıtması yalnız statistika deyil, uzun illər ərzində həsrətlə gözlənilən qayıdışın real nəticəsidir.</p>
<p style="text-align:justify"> Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərədə aparılan quruculuq işləri yalnız yaşayış evlərinin tikintisi ilə məhdudlaşmır. Ərazilərdə sosial, iqtisadi və nəqliyyat infrastrukturu formalaşdırılır, təhsil, səhiyyə və digər xidmət sahələrinin fəaliyyəti üçün şərait yaradılır. Doğma torpaqlarına qayıdan insanların gündəlik həyatının təşkili ilə yanaşı, bu yaşayış məntəqələrinin uzunmüddətli inkişafı üçün də yeni imkanlar yaradılır. Məqsəd insanların burada təhlükəsiz və rahat yaşaması, işləməsi və sosial həyatını davam etdirməsi üçün zəruri şəraitin formalaşdırılmasıdır. Bu baxımdan Böyük Qayıdış prosesi Azərbaycan ərazilərinin müharibədən sonrakı bərpasının mühüm istiqamətlərindən biri kimi diqqət çəkir. Qayıdışla paralel olaraq şəhər və kəndlərin müasir tələblərə uyğun yenidən qurulması həmin ərazilərin gələcək inkişafının əsasını təşkil edir.</p>
<p style="text-align:justify"> 20 sentyabrın Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü kimi qeyd olunması bu şəhərlərin Azərbaycanın müasir tarixindəki yerini xatırlamaqla yanaşı, onların gələcəyi ilə bağlı proseslərə də diqqət yönəldir. 2023-cü ildə Dövlət Bayrağının bu şəhərlərdə ucaldılması ilə bağlı tarixi hadisə siyasi və dövlətçilik baxımından mühüm mərhələni ifadə etdiyi kimi, bu gün həmin ərazilərdə insanların məskunlaşması yeni bir mərhələnin – quruculuq və qayıdış mərhələsinin göstəricisidir. Bu gün Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərənin adı yalnız keçmiş hadisələrlə deyil, burada yenidən qurulan həyatla, doğma torpaqlarına qayıdan ailələrlə və gələcəyə hesablanan inkişaf layihələri ilə də bağlıdır.</p>
<p style="text-align:justify"> 20 sentyabrın mahiyyəti də məhz bu baxımdan daha geniş məna kəsb edir. Bu tarix bir tərəfdən Azərbaycanın müasir tarixində baş vermiş mühüm hadisələrin yadda saxlanılması, digər tərəfdən isə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yeni həyatın qurulmasının nümayiş etdirilməsi baxımından əlamətdardır. Xankəndidə, Xocalıda, Xocavənddə və Ağdərədə hər yeni məskunlaşan ailə bu torpaqlarda həyatın bərpasının bir hissəsinə çevrilir. Bu prosesin davam etməsi isə həmin ərazilərin gələcək inkişafı və dayanıqlı yaşayış məkanlarına çevrilməsi baxımından mühüm mərhələdir.</p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"><strong>Qasımov Səyavuş Kamran oğlu, Avrasiya Universitetinin rektoru, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent</strong></p>
]]><p style="text-align:justify">Azərbaycan Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin 2024-cü il 19 sentyabr tarixli Sərəncamı ilə təsis edilən 20 Sentyabr – Dövlət Suverenliyi Günü Azərbaycan xalqının çoxəsrlik dövlətçilik tarixinin, milli iradəsinin və müstəqil dövlət qurmaq əzminin rəmzi kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu gün yalnız təqvimdə qeyd olunan bir tarix deyil, Azərbaycanın öz siyasi taleyini müəyyən etmək hüququnun və dövlət müstəqilliyinin qorunmasının ifadəsidir. Özünün siyasi və mədəni tarixinə, milli dəyərlərinə və taleyinə sahib çıxmaq, müstəqil dövlətini yaratmaq və onu inkişaf etdirmək hər xalqa nəsib olmur. Dövlətçilik ənənəsinin formalaşması uzun və mürəkkəb tarixi prosesin nəticəsidir. Azərbaycan xalqı da əsrlər boyu müxtəlif siyasi, iqtisadi və hərbi sınaqlarla üzləşməsinə baxmayaraq, öz dövlətçilik iradəsini və milli kimliyini qoruyub saxlayıb.</p>
<p style="text-align:justify"> Azərbaycanın dövlətçilik tarixi qədim və zəngin ənənələrə malikdir. Müxtəlif dövrlərdə bu ərazidə yaranmış dövlətlər, siyasi qurumlar və xanlıqlar xalqımızın idarəçilik mədəniyyətinin formalaşmasına mühüm töhfələr verib. XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması isə müasir milli dövlətçilik tariximizin mühüm mərhələlərindən biri oldu. 1918-ci ildə qurulan Cümhuriyyət müsəlman Şərqində parlamentli respublika və demokratik dövlətçilik ənənələrinin inkişafı baxımından mühüm tarixi hadisə idi. Sonrakı dövrdə Azərbaycan öz müstəqilliyini itirsə də, dövlətçilik düşüncəsi və milli istiqlal ideyası xalqın yaddaşından silinmədi. XX əsrin sonlarında baş verən ictimai-siyasi proseslər nəticəsində Azərbaycan yenidən müstəqilliyini bərpa etdi. 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyinin elan olunması xalqımızın uzun illər davam edən müstəqillik arzusunun gerçəkləşməsi idi.</p>
<p style="text-align:justify"> Müstəqilliyin əldə olunması ilə yanaşı, onun qorunması və möhkəmləndirilməsi də mühüm vəzifə qarşısında dayanırdı. Dövlət institutlarının formalaşdırılması, hüquqi və siyasi sistemin qurulması, iqtisadi müstəqilliyin möhkəmləndirilməsi və ölkənin ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixinin əsas istiqamətlərindən olub. Lakin müstəqil dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi yalnız siyasi və iqtisadi inkişafla məhdudlaşmır. Dövlət suverenliyinin mühüm şərtlərindən biri də ölkənin ərazi bütövlüyünün və konstitusiya quruluşunun təmin edilməsidir. Uzun illər davam edən Qarabağ münaqişəsi Azərbaycanın dövlətçilik tarixində ən mürəkkəb problemlərdən biri olaraq qaldı. Bu məsələ ətrafında hərbi, siyasi və diplomatik proseslər uzun müddət davam etdi.</p>
<p style="text-align:justify">2020-ci ildə baş vermiş İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm dəyişikliklər baş verdi. 2023-cü ilin sentyabrında keçirilmiş lokal xarakterli hərbi tədbirlərdən sonra Azərbaycanın bütün ərazisində dövlət suverenliyinin bərpa edildiyi elan olundu. Bu hadisələr ölkənin siyasi və ictimai həyatında yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirildi.</p>
<p style="text-align:justify">20 Sentyabr tarixinin Dövlət Suverenliyi Günü kimi qeyd olunması da məhz dövlətin suverenliyinin əhəmiyyətini vurğulayır. Suverenlik dövlətin öz ərazisində ali hakimiyyətə malik olması, daxili və xarici siyasətini müstəqil şəkildə müəyyənləşdirməsi deməkdir. Dövlət suverenliyi milli iradənin, ərazi bütövlüyünün və müstəqil qərarvermənin əsas dayaqlarından biridir. Bu hadisənin əhəmiyyətini Prezident İlham Əliyev 20 sentyabr 2024-cü ildə Qarabağ Universitetinin müəllim və tələbə heyəti ilə görüşündə çıxış edərkən xüsusi vurğulayıb. Dövlət başçısı həmin çıxışında deyib: “Düz bir il bundan əvvəl qəhrəman Azərbaycan Ordusu dövlət suverenliyini tam bərpa etmişdir. Bir gündən az davam edən antiterror əməliyyatı nəticəsində separatçıların kökü kəsildi, Azərbaycan öz dövlət suverenliyini tam təmin etdi, beynəlxalq hüquq zəfər çaldı və Azərbaycan öz gücünü bir daha göstərdi”. Bu fikirlər 20 Sentyabrın Azərbaycan üçün daşıdığı siyasi və tarixi mənanı ifadə edir. 2023-cü ilin sentyabr hadisələri Azərbaycanın Qarabağ üzərində faktiki nəzarətinin bərpası ilə nəticələndi və ölkənin ərazi bütövlüyü ilə bağlı uzunmüddətli prosesin yeni mərhələsini formalaşdırdı.</p>
<p style="text-align:justify"> Suveren dövlət yalnız sərhədləri və dövlət atributları ilə deyil, həm də güclü institutları, qanunun aliliyi, vətəndaş məsuliyyəti, milli həmrəyliyi və davamlı inkişaf imkanları ilə xarakterizə olunur. Bu baxımdan dövlətçilik yalnız dövlət orqanlarının fəaliyyəti deyil, cəmiyyətin hər bir üzvünün ölkənin gələcəyinə münasibətini də əhatə edən ümumi dəyərdir. Azərbaycan xalqının tarix boyu üzləşdiyi çətinliklər dövlətçilik iradəsinin formalaşmasında mühüm rol oynayıb. İşğallar, siyasi dəyişikliklər, müharibələr və iqtisadi çətinliklərə baxmayaraq, milli kimliyin və müstəqillik düşüncəsinin qorunması xalqın tarixi yaddaşının mühüm hissəsinə çevrilib.</p>
<p style="text-align:justify"> Bu gün Dövlət Suverenliyi Günü dövlət müstəqilliyinin əhəmiyyətini bir daha xatırlamaqla yanaşı, gələcək nəsillər qarşısında məsuliyyətimizi də gündəmə gətirir. Dövlətin davamlılığı yalnız keçmişin qorunması ilə deyil, gələcəyə hesablanmış inkişaf, savadlı və məsuliyyətli vətəndaş cəmiyyəti, güclü institutlar və milli dəyərlərə hörmətlə təmin olunur.</p>
<p style="text-align:justify"> Azərbaycan xalqının tarix boyu qoruyub saxladığı dövlətçilik arzusu bu gün müstəqil dövlətin inkişafı ilə yeni məzmun qazanır. Keçmişin tarixi təcrübəsini öyrənmək, əldə edilmiş nailiyyətləri qorumaq və gələcək nəsillər üçün daha güclü dövlət quruculuğuna töhfə vermək hər bir vətəndaşın mühüm vəzifələrindən biridir. 20 Sentyabr həm də tarixə və dövlətçilik ənənələrinə ehtiram günüdür. Bu tarix Azərbaycan xalqının öz siyasi taleyinə sahib çıxmaq, milli dövlətini qorumaq və gələcək nəsillərə daha güclü dövlət miras qoymaq iradəsini ifadə edir.</p>
<p style="text-align:justify"> Dövlətçilik böyük tarixi sərvətdir. Onu qorumaq, inkişaf etdirmək və gələcək nəsillərə ötürmək hər bir vətəndaşın üzərinə düşən mühüm məsuliyyətdir. Dövlət Suverenliyi Günü bu məsuliyyəti dərk etmək, tariximizi xatırlamaq və müstəqil Azərbaycanın gələcəyinə töhfə verməyin əhəmiyyətini bir daha vurğulamaq üçün əlamətdar gündür. Bu əlamətdar gün dövlətimizin suverenliyinin möhkəmləndirilməsi, ölkəmizin davamlı inkişafı və gələcək nəsillərin firavanlığı naminə görülən işlərin əhəmiyyətini bir daha diqqətə çatdırır.</p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"><strong>Paşazadə Kamal Çingiz oğlu </strong></p>
<p><strong><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Qara Qarayev adına Mərkəzi İncəsənət Məktəbinin violonçel ixtisası üzrə müəllimi, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi</span></span></strong></p>
]]><p><strong>Fotosessiya</strong></p>
<p><a href="https://yerveinsan.az/photosession/2026/09/IMG-2-1789710112.jpg" rel="example_group" title=""><img decoding="async" src="https://yerveinsan.az/resizer.php?src=http://yerveinsan.az/photosession/2026/09/IMG-2-1789710112.jpg&h=80&w=120&zc=1&q=80" /></a> <a href="https://yerveinsan.az/photosession/2026/09/IMG-2-3579420228.jpg" rel="example_group" title=""><img decoding="async" src="https://yerveinsan.az/resizer.php?src=http://yerveinsan.az/photosession/2026/09/IMG-2-3579420228.jpg&h=80&w=120&zc=1&q=80" /></a> <a href="https://yerveinsan.az/photosession/2026/09/IMG-2-5369130348.jpg" rel="example_group" title=""><img decoding="async" src="https://yerveinsan.az/resizer.php?src=http://yerveinsan.az/photosession/2026/09/IMG-2-5369130348.jpg&h=80&w=120&zc=1&q=80" /></a> <a href="https://yerveinsan.az/photosession/2026/09/IMG-2-1789710142.jpg" rel="example_group" title=""><img decoding="async" src="https://yerveinsan.az/resizer.php?src=http://yerveinsan.az/photosession/2026/09/IMG-2-1789710142.jpg&h=80&w=120&zc=1&q=80" /></a> <a href="https://yerveinsan.az/photosession/2026/09/IMG-2-3579420288.jpg" rel="example_group" title=""><img decoding="async" src="https://yerveinsan.az/resizer.php?src=http://yerveinsan.az/photosession/2026/09/IMG-2-3579420288.jpg&h=80&w=120&zc=1&q=80" /></a> <a href="https://yerveinsan.az/photosession/2026/09/IMG-2-5369130438.jpg" rel="example_group" title=""><img decoding="async" src="https://yerveinsan.az/resizer.php?src=http://yerveinsan.az/photosession/2026/09/IMG-2-5369130438.jpg&h=80&w=120&zc=1&q=80" /></a></p>
]]><p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin müvafiq sərəncamı ilə 20 sentyabr tarixi həm də Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü kimi müəyyən edilmişdir. </span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">20 Sentyabr eyni zamanda Azərbaycan dövlətinin öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini təmin etmək istiqamətində həyata keçirdiyi ardıcıl siyasətin mühüm nəticələrindən birini ifadə edir. Bu baxımdan həmin gün xalqımızın milli iradəsinin, dövlətçilik əzminin və tarixi torpaqlarımızın dirçəldilməsi prosesinin simvolu kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.Məlumdur ki, Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpası uzunmüddətli və mürəkkəb tarixi prosesin nəticəsi olmuşdur. 2020-ci ildə baş vermiş Vətən müharibəsi nəticəsində Azərbaycanın bir sıra şəhər və rayonları işğaldan azad edilmiş, 2023-cü ilin sentyabrında isə Qarabağ bölgəsində dövlət suverenliyinin tam bərpası təmin edilmişdir.</span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">2023-cü il oktyabrın 15-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev Xankəndi Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərlərində Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağını ucaltdı. Bu hadisə Azərbaycanın dövlət suverenliyinin bərqərar olmasının rəmzi hadisələrindən biri kimi yadda qaldı. </span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Xankəndidə sonrakı dövrdə sosial, təhsil, idman və digər infrastrukturların bərpasına xüsusi diqqət yetirilmişdir. Qarabağ Universitetinin fəaliyyətə başlaması şəhərin gələcək inkişafında təhsilin və insan kapitalının rolunu daha da artırmışdır. Universitetin əsas binasının və tələbə yataqxanasının təmir edilməsi, yeni təhsil və tibb infrastrukturlarının yaradılması Xankəndidə yeni həyat mərhələsinin formalaşmasının göstəricilərindəndir. Həmçinin, 8 noyabr 2023-cü ildə Xankəndində Vətən müharibəsində əldə edilmiş Zəfərin üçüncü ildönümünə həsr olunmuş hərbi paradın keçirilməsi də şəhərin Azərbaycanın dövlətçilik tarixindəki yeni mərhələsinin mühüm hadisələrindən biri olmuşdur.</span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Xocalı adı da Azərbaycan xalqının yaddaşında xüsusi tarixi məna daşıyır. 2023-cü ilin sentyabrında Azərbaycanın dövlət suverenliyinin bərpası ilə Xocalı şəhərində də yeni tarixi mərhələ başlandı. 2024-cü il mayın 28-dən etibarən keçmiş məcburi köçkünlərin Xocalıya qayıdışı başlanmışdır. </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Şəhərdə yaşayış binalarının, sosial obyektlərin və digər infrastrukturun bərpası Böyük Qayıdışın mühüm istiqamətlərindən birini təşkil edir. Xocalı Soyqırımı Memorialının təməlinin 2024-cü il fevralın 26-da qoyulması isə faciə qurbanlarının xatirəsinin əbədiləşdirilməsi baxımından mühüm hadisədir. </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Bu gün</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif"> Xocalı yalnız faciə ilə xatırlanan şəhər deyil, həm də dirçəlişin, yenidənqurmanın və insanların öz doğma yurdlarına qayıdışının ünvanıdır.</span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Xocavənd rayonu zəngin tarixi-mədəni irsi, qədim yaşayış məskənləri və təbii sərvətləri ilə Qarabağın mühüm bölgələrindən biridir. 2020-ci il Vətən müharibəsindən sonra Xocavənd rayonunun Hadrut qəsəbəsi və bir sıra kəndləri azad edilmiş, 2023-cü ilin sentyabrında isə rayonun şəhər mərkəzi də daxil olmaqla ərazidə Azərbaycanın dövlət suverenliyi tam bərpa edilmişdir. Buna görə 20 sentyabr Xocavənd şəhəri günü kimi müəyyən olunmuşdur.</span></span></p>
<ol start="2" style="list-style-type:lower-alpha"> <li style="text-align:justify" value="47"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">gün keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışı Böyük Qayıdış siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri kimi həyata keçirilir. Qeyd edim ki, 2026-cı il avqust ayının 17-nə qədər Xankəndi şəhərində 76, Kərkicahan qəsəbəsində 43 ailə olmaqla cəmi 119 ailə, Xocalı şəhərində 144, Ballıca kəndində 246, Xanyurdu kəndində 140, Təzəbinə kəndində 180, Şuşakənd kəndində 116, Badara kəndində 109, Seyidbəyli kəndində 77, Daşbulaq kəndində 44, Xanabad kəndində 111 ailə olmaqla cəmi 1.167 ailə məskunlaşıb. Həmçinin Xocavənd şəhərində 413, Xocavənd kəndində 78, Xanoba kəndində 39, Qırmızı Bazar qəsəbəsində 213, Sos kəndində 85, Güneyxırman kəndində 39, Quzeyxırman kəndində 39, Hadrut qəsəbəsində 82 ailə olmaqla cəmi 988 ailə, Ağdərə rayonunun Talış kəndində 20, Həsənriz kəndində 292, Suqovuşan kəndində 180, Kolatağ kəndində 36, Vəngli kəndində 151, Heyvalı kəndində 46, Çapar kəndində 40, Aşağı Oratağ kəndində 111, Çıldıran kəndində 41 ailə olmaqla cəmi 917 ailə məskunlaşıb. Ümumilikdə tarixi Zəfərimizdən bu günədək dogma yurd-yuvalarına qayıdan keçmiş məcburi köçkünlərin, həmçinin Böyük Qayıdış ünvanlarının sayı bu torpaqlarda geniş miqyas alan bərpa-quruculuq işlərinin göstəricisidir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur dirçəlir. Hazırda 48 şəhər və kənddə 90 mindən artıq insan yaşayır, işləyir, təhsil alır. Təbii ki, bu, son rəqəm deyil. Böyük Qayıdış Proqramı çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışı mərhələ-mərhələ davam edir. </span></span></li> </ol>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">20 Sentyabr beləliklə, yalnız keçmişdə baş vermiş hadisələri xatırlamaq üçün deyil, həm də bu şəhərlərin qarşısında açılan yeni inkişaf yolunu qeyd etmək baxımından əhəmiyyətlidir. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə Azərbaycanın Qarabağ bölgəsinin tarixində özünəməxsus yer tutur və onların yenidən qurulması bu tarixi şəhərlərin gələcəyinə yeni səhifə açır.</span></span></p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Arial",sans-serif">Fizuli Həsənov, “Milli Qəhrəmanları Tanıtma” İctimai Birliyinin Binəqədi rayon şöbəsinin sədri</span></span></strong></p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
]]><p>Tədbirdə Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Elxan Allahverdiyev, Yeni Azərbaycan Partiyası Binəqədi rayon təşkilatının sədri Vüsar İsmayılov, millət vəkilləri-Kəmaləddin Qafarov, Azay Quliyev, Elşad Musayev, Səbinə Xasayeva, Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavinləri və Aparatın əməkdaşları, hüquq-mühafizə orqanlarının rəhbərləri, bələdiyyə sədrləri, Azərbaycan Respublikasının Fövqaladə Hallar Nazirliyinin N saylı hərbi hissəsinin əsgər və zabit heyəti, qazilər və hərbçilər, Rayon İcra Hakimiyyəti başçısı yanında İctimai Şuranın, Qərbi Azərbaycan İcmasının Binəqədi rayonu üzrə nümayəndəliyinin üzvləri, rayonda fəaliyyət göstərən təhsil, səhiyyə, mədəniyyət müəssisələrinin, idarələrin, ictimai birliklərin nümayəndələri, gənclər iştirak etdilər.</p>
<p>Tədbir iştirakçıları ümummilli lider Heydər Əliyev adına istirahət parkında ucaldılan abidəsini ziyarət etdilər, abidə önünə gül dəstələri qoyaraq əziz xatirəsini ehtiramla yad etdilər.</p>
<p>Tədbirdə Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin, torpaqlarımızın ərazi bütövlüyü, müstəqilliyi, suverenliyi uğrunda canlarından keçərək ən uca zirvə-şəhidlik zirvəsinə ucalmış qəhrəmanlarımızın əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edildi, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni səsləndi.</p>
<p>Tədbirdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 2024-cü il 19 sentyabr tarixli 294 nömrəli Sərəncamı ilə ölkəmizdə 20 Sentyabr-Dövlət Suverenliyi Gününün təsis edildiyi və bu tarixin Azərbaycan xalqının əsrlər boyu davam edən mübarizəsinin, milli iradəsinin və dövlətçilik əzminin ifadəsi olduğu, dövlət başçısının müdrikliyi, Azərbaycan xalqının iradəsi, ordumuzun gücünün təntənəsi nəticəsində Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağının suverenliyimizin bərqərar olduğu bütün ərazilərimizdə əzəmətlə və qürurla dalğalandığı, Dövlət Suverenliyi Gününün xalqımızın milli birliyinin, müstəqil və qüdrətli Azərbaycanın əbədi mövcudluğunun rəmzi olaraq tariximizdə xüsusi yer tutduğu fikirləri səsləndi.</p>
<p>20 Sentyabr-Dövlət Suverenliyi Gününə həsr olunmuş tədbirdə Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Nazirliyinin Əlahiddə Nümunəvi Hərbi Orkestrinin ifasında hərbi marş, Azərbaycan Respublikasının xalq artistləri Nəzakət Teymurovanın, Mübariz Tağıyevin, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti Ədalət Şükürovun, müğənnilər Murad Arifin, Yaqut Xəlilzadənin ifalarında xalq mahnıları, vətənpərvər ruhlu kompozisiyalar səsləndi, “Gənclik” rəqs ansamblının gözəl rəqs nümunələri nümayiş olundu.</p>
<p><img alt="" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/09/WhatsApp-Image-2026-09-18-at-14.51.12-600x400.jpeg" style="height:400px; width:600px" /></p>
<p><img alt="" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/09/aaaaa-600x318.jpeg" style="height:318px; width:600px" /> <img alt="" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/09/WhatqqsApp-Image-2026-09-18-at-14.51.13-600x400.jpeg" style="height:400px; width:600px" /> <img alt="" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/09/WhatsApp-Image-202ee6-09-18-at-14.51.13-600x400.jpeg" style="height:400px; width:600px" /> <img alt="" src="https://www.mustaqil.az/wp-content/uploads/2026/09/WhatsApp-Imagerr-2026-09-18-at-14.51.13-600x351.jpeg" style="height:351px; width:600px" /></p>
]]><p><strong>– Məhsəti xanım, "İstisu"nu digər içməli sulardan fərqləndirən əsas xüsusiyyət nədir?</strong></p>
<p>– "İstisu"nun əsas üstünlüyü onun təbii mineral su olmasıdır. Kəlbəcərin təbii mənbəyindən gələn bu su mineral tərkibi ilə seçilir. Tərkibində kalsium, maqnezium və digər mineral elementlərin olması İstisunu adi içməli sulardan fərqləndirən əsas xüsusiyyətlərdəndir.</p>
<p><strong>– "İstisu"nu gündəlik içmək olarmı?</strong></p>
<p>– Əlbəttə. Sağlam insan üçün "İstisu"nu gündəlik maye qəbulunun bir hissəsi kimi içmək mümkündür. Xüsusilə isti havalarda kifayət qədər maye qəbul etmək çox vacibdir. Mineral su isə həm su ehtiyacının qarşılanmasına, həm də rasiona müəyyən mineral maddələrin daxil olmasına töhfə verə bilər.</p>
<p>Burada əsas məsələ balansdır. "İstisu"nu gündəlik içməkdən çəkinmək lazım deyil, sadəcə ümumi su qəbulunda müxtəlifliyi və fərdi ehtiyacları nəzərə almaq lazımdır.</p>
<p><strong>– "İstisu"nun faydasını daha çox hansı xüsusiyyəti ilə əlaqələndirərdiniz?</strong></p>
<p>– İlk növbədə təbii mineral tərkibi ilə. Məsələn, maqnezium və kalsium orqanizmdə normal əzələ, sinir və sümük funksiyalarında mühüm rol oynayan minerallardır. Buna görə mineral tərkibli su sağlam və balanslı qidalanmanın tamamlayıcı hissəsi ola bilər.</p>
<p><strong>– Bəs “mineral suyu hər gün içmək olmaz” fikri nə dərəcədə doğrudur?</strong></p>
<p>– Bu fikri ümumiləşdirmək düzgün deyil. Mineral suların tərkibi bir-birindən fərqlənir. Əsas məsələ konkret suyun mineral tərkibinə və insanın fərdi vəziyyətinə baxmaqdır. Sağlam insan üçün uyğun mineral tərkibli suyun gündəlik rasionda olması normaldır.</p>
<p>Təbii ki, müəyyən böyrək, ürək-damar və digər xroniki xəstəlikləri olan insanlar su seçimini həkim tövsiyəsinə uyğun etməlidirlər.</p>
<p><strong>– "İstisu"nu seçərkən istehlakçı nəyə diqqət etməlidir?</strong></p>
<p>– Məhsulun etibarlı mənbədən alınması, qablaşdırmanın bütövlüyü, son istifadə müddəti və saxlanma şəraiti vacibdir. Həmçinin etiketdə göstərilən mineral tərkibə diqqət etmək faydalıdır.</p>
<p><strong>– "İstisu" haqqında fikrinizi bir cümlə ilə necə ifadə edərdiniz?</strong></p>
<p>– "İstisu" bizim təbii sərvətlərimizdən biridir. Onu sadəcə susuzluğu yatıran su kimi deyil, təbii mineral tərkibə malik, gündəlik qidalanmada özünəməxsus yeri olan bir içki kimi dəyərləndirmək lazımdır. Sağlam insan üçün balanslı miqdarda İstisunun gündəlik rasionda yer alması mümkündür.</p>
<p> </p>
<p><strong>Səbuhi</strong></p>
]]><p><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><span style="color:#0d0d0d">Prezident İlham Əliyevin tədbir iştirakçıları ilə görüş zamanı çıxışında da bu məqama xüsusi diqqət yetirilib. Dövlət başçısı Bakıda keçirilən iki tədbirin paralelliyini təsadüfi hadisə kimi deyil, dərin məna daşıyan bir məqam kimi qiymətləndirib. Bir tərəfdən Türk dünyasının dini liderləri bir araya gəlir, digər tərəfdən isə Azərbaycan xalqının zəngin mənəvi irsinin mühüm simalarından biri olan Seyid Yəhya Bakuvinin yaradıcılığı və irsi müzakirə olunur.</span></span></span> <span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><span style="color:#0d0d0d">XV əsrdə yaşamış Seyid Yəhya Bakuvi Azərbaycan fəlsəfi və sufi düşüncə tarixində mühüm iz qoymuş şəxsiyyətlərdən biridir. Onun irsi yalnız yaşadığı dövr üçün deyil, sonrakı nəsillər üçün də böyük mənəvi dəyər daşıyır. Seyid Yəhya Bakuviyə həsr olunmuş beynəlxalq konfransın keçirilməsi onun yaradıcılığının müxtəlif istiqamətlərdən araşdırılması, elmi və ictimai mühitdə daha geniş tanıdılması baxımından əhəmiyyətlidir. Belə tədbirlər Azərbaycan tarixinin və mədəniyyətinin beynəlxalq miqyasda təqdim edilməsinə, ölkənin zəngin intellektual irsinin müxtəlif xalqlar arasında tanınmasına imkan yaradır.</span></span></span></p>
<p><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><span style="color:#0d0d0d">Azərbaycan tarix boyu dünya mədəniyyətinə böyük şəxsiyyətlər bəxş edib. Nizami Gəncəvi, Xaqani Şirvani, İmadəddin Nəsimi, Seyid Yəhya Bakuvi, Şah İsmayıl Xətai və Məhəmməd Füzuli kimi mütəfəkkir və şairlərin yaradıcılığı müxtəlif dövrlərdə Azərbaycan ədəbi-fəlsəfi fikrinin inkişafına mühüm töhfələr verib. Bu şəxsiyyətlərin irsi bir-birindən fərqli olsa da, onların yaradıcılığını birləşdirən mühüm cəhətlərdən biri insan, mənəviyyat, ədalət, kamillik və mənəvi dəyərlər haqqında düşüncələrin ön plana çıxarılmasıdır. Buna görə də həmin irs Azərbaycan mədəniyyətinin sərhədlərini aşaraq ümumbəşəri əhəmiyyət qazanıb.</span></span></span></p>
<p><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><span style="color:#0d0d0d">Bakıda keçirilən Müsəlman Dini Rəhbərləri Şurasının toplantısı da regionda dini və mənəvi dialoqun inkişafı baxımından diqqət çəkir. Tədbirdə Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin dini liderləri ilə yanaşı, Gürcüstan və Suriyadan, eləcə də Şimali Qafqazın müxtəlif respublikalarından dini nümayəndələrin iştirakı geniş coğrafiyanı əhatə edən dialoq mühiti yaradır.</span></span></span> <span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><span style="color:#0d0d0d">Bu baxımdan Azərbaycan özünəməxsus mövqeyə malikdir. Ölkə həm Türk dünyasının mühüm hissələrindən biri, həm də Qafqazın coğrafi və tarixi məkanında yerləşən dövlətdir. Bu xüsusiyyət Azərbaycanı müxtəlif coğrafiyalar arasında mədəni və mənəvi əlaqələrin inkişafı üçün mühüm görüş məkanına çevirir.</span></span></span></p>
<p><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><span style="color:#0d0d0d">Dini liderlərin bir araya gəlməsi yalnız dini məsələlərin müzakirəsi ilə məhdudlaşmır. Belə görüşlər qarşılıqlı anlaşma, tolerantlıq, sülh, müxtəlif icmalar arasında dialoq və ortaq mənəvi dəyərlərin təşviqi baxımından da əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin çıxışında Azərbaycanın tarixinin Türk dünyası və Qafqazla əlaqələrinin mühüm nümunələri də diqqətə çatdırılıb. Qədim Qafqaz Albaniyasının Azərbaycanın ərazisində mövcud olması və onun mühüm şəhərlərindən biri olan Qəbələnin bu gün də Azərbaycanın tarixi-mədəni məkanının əsas ünvanlarından biri kimi qorunub saxlanılması regionun qədim tarixinin öyrənilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda, Atabəylər dövlətinin mərkəzlərindən biri kimi Naxçıvanın tarixi mövqeyi Azərbaycanın qədim dövlətçilik və şəhər mədəniyyəti ənənələrinin zənginliyini göstərən nümunələrdəndir. Bu tarixi faktlar Azərbaycanın yerləşdiyi coğrafiyanın əsrlər boyu müxtəlif siyasi, mədəni və mənəvi proseslərin kəsişdiyi məkan olduğunu göstərir. Türk dünyası ilə Qafqaz arasında münasibətlər də məhz bu çoxqatlı tarixi və mədəni mühit çərçivəsində formalaşıb. Bakının belə tədbirlərə ev sahibliyi etməsi Azərbaycanın beynəlxalq mədəni və dini dialoq platforması kimi rolunu da ön plana çıxarır. Paytaxtda müxtəlif ölkələrdən gələn dini liderlərin, alimlərin və ictimai xadimlərin iştirakı ilə keçirilən tədbirlər müxtəlif mədəniyyət və ənənələrin qarşılıqlı təmas imkanlarını genişləndirir.</span></span></span></p>
<p><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><span style="color:#0d0d0d">Seyid Yəhya Bakuvi kimi şəxsiyyətlərin irsinin müasir dövrdə yenidən araşdırılması isə bu prosesə tarixi dərinlik qazandırır. Çünki mədəni irsin öyrənilməsi yalnız keçmişin xatırlanması deyil, həm də gələcək nəsillər üçün mənəvi dəyərlərin qorunması deməkdir. Bu baxımdan Bakıda keçirilən iki tədbirin eyni vaxta təsadüf etməsi simvolik məna da daşıyır: bir tərəfdə Türk dünyasının və regionun dini rəhbərləri qarşılıqlı dialoq üçün bir araya gəlir, digər tərəfdə isə əsrlər əvvəl yaşamış böyük mütəfəkkirin irsi müasir elmi və ictimai müzakirələrin mövzusuna çevrilir.</span></span></span></p>
<p><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><span style="color:#0d0d0d">Bakıda keçirilən Türk Dövlətləri Təşkilatının Müsəlman Dini Rəhbərləri Şurasının 7-ci toplantısı və Seyid Yəhya Bakuviyə həsr olunmuş beynəlxalq konfrans Azərbaycanın tarix, mədəniyyət və mənəviyyat sahəsində zəngin irsini bir daha diqqət mərkəzinə gətirir. Bu tədbirlər həm Türk dünyasının dini-mədəni əlaqələrinin, həm Qafqaz xalqları arasında dialoqun, həm də Azərbaycanın çoxəsrlik intellektual irsinin beynəlxalq səviyyədə təqdim olunmasının əhəmiyyətini göstərir.</span></span></span></p>
<p> </p>
<p><strong><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><span style="color:#0d0d0d">K.Y.Fərəcova adına Elmi-Tədqiqat Pediatriya İnstitutunun PHŞ-nin Uşaq Bərpa Mərkəzinin Təsərrüfat bölmə müdiri Ağayev Nəbi Baba oğlu</span></span></span></strong></p>
<p> </p>
]]><p>Məlumunuz olduğu kimi, “İslam dünyasının mədəni irsində Seyyid Yəhya Bakuvi zirvəsi: mötədil dəyərlər və müasir çağırışlar” mövzusunda Birinci Beynəlxalq konfransın həmtəşkilatçıları Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi və TDT ilə birgə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, İSESKO, İRSİKA, Müsəlman Ağsaqqalları Şurasıdır. Konfransda Seyyid Yəhya Bakuvinin fəlsəfi irsində mötədil İslam nəzəriyyəsi və Türk dünyasının mənəvi inteqrasiyasındakı yeri, Avrasiya və Qafqaz xalqlarının mənəvi inkişafında Bakuvi təsəvvüf məktəbinin rolu, Qlobal təsirlər fonunda, qadın haqları və gənclərin mənəvi maariflənməsi sahəsində Bakuvi nəzəriyyəsi, ənənəvi məktəblər, müasir və innovativ metodlar, Bakuvi irsinin insan qardaşlığı və multikulturalizm ideyalarının yayılmasına töhfələri, Bakuvinin ekstremizm, ksenofobiya və separatizm ideyalarına qarşı mötədil İslam təfəkkürü mövzuları ətrafında çıxışlar dinlənilir, müzakirələr aparılır.</p>
<p>Tədbirdə Azərbaycanın və türk-islam dünyasının zəngin dini-mədəni irsinin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi istiqamətində əməkdaşlığın genişləndirilməsinin əhəmiyyəti də qeyd olunub.</p>
<p>Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev sentyabrın 15-də Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) müsəlman dini idarə rəhbərləri Şurasının üzvlərindən və müşahidəçilərindən, Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçılarından və Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının üzvlərindən ibarət nümayəndə heyətini qəbul edib.</p>
<p>Prezident İlham Əliyev konfrans iştirakçıları ilə görüşündə işğal dövründə Ermənistanın məscidlərə qarşı dağıdıcı münasibətindən danışıb. 65 məscidin Ermənistan dövləti tərəfindən tam dağıdıldığını, bəzilərinin yarıdağılmış vəziyyətdə olduğunu vurğulayan dövlətimizin başçısı deyib: “Yəqin ki, siz də o fotoları görmüsünüz, Ermənistan məscidlərdə bilərəkdən, qəsdən heyvan saxlayırdı, donuz saxlayırdı, inək saxlayırdı. Yəni bizi təhqir etmək, bizi aşağılamaq üçün, bizim həssaslığımızı dərk edərək, yəni qəsdən xalqımızı daha da incitmək üçün belə vəhşi əməllərdən də çəkinmədi. Əslində bu, təkcə bizə, xalqımıza yox, bütün İslam dünyasına bir təhqir idi. Bax, budur Ermənistan dövlətinin əsl siması. Biz bunu heç vaxt unutmamalıyıq və unutmayacağıq”.</p>
<p>Prezident İlham Əliyevin çıxışında diqqət çəkən digər məqam Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh perspektivi ilə tarixi yaddaşın bir-birinə qarşı qoyulmamasıdır. Dövlət başçısı müharibənin dayandığını, sülh prosesinin getdiyini və Azərbaycanın sülhün uzunmüddətli olmasında maraqlı olduğunu bildirir. Bununla yanaşı, Xocalı faciəsinin, dağıdılmış məscidlərin və milli-mədəni irsə vurulmuş zərərin unudulmayacağını vurğulayır. Sözsüz ki, Azərbaycan sülh tərəfdarı olsa da, xalq öz keçmişini unutmayacaq. Bu yaddaş revanşist siyasət üçün deyil, gələcəkdə oxşar faciələrin təkrarlanmaması üçün bir xəbərdarlıq və təhlükəsizlik mexanizmidir. Dövlət başçısının sözləri ilə desək, məhz bu yaddaş Azərbaycanın ayıq olmasına və “şirin sözlərə” aldanmamasına xidmət etməlidir.</p>
<p>Dövlətimiz üçün əsas çağırış bundan sonra əldə edilmiş nəticələri qorumaq, Qarabağda davamlı həyatı təmin etmək və Ermənistanla münasibətlərdə sülhü möhkəmləndirməkdir. Bununla yanaşı, milli yaddaşın qorunması gələcək nəsillərə 30 illik işğalın nə demək olduğunu anlatmaq baxımından da strateji əhəmiyyət daşıyır.</p>
<p> </p>
<p> </p>
<p><strong>Məlahət İbrahimova, Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyəti yanında İctimai Şuranın üzvü, “Tərəqqi” medalı təltifçisi</strong></p>
<p> </p>
]]><p><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bu gün Azərbaycanın hüquqi və inzibati ərazisidir. Bu bölgələrdə genişmiqyaslı yenidənqurma və bərpa layihələri həyata keçirilir, yaşayış məntəqələri yenidən qurulur, kommunikasiya və nəqliyyat infrastrukturu yaradılır. Xarici diplomatların bu proseslərlə tanış olması Azərbaycan ərazisində baş verən real proseslərin beynəlxalq nümayəndələr tərəfindən birbaşa müşahidə edilməsinə imkan yaradır. Məhz buna görə diplomatik səfəri siyasi manipulyasiya predmetinə çevirmək əvəzinə, regionda sülh və əməkdaşlıq perspektivləri baxımından dəyərləndirmək daha konstruktiv yanaşma olardı.</span></span></p>
<p><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Ermənistan cəmiyyətində revanşist ritorikanın güclənməsi isə əksinə, bölgədə davamlı sülhün formalaşmasına mane olan amillərdəndir. Keçmiş münaqişənin nəticələri ilə bağlı emosional yanaşmaların siyasi məqsədlərlə yenidən gündəmə gətirilməsi Ermənistanın özünün də gələcək inkişaf maraqlarına uyğun deyil. Diplomatik korpusun Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfəri Azərbaycanın xarici siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri olan beynəlxalq ictimaiyyətin bölgədəki vəziyyət barədə obyektiv məlumatlandırılması baxımından da əhəmiyyətlidir.</span></span></p>
<p><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Diplomatların müxtəlif bölgələrə səfərləri onlara yalnız rəsmi açıqlamalara deyil, real vəziyyətə əsaslanan təsəvvür formalaşdırmağa imkan verir. Bu baxımdan həmin səfərlərin tənqid edilməsi və diplomatik nümayəndələrin təzyiq altında saxlanılmasına yönələn çağırışlar sağlam diplomatik münasibətlərə xidmət etmir. Əgər Ermənistan cəmiyyəti regionda uzunmüddətli sülhün bərqərar olmasını istəyirsə, ilk növbədə revanşist düşüncədən uzaqlaşmalı, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi ilə bağlı mövcud reallıqları qəbul etməlidir. Çünki sülh yalnız siyasi sənədlərin imzalanması ilə deyil, eyni zamanda cəmiyyətlərdə düşüncə tərzinin dəyişməsi ilə mümkündür. Revanşist qüvvələrin əsas problemi ondan ibarətdir ki, onlar regionda dəyişmiş geosiyasi və siyasi reallıqları qəbul etməkdə çətinlik çəkirlər. Keçmişə qayıtmaq çağırışları isə nə Ermənistanın, nə də Cənubi Qafqazın gələcək maraqlarına cavab verir.</span></span></p>
<p><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Bu gün bölgənin əsas ehtiyacı qarşıdurma deyil, əməkdaşlıq, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi, nəqliyyat kommunikasiyalarının inkişafı və xalqlar arasında etimadın formalaşdırılmasıdır. Bunun üçün isə ilk növbədə revanşist ritorikanın arxa plana keçirilməsi vacibdir. Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirdiyi bərpa və quruculuq işlərinin beynəlxalq diplomatların diqqətinə təqdim olunması da məhz bu baxımdan əhəmiyyət daşıyır. Xarici nümayəndələrin bölgəyə səfəri regionda baş verən proseslərin daha geniş auditoriyaya çatdırılması üçün imkan yaradır.</span></span></p>
<p><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpus nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfərinə Ermənistan cəmiyyətinin revanşist dairələri tərəfindən göstərilən mənfi münasibət qəbuledilməzdir və təəssüf doğurur. Belə reaksiyalar yalnız keçmiş münaqişə ilə bağlı stereotipləri dərinləşdirir və regionda qarşılıqlı etimadın yaranmasına mane olur. Ermənistanın və bütövlükdə regionun gələcəyi revanşizmdə deyil, reallıqların qəbul edilməsində, qarşılıqlı hörmətdə və əməkdaşlıqda qərarlaşır. Azərbaycan ərazisində diplomatik nümayəndələrin səfərlərinin siyasiləşdirilməsi əvəzinə, bu səfərlər regionda yeni dövrün formalaşmasının təbii göstəricisi kimi qəbul edilməlidir. Cənubi Qafqazda davamlı sülhə gedən yol məhz belə konstruktiv yanaşmadan keçir.</span></span></p>
<p> </p>
<p><strong><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Qasımov Səyavuş Kamran oğlu, Avrasiya Universitetinin rektoru, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent</span></span></strong></p>
]]><p>“Meta Platforms” şirkəti “Luna” adlandırılan kamerasız ağıllı eynəyi bu ilin payızında təqdim etməyi planlaşdırır.</p>
<p>AZƏRTAC xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, yeni model ağıllı eynəklərin çəkiliş imkanları ilə bağlı artan ictimai marağa cavab olaraq hazırlanır.</p>
<p>Məlumata görə, “Luna” modelində istifadəçinin şirkətin “Meta AI” çatbotu və bu yaxınlarda təqdim edilmiş istehlakçılar üçün nəzərdə tutulan “Muse” süni intellekt agenti ilə danışmasına imkan verən altı daxili mikrofon olacaq.</p>
<p>Eynəyin yan hissəsində “Meta AI” funksiyasını sürətli şəkildə aktivləşdirmək üçün düymə, həmçinin şirkətin mövcud modellərində istifadə olunanlara bənzər dinamiklər yerləşdiriləcək.</p>
]]><p>Sentyabrın 16-da Azərbaycanın müdafiə naziri general-polkovnik Zakir Həsənov “Stabillik naminə konsensus yaratmaq, təhlükəsizlik idarəçiliyini birlikdə inkişaf etdirmək” şüarı ilə keçirilən 13-cü Pekin Syanşan Forumunun rəsmi açılış mərasimində iştirak edib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, beynəlxalq təhlükəsizlik məsələləri üzrə dialoq və əməkdaşlığın təqdim edildiyi Pekin Syanşan Forumu dövlətlər arasında etimad və qarşılıqlı anlaşmanı möhkəmləndirmək, regional və qlobal təhlükəsizlik problemlərinin sülh yolu ilə həlli üçün ən mühüm platformalardan hesab olunur.</p>
<p>Qeyd edək ki, 100-dən çox ölkənin müdafiə qurumlarının rəhbər şəxslərinin, beynəlxalq təşkilatların və analitik mərkəzlərin nümayəndələrinin, eləcə də yüksək rütbəli hərbçilərin, hərbi və təhlükəsizlik məsələləri üzrə nüfuzlu ekspertlərin iştirakı ilə keçirilən forum sentyabrın 17-dək davam edəcək.</p>
]]><p>Böyük Britaniya NATO ölkələrinin müdafiə layihələrini maliyyələşdirmək üçün yaradılan Müdafiə, Təhlükəsizlik və Dayanıqlılıq Bankına (DSRB) qoşulmaq imkanını fəal şəkildə araşdırır.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə “Financial Times” qəzeti Britaniya hökumətindəki mənbəyə istinadla məlumat yayıb.</p>
<p>Hakim Leyboristlər Partiyasındakı mənbənin sözlərinə görə, DSRB-də iştirak Londonun müdafiə xərclərini ÜDM-in 3 faizinə çatdırmaq məqsədinə nail olmasına kömək edə bilər.</p>
<p>Məlumata görə, bankın baş ofisinin Monrealda yerləşməsi və hərbi layihələrin maliyyələşdirilməsi üçün 134 milyard dollara qədər vəsait cəlb etməsi planlaşdırılır.</p>
<p>Albaniya, Belçika, Yunanıstan, Kanada, Latviya, Lüksemburq, Rumıniya, Türkiyə və Ukrayna da təşəbbüsdə iştirak etmək niyyətlərini açıqlayıblar.</p>
]]><p>ABŞ Prezidenti Donald Trampın sərvəti 2024-cü il prezident seçkilərindən sonra 2,7 milyard dollar artaraq 7 milyard dollara çatıb.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə “Forbes” jurnalının yenilənmiş hesablamalarında bildirilir.</p>
<p>Nəşrin məlumatına görə, Tramp xarici şirkətlərlə sövdələşmələr və kriptovalyuta ilə bağlı fəaliyyətindən əhəmiyyətli gəlir əldə edib.</p>
<p>“Forbes” Trampın sərvətinin artımını biznes fəaliyyəti ilə əlaqələndirir. Tramp isə sərvətindəki artımın prezidentliyi ilə bağlı olduğunu təkzib edib və biznesini hazırda övladlarının idarə etdiyini bildirib.</p>
]]><p>Bu gün Beynəlxalq Ozon Təbəqəsinin Mühafizəsi Günüdür.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, 1994-cü ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası A/RES/49/114 saylı qətnaməsi ilə sentyabrın 16-nı Beynəlxalq Ozon Təbəqəsinin Mühafizəsi Günü elan edib. Həmin tarix ozon təbəqəsini dağıdan maddələr üzrə 1987-ci ildə Monreal Protokolunun imzalanmasının xatirəsinə təsis olunub və 1995-ci ildən qeyd edilir.</p>
<p>1987-ci il sentyabrın 16-da 36 ölkə iştirakçı dövlətlərin ozon təbəqəsini dağıdan maddələrin istehsalını məhdudlaşdırmasını və tamamilə dayandırmasını nəzərdə tutan sənədi imzalayıb.</p>
<p>Dövlətlərə bu günü Monreal Protokolunda və ona edilmiş düzəlişlərdə əksini tapan vəzifə və məqsədlərə uyğun fəaliyyətin təbliğinə həsr etmək tövsiyə olunur. Bundan əlavə, hər il bu gün ozon təbəqəsinin qorunması ilə bağlı müəyyən mövzuya həsr edilir.</p>
<p>Ozon atmosferimizin çox kiçik bir hissəsini təşkil edir, lakin onun mövcudluğu insanların rifahı üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Həmin nazik qaz örtüyü olan ozon təbəqəsi Yer kürəsini Günəş radiasiyasının müəyyən hissəsinin zərərli təsirindən qoruyur və bununla da planetdə həyatın qorunmasına kömək edir.</p>
<p>Ozonun böyük hissəsi Yer səthindən 10-40 kilometr yüksəklikdə, atmosferin yuxarı qatlarında yerləşir. Bu ərazi stratosfer adlanır və atmosferdəki ozonun təxminən 90 faizi burada cəmlənib.</p>
<p>Ozon təbəqəsi Yer kürəsinin üzərində kosmosa doğru uzanan nəhəng örtük kimi yayılır. Əgər bu təbəqə nə vaxtsa tükənərsə, bu, bütün biosfer və bütün canlılar üçün təhlükəli olacaq. Ultrabənövşəyi şüaların insan orqanizminə təsiri dəri xərçənginə, korluğa və digər xəstəliklərə səbəb ola bilər.</p>
<p>XX əsrin 80-ci illərində alimlər bir kəşf etdilər: Antarktida ərazisində ozonun ümumi miqdarı iki dəfə azalmışdı. Məhz bundan sonra “ozon dəliyi” ifadəsi meydana gəldi.</p>
<p>Ozonun tükənməsinə sənaye müəssisələri və zavodların fəaliyyəti nəticəsində yaranan xlor monoksid təsir göstərir. Elmi araşdırmalar nəticəsində geniş istifadə olunan bir sıra kimyəvi maddələrin ozon təbəqəsi üçün son dərəcə təhlükəli olduğu müəyyən edilib.</p>
<p>Ozon təbəqəsinin tükənməsi faktının elmi cəhətdən təsdiqlənməsi beynəlxalq ictimaiyyəti onun qorunması üçün tədbirlər görmək məqsədilə əməkdaşlıq mexanizmi yaratmağa sövq edib. Bu, 1985-ci il martın 22-də 28 ölkənin qəbul etdiyi və imzaladığı Ozon Təbəqəsinin Mühafizəsi üzrə Vyana Konvensiyasında təsbit olunub. Bu isə öz növbəsində Monreal Protokolunun hazırlanmasına və imzalanmasına gətirib çıxarıb.</p>
<p>Buna görə də tənzimlənən ozondağıdıcı maddələrdən istifadənin mərhələli şəkildə dayandırılması və bunun nəticəsində həmin maddələrdən istifadənin azaldılması yalnız indiki və gələcək nəsillərin maraqları naminə ozon təbəqəsinin qorunmasına deyil, həm də iqlim dəyişikliyi probleminin həlli istiqamətində səylərə böyük töhfə verir. Belə ki, Monreal Protokolunun həyata keçirilməsi soyuducularda, kondisionerlərdə və digər istehlak məhsullarında istifadə olunan ozondağıdıcı kimyəvi maddələrin 99 faizinin mərhələli şəkildə istifadədən çıxarılmasına səbəb olub.</p>
<p>Ozon təbəqəsinin qorunması istiqamətində görülən tədbirlər iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə tədbirlərinə də töhfə verib. Ekspertlərin hesablamalarına görə, bu fəaliyyət nəticəsində 1990-2010-cu illər ərzində 135 milyard ton karbon qazının atmosferə atılmasının qarşısını almaq mümkün olub.</p>
<p>Beləliklə, Monreal Protokolu sayəsində zərərli ultrabənövşəyi şüalanmanın Yer kürəsinə təsirinin azaldılması nəticəsində insan sağlamlığı və ekosistemlər qorunur. Bununla yanaşı, ozondağıdıcı maddələrin istənilən qanunsuz mənbələrinin meydana çıxdığı zaman aradan qaldırılmasını davam etdirməklə əldə edilmiş nailiyyətləri qorumaq zəruridir. Həmçinin 2019-cu il yanvarın 1-də qüvvəyə minmiş Monreal Protokoluna Kiqali düzəlişinin həyata keçirilməsinə tam dəstək göstərilməsi vacibdir. Potensial istixana qazları olan hidroflüorokarbonların mərhələli şəkildə istifadədən çıxarılması yolu ilə bu düzəlişin müddəalarının yerinə yetirilməsi əsrin sonuna qədər qlobal temperatur artımının 0,4°C azalmasına kömək edəcək.</p>
<p>Həmin tədbirləri mərhələli imtina prosesi ilə birləşdirməklə iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə sahəsində vəziyyətin yaxşılaşdırılmasına nail ola bilərik. Ozon dəliklərinin yaranmasının qarşısını almaq bizim gücümüz daxilində deyil. Lakin ozonu heç olmasa məişət səviyyəsində qorumaq insanın imkanları daxilindədir.</p>
<p>Ənənəvi olaraq, bu tarix münasibətilə müxtəlif ölkələrdə hökumət üzvlərinin və alimlərin iştirakı ilə tematik çıxışlar təşkil olunur, kütləvi informasiya vasitələrində ozon təbəqəsinin qorunması probleminə həsr olunmuş veriliş və məqalələr yayımlanır, təhsil müəssisələrində məktəblilər və tələbələr üçün mühazirə və seminarlar keçirilir.</p>
<p>Hər il bir mövzu altında qeyd olunan Beynəlxalq Ozon Təbəqəsinin Mühafizəsi Gününün bu il üçün şüarı belədir: “Daha sərin bir planet naminə qlobal fəaliyyət”.</p>
<p>BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş Beynəlxalq Ozon Təbəqəsinin Mühafizəsi Günü münasibətilə ölkələrə müraciət edib. Müraciətdə deyilir:</p>
<p>"On il əvvəl dünya ən böyük ekoloji uğur hekayələrindən birinə yeni bir səhifə əlavə etdi. Ozon təbəqəsini bərpa yoluna çıxaran Monreal Protokolunun davamı olaraq dövlətlər yeni bir təhlükə ilə – soyutma məqsədilə istifadə olunan güclü istixana qazları olan hidroflüorokarbonlarla (HFC) mübarizə aparmaq üçün Kiqali düzəlişini qəbul etdilər.</p>
<p>Bu ilin “Daha sərin bir planet naminə qlobal fəaliyyət” mövzusu iqlim sahəsində əsas problemlərdən birini ön plana çıxarır. Temperatur yüksəldikcə və ekstremal istilər daha çox müşahidə olunduqca, səmərəli soyutma sistemlərinə çıxış insanların həyatını xilas edir. Biz bu tələbatı ədalətli və davamlı şəkildə qarşılamalıyıq.</p>
<p>Kiqali düzəlişi tam şəkildə həyata keçirildiyi təqdirdə, əsrin sonunadək qlobal temperatur artımının 0,5 dərəcəyədək qarşısının alınmasına imkan yarada bilər. Enerjiyə qənaət edən soyutma sistemləri ilə birgə tətbiq edildikdə isə bu göstərici iki dəfə çox ola bilər. Bu, sağlamlıq, ərzaq təhlükəsizliyi, insanların dolanışığı və iqlim dayanıqlılığı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.</p>
<p>Beynəlxalq Ozon Təbəqəsinin Mühafizəsi Günü münasibətilə bütün ölkələri Kiqali düzəlişini ratifikasiya etməyə və həyata keçirməyə, dayanıqlı soyutmaya keçidi sürətləndirməyə, insanları və planetimizi qorumağa çağırıram".</p>
]]><p>ABŞ hakimiyyəti ölkənin maraqlarını qorumaq məqsədilə ordunun kosmosdan istifadəsini daha açıq şəkildə müzakirə olunan siyasətin bir hissəsinə çevirməyə çalışır.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə “The Wall Street Journal” qəzeti məlumat yayıb.</p>
<p>Nəşrin məlumatına görə, orbital silahlar barədə açıqlamalar ABŞ ordusunun kosmosdan istifadəsini normallaşdırmağa yönəlmiş daha geniş kampaniyanın tərkib hissəsidir. ABŞ rəsmiləri belə imkanların açıq müzakirəsinin çəkindirici təsir göstərə biləcəyini hesab edirlər.</p>
<p>Rəsmilər bildiriblər ki, bu yanaşma hər hansı konkret beynəlxalq hadisə və ya hazırkı hərbi əməliyyatla bağlı deyil.</p>
]]><p>Səfər çərçivəsində diplomatik korpusun nümayəndələri Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Xankəndi və Şuşa şəhərlərində, Ağdərə və Kəlbəcər rayonlarında həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa-quruculuq və inkişaf prosesi çərçivəsində reallaşdırılan sosial və iqtisadi infrastruktur layihələri, eləcə də tarixi-mədəni irs nümunələrinin mövcud vəziyyəti, onların qorunması və bərpası istiqamətində görülən tədbirlərlə tanış oldular. Diplomatlara regionda həyata keçirilən sosial və iqtisadi infrastruktur layihələri, tarixi-mədəni irs obyektlərinin vəziyyəti, eləcə də onların qorunması və bərpası istiqamətində görülən işlər təqdim olunmuşdur.</p>
<p>Xüsusilə vurğulamaq istəyirəm ki, diplomatik korpus nümayəndələrinin işğaldan azad olunmuş ərazilərə-Qarabağa və Şərqi Zənəzura səfərləri çox böyük əhəmiyyətə malikdir. Əvvəllər də diplomatik korpus nümayəndələrinin azad olmuş ərazilərə səfərləri təşkil oldunmuşdur. Amma əvvəlki səfərlər zamanı erməni vəhşiliyinin, vandalizminin, Azərbaycan ərazilərinin dağıdılmasının, kütləvi şəkildə məhv edilməsinin göstərilməsi kimi xarakterizə olunurdusa, indiki səfərlərin mahiyyəti fərqlidir. İndi Azərbaycan dövlətinin həyata keçirdiyi abadlıq-quruculuq işləri, nəhəng infrastruktur, sosial obyektlərin inşaası ilə yanaşı Böyük Qaydış prosesinin başlanması və uğurla davam etdirilməsi kimi məsələlər var. Artıq Azərbaycan dövlətinin keçmiş məcburi köçkünləri öz ata-baba yurdlarına qaytarması, onların orada necə həvəslə, sevgi ilə məskunlaşması əlbəttə, diplomatik korpus nümayəndələrinin bu səfəri zamanı bir daha müşahidə olundu. Eyni zamanda azad olunmuş ərazilərdə fəaliyyət göstərən infrastruktur obyektləri, müasir sosial obyektlərin tikilməsi, yeni iş yerlərinin açılması, müəssisələrin, istehsalat sahələrinin fəaliyyətə başlaması və bu gün öz işini uğurla davam etdirməsi də xarici diplomatların gözləri ilə gördükləri bir mənzərə oldu. Hesab edirəm ki, diplomatların bu səfəri bütün istiqamətlərdə böyük əhəmiyyətə malikdir. Azərbaycan dövlətinin Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpa ediliməsi ilə bağlı öz iqtisadi imkanları ilə həyata keçirdiyi işlər bir daha diplomatik korpus nümayəndələrinə göstərildi.</p>
<p>Azərbaycanın <strong>Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda</strong> həyata keçirdiyi irimiqyaslı bərpa və quruculuq işləri, "Ağıllı kənd" layihələri, beynəlxalq hava limanları və yeni infrastruktur layihələri regionun simasını demək olar ki, tamamilə dəyişir. Bu sürətli inkişaf və torpaqların canlandırılması Ermənistandakı müəyyən revanşist qüvvələr və erməni diasporu tərəfindən çox vaxt qısqanclıq, narahatlıq və qarayaxma kampaniyaları ilə qarşılanır.</p>
<p>Həmişə sülhün tərəfində olan Azərbaycan da regionda sabitliyə, əmin-amanlığa çalışır. Təəssüflər olsun ki, Azərbaycan-Ermənistan sülh danışıqları müsbət məcrada davam etdiyi bir vaxtda Ermənistanda bu prosesi pozmaq istəyən qüvvələr də baş qaldırdı. Müşahidələr göstərir ki, sülh istəməyən belə qüvvələr yalnız Ermənistanın daxilində deyil, xaricində də mövcuddur. Ancaq regionun gələcəyi üçün bu gün Cənubi Qafqazda və Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərində sülhdən başqa alternativ yoxdur. Azərbaycan və Ermənistan arasında Yekun Sülh Sazişinin imzalanması Cənubi Qafqazda yeni siyasi reallıqlar yaradacaq, radikal qüvvələrin isə bu reallıqda yeri olmayacaq.</p>
<p> </p>
<p> </p>
<p><strong>İlham Qayıbzadə</strong></p>
<p><strong>Qarabağ Müharibəsi Əlilləri Veteranları və Şəhid Ailələri İctimai Birliyinin Binəqədi rayon filialının sədri </strong></p>
]]><p>Azərbaycanda sentyabrın 14-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb.</p>
<p>Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən AZƏRTAC-a bildirilib ki:</p>
<p>Bakıda və Abşeron yarımadasında cənub küləyi əsəcək</p>
<p>Sabah Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Cənub küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 18-21°, gündüz 26-31° isti olacaq. Atmosfer təzyiqi 761 millimetr civə sütunu təşkil edəcək. Nisbi rütubət gecə 70-75 %, gündüz 45-50 % olacaq.</p>
<p>Dağlıq ərazilərdə qısamüddətli az yağış yağacaq</p>
<p>Sentyabrın 14-də Azərbaycanın rayonlarında hava şəraiti əsasən yağmursuz olacaq. Lakin gündüz bəzi dağlıq ərazilərdə qısamüddətli az yağış yağacağı, şimşək çaxacağı ehtimalı var. Gecə və səhər bəzi yerlərdə duman olacaq. Şərq küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 16-21°, gündüz 28-33° isti, dağlarda gecə 8-13°, gündüz 20-25° isti olacaq.</p>
]]><p>Türkiyənin İstanbul hava limanı 110-dan çox aviaşirkətlə əməkdaşlıq çərçivəsində 340-dan artıq istiqamətə uçuş təmin edir. Hazırda aeroport şimal-cənub istiqamətində yerləşən üçü əsas və ikisi isə ehtiyat olmaqla, ümumilikdə 5 uçuş-enmə zolağı ilə fəaliyyət göstərir. Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın iştirakı ilə sentyabrın 18-də istifadəyə veriləcək dördüncü əsas zolaqla aeroportda uçuş-enmə zolaqlarının ümumi sayını 6-ya çatdırılacaq.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Türkiyənin nəqliyyat və infrastruktur naziri Abdulkadir Uraloğlu açıqlayıb.</p>
<p>Nazir bildirib ki, yeni zolaq eyni zamanda İstanbul hava limanının şərq-qərb istiqamətində yerləşən ilk uçuş-enmə zolağı olacaq. Yeni beton zolağın uzunluğu 2820 metr, eni isə 45 metrdir.</p>
<p>Uraloğlu xatırladıb ki, 2025-ci ilin aprelində Avropada ilk dəfə “üçlü müstəqil paralel uçuş-enmə zolağı əməliyyatı” məhz İstanbul hava limanında tətbiq edilib.</p>
]]><p>İngiltərə Premyer Liqasının IV turunda derbi oyunu keçirilib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, “Mançester Yunayted” doğma meydanda “Mançester Siti” ilə qarşılaşıb.</p>
<p>Görüş qonaqların 1:0 hesablı qələbəsi ilə yekunlaşıb. Yeganə qolu 60-cı dəqiqədə norveçli hücumçu Erlinq Holann vurub.</p>
<p>Hazırda “şəhərlilər” 12 xalla turnir cədvəlinin ikinci pilləsində qərarlaşıb. “Qırmızı şeytanlar” isə 4 xalla on üçüncü yerdədir.</p>
]]><p>Lənkəran-Astara zonasında qısamüddətli leysan xarakterli yağış yağıb.</p>
<p>Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, əksər rayonlarda əsasən yağmursuz hava şəraiti müşahidə edilib. Lakin Lənkəran-Astara zonasında qısamüddətli leysan xarakterli yağış yağıb.</p>
<p>Düşən yağıntının miqdarı Lənkəranda 11, Cəlilabadda 10, Astarada 6 millimetr olub.</p>
]]><p>Amerika Birləşmiş Ştatları (ABŞ) Prezidenti Donald Tramp Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskini Rusiyanın neft emalı zavodlarına zərbələri dayandırmağa çağırıb.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, İrlandiyada keçirilən “Irish Open” qolf turnirini izləyən Donald Tramp jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən bu barədə danışıb.</p>
<p>“Zelenski bir iş görməlidir. O, Rusiyada dizel yanacağı istehsal edən obyektləri sıradan çıxarmağı dayandırmalıdır. Başqa hədəflərə zərbə endirə bilər, lakin dizel yanacağına toxunmamalıdır, çünki bu, yanacaq qıtlığına səbəb olur”, – deyə ABŞ Prezidenti bildirib.</p>
]]><p>Macarıstanın Tisa çayında Buz dövrünə aid mağara ayısının qalıqları aşkarlanıb.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, tapıntı çayda suyun səviyyəsinin aşağı düşməsi nəticəsində üzə çıxıb. Szolnok və Kişkörö arasında kayakla hərəkət edən Orta Tisa Rayon Su İdarəsinin əməkdaşları çayın dibindən çıxan böyük əşyanı əvvəlcə köhnə lövbər hesab ediblər. Lakin əraziyə daha yaxından baxış zamanı bunun iri heyvana məxsus sümük qalıqları olduğu müəyyənləşib. Tapıntının təxminən dörddə üç hissəsi çınqıllı çay yatağında basdırılmış vəziyyətdə olub və aşağı su səviyyəsi onun çıxarılmasına imkan verib.</p>
<p>Qalıqlar Szolnokdakı Damjaniç Yanoş Muzeyinə aparılıb.</p>
<p>Mütəxəssislərin ilkin qiymətləndirməsinə görə, tapıntı Pleistosen dövründə Avropanın geniş ərazilərində yaşamış mağara ayısının kəlləsidir. Min illər əvvəl nəsli kəsilən bu heyvanlar, adətən, sığınmaq, həmçinin qışlamaq üçün mağaralardan istifadə ediblər.</p>
<p>Kəllənin dəqiq yaşı hələ müəyyən edilməyib. Muzeyin mütəxəssisləri əlavə araşdırmalar apararaq, heyvanın nə vaxt yaşadığını müəyyənləşdirəcəklər.</p>
]]><p>İspaniyanın Pamplona şəhərində keçirilən aerobika gimnastikası üzrə dünya çempionatında Azərbaycan gimnastları uğurlu nəticə göstəriblər.</p>
<p>Azərbaycan Gimnastika Federasiyasından AZƏRTAC-a bildirilib ki, ölkəmizi qarışıq cütlük proqramında təmsil edən Mədinə Mustafayeva və Vladimir Dolmatov final mərhələsində inamlı çıxış nümayiş etdirərək cəmi 0,1 xal fərqlə gümüş medalın sahibi olublar.</p>
<p>Avropa çempionu olan cütlüyümüz təsnifat mərhələsində 19.050 xal toplayaraq finala yüksəlib. Finaldakı çıxışlarının nəticəsinə əsasən gimnastlarımız fəxri kürsünün ikinci pilləsində qərarlaşıblar.</p>
<p>Dünyanın ən güclü aerobika gimnastlarını bir araya gətirən mötəbər yarışda 38 ölkədən 350-dən çox gimnast mübarizə aparıb.</p>
]]><p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-09/1789213523_111whatsapp-image-2026-09-12-at-10_10_22.jpeg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-09/1789213561_222whatsapp-image-2026-09-12-at-10_10_23.jpeg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-09/1789213559_33whatsapp-image-2026-09-12-at-10_10_23.jpeg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-09/1789213558_6666whatsapp-image-2026-09-12-at-10_10_23.jpeg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-09/1789213519_55555whatsapp-image-2026-09-12-at-10_10_23.jpeg" /></p>
]]><p><img alt="" src="https://newscenter.az/uploads/posts/2026-09/sabir-2.jpg" /></p>
<p><br /> Sabir üçün təhsil yalnız oxuyub-yazmağı öyrənmək deyildi. Təhsil insanın düşüncə qabiliyyətini inkişaf etdirən, onu cəhalətdən və xurafatdan uzaqlaşdıran əsas vasitə idi. Şair savadsızlığın insanların həyatına mənfi təsirini satirik şəkildə göstərərək valideynləri övladlarının təhsil almasına, gəncləri isə elm öyrənməyə səsləyirdi. Onun yaradıcılığında məktəb və maarif gələcəyə açılan qapı kimi qiymətləndirilir. Sabirin bu mövqeyi XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda gedən milli-mədəni oyanış prosesi ilə sıx bağlı idi. Həmin dövrdə yeni məktəblərin açılması, ana dilində təhsilin inkişafı, dünyəvi elmlərin tədrisi və xalqın savadlandırılması qarşıda duran mühüm məsələlərdən idi. Sabir də öz yaradıcılığı ilə bu prosesə böyük mənəvi dəstək verirdi.<br /> <br /> <strong>Cəhalətə qarşı mübarizə və onun müasir dövrlə səsləşməsi</strong><br /> <br /> Sabir yaradıcılığının ən mühüm istiqamətlərindən biri cəhalət və geriliyə qarşı mübarizədir. Şair cəmiyyətin inkişafına mane olan düşüncə tərzini, xurafatı, mövhumatı və yeniliyə qarşı çıxan insanları satiranın gücü ilə tənqid edirdi. Onun satirası insanları yalnız güldürmək məqsədi daşımırdı; əksinə, oxucunu düşündürür, cəmiyyətin problemlərinə başqa gözlə baxmağa vadar edirdi. Bu ideyalar müasir dövrdə də öz aktuallığını qoruyur. Bu gün elm və texnologiya sürətlə inkişaf etsə də, yanlış məlumatlar, savadsızlıq, stereotiplər və elmi düşüncəyə qarşı etinasızlıq hələ də cəmiyyət üçün müəyyən problemlər yaradır. Yusif Nazim Ərəbsoy qeyd edir ki, Sabir satiralarında cəhalətə qarşı mübarizə əsas xətt təşkil edir: “Onun obrazları din pərdəsi altında öz rahatlıqların düşünən və xalqın həmişə avam qalmasına çalışan məxluqlardır. Həmin qaragüruhun gözünün düşməni elm, təhsil və ziyalı adamlardır. Onlar nüfuz sahibi olduqları cəmiyyətə təlqin edirlər ki, əgər övladlarınız təhsil alsa, dindən çıxacaq, kafir olacaqlar. İslam dinində elmə təşfiq edən fikirləri heç vaxt dillərinə gətirmir, xalq ayılarsa, onun üzərində nüfuzlarını itirəcəklərindən qorxurlar. Sabir isə cəhalət quyusuna kəndir sallayır, kəndirdən kimsənin yapışmadığını görüncə, özü quyuya düşür, “məktəb zamanı gəldi, dur yaraşıqlı oğlum” deyərək, xalqın balaların o quyudan çıxarır. O, təkcə məktəbə sözlə, şeirlə dəvət etmir, həm də məktəb açır, müəllimlik edir və fidanlar yetişdirir. Təəssüf ki, şairin mübarizə apardığı cəhalət xətti bu günümüzlə də kəsişir. Dində ifrata varanlar, fanatiklər bu gün də mövcuddur”. Müasir insanın qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri əldə etdiyi informasiyanı düzgün qiymətləndirmək, həqiqəti yanlış məlumatdan ayırmaq və tənqidi düşünməkdir. Bu baxımdan Sabirin cəhalətə qarşı mübarizə ideyası müasir dövrün tələbləri ilə səsləşir. Onun əsərlərindəki əsas çağırışlardan biri insanın düşünən, sorğulayan və yeniliyə açıq şəxsiyyət kimi formalaşmasıdır. Bu isə bu gün də təhsilin və maarifçiliyin əsas məqsədlərindən hesab olunur.<br /> <br /> Sabirin yaradıcılığının mühüm xüsusiyyətlərindən biri də onun insanın özünü və cəmiyyəti tənqidi şəkildə dəyərləndirməsinə imkan verməsidir. Gənc oxucu onun satirik obrazları vasitəsilə mənfi xüsusiyyətləri tanıyır və həmin davranışların cəmiyyət üçün yaratdığı problemləri anlayır. Bu mənada Sabirin satirası həm maarifləndirici, həm də tərbiyəvi funksiyaya malikdir.<br /> <br /> Mirzə Ələkbər Sabirin maarifçilik ideyaları Azərbaycan ictimai və ədəbi fikir tarixində mühüm iz qoymuşdur. O, xalqın tərəqqisini təhsildə, elmdə və dünyəvi düşüncədə görmüş, cəhalətə, xurafata və geriliyə qarşı mübarizə aparmışdır. Sabirin satirik yaradıcılığı dövrünün problemlərini əks etdirməklə yanaşı, gələcək nəsillərə də mühüm mesajlar verir. “Sabirin satiraları güzgü rolunu oynayır” deyən Yusif Nazim Ərəbsoyun sözlərinə görə, bu satiraları oxumağa cəsarət lazımdır: “Çünki, Sabirin satiraları oxuduqca insan özünə aid nəsə görür. Dahi Nizaminin təbirincə desək, güzgünü sındırmaq yox, özünü düzəltmək lazımdır”. Bu gün informasiya və texnologiyaların sürətlə inkişaf etdiyi bir dövrdə Sabirin elmə, təhsilə və düşüncəyə verdiyi dəyər xüsusi aktuallıq qazanır. Onun irsi gəncləri savadlı, düşünən, milli-mənəvi dəyərlərə bağlı və cəmiyyət qarşısında məsuliyyətli şəxsiyyət kimi formalaşdırmaq baxımından qiymətlidir. Buna görə də Sabirin maarifçilik ideyaları yalnız ədəbiyyat tarixinin deyil, müasir Azərbaycan cəmiyyətinin də mənəvi sərvətlərindən biri hesab edilə bilər.<br /> <br /> <strong>Fuad Hüseynzadə<br /> Yazı Mirzə Ələkbər Sabir Fondunun Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə həyata keçirdiyi “Sabirin sözü, zamanın gözü” layihəsi çərçivəsində hazırlanıb. Məqalədə qeyd olunan fikir və mülahizələr müəllifə aiddir və Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin rəsmi mövqeyini əks etdirməyə bilər.</strong></p>
]]><p>Sentyabrın 9-da ölkə ərazisində qeydə alınan 47, əvvəlki dövrlərdən bağlı qalan 24 cinayətin açılması polis əməkdaşları tərəfindən təmin edilib.</p>
<p>Daxili İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətindən AZƏRTAC-a verilən məlumata görə, axtarışda olduğuna görə ümumilikdə 184, o cümlədən borclu şəxs qismində axtarışda olan 146 nəfər saxlanılaraq aidiyyəti üzrə təhvil verilib. Eləcə də, ailə üzvlərini məlumatlandırmadan yaşadığı ünvanı tərk etdiyinə görə itkin düşmüş kimi axtarışı aparılan 5 nəfər tapılaraq aidiyyəti üzrə, dələduzluğa görə axtarışda olan 9 nəfər isə saxlanılaraq istintaqa təhvil verilib.</p>
<p>Həmçinin narkotiklərlə əlaqəli 13 fakt müəyyən edilib. Polis əməkdaşlarının keçirdikləri əməliyyat tədbirləri ilə ümumi çəkisi 10,1 kiloqram narkotik vasitə və 118 güclü təsiredici xassəyə malik həb aşkar olunaraq götürülüb. Yabanı halda bitmiş 922 ədəd narkotik tərkibli bitki aşkarlanaraq məhv edilib.</p>
<p>Eyni zamanda, qanunsuz saxlanılan silah-sursatın götürülməsi və aşkarlanması ilə bağlı 10 fakt müəyyən olunub. Paytaxtda və respublikanın ayrı-ayrı rayonlarında 1 avtomat silahı, 2 qumbara, 6 tüfəng, 4 patron darağı və 160 müxtəlif çaplı patron aşkar edilərək götürülüb.</p>
<p>Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 69 nəfər də saxlanılıb.</p>
]]><p>İsrail Qəzza zolağında HƏMAS-a məxsus 3 silah anbarını məhv edib.</p>
<p>AZƏRTAC İsrailin TPS-IL informasiya agentliyinə istinadla xəbər verir ki, bu barədə İsrail Müdafiə Qüvvələri məlumat yayıb. Bildirilib ki, İsrail ordusu və Şin Bet (Şabak) təhlükəsizlik xidməti Qəzzanın müxtəlif ərazilərinə zərbələr endirib.</p>
<p>Məlumata görə, məhv edilən anbarlarda odlu silahlar, partlayıcı qurğular, tank əleyhinə raketlər və digər hərbi avadanlıqlar saxlanılıb.</p>
<p>İsrail ordusu HƏMAS-ın hərbi imkanlarını zəiflətmək və qruplaşmanın silah ehtiyatlarını bərpa etməsinin qarşısını almaq məqsədilə əməliyyatları davam etdirəcəyini bildirib.</p>
]]><p>İşğaldan azad edilmiş Xocalı rayonunun Daşkənd kəndi ərazisində bu gün mina hadisəsi baș verib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Respublikasının Minatəmizləmə Agentliyi (ANAMA) məlumat yayıb.</p>
<p>Bildirilib ki, agentliyin əməkdaşı, 1990-cı il təvəllüdlü Anar İftixar oğlu Həsənov xidməti vəzifəsini yerinə yetirərkən piyada əleyhinə mina partlayışı baş verib və o, hadisə nəticəsində sol ayağından xəsarət alıb.</p>
<p>Anar Həsənov rayon xəstəxanasına təxliyə edilib, onun əziyyəti qənaətbəxşdir.</p>
<p> </p>
]]><p>Bu il COP geosiyasi gərginlik, enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar və qlobal qeyri-müəyyənlik fonunda keçirilir. Çoxtərəflilik uzun müddətdir bu səviyyədə sınaqla üzləşməyib. Aydındır ki, beynəlxalq əməkdaşlıq və çoxtərəflilik heç vaxt indiki qədər vacib olmayıb.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Avstraliyanın COP31 danışıqları üzrə Prezidentliyində İcraçı direktor müavini David Higgins Bakıda Azərbaycanın ev sahibliyi və Xarici İşlər Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Dördüncü İqlim Həftəsinin (CW4) yüksəksəviyyəli açılış mərasimində çıxış edərkən deyib.</p>
<p>Onun sözlərinə görə, Aralıq dənizindən Sakit okeana qədər uzanan unikal COP31 tərəfdaşlığımız on il əvvəl Parisdə kollektiv şəkildə razılaşdırdığımız yolla irəliləyərkən insanları bir araya gətirmək üçün misli görünməmiş imkan yaradır.</p>
<p>“COP31-in Prezidenti və danışıqlar üzrə rəhbərliyi olaraq biz şəffaf, inklüziv və əməkdaşlığa əsaslanan sədrliyə sadiq olacağıq. Sizi dinləyəcək, təcrübənizi nəzərə alacaq və praktiki nailiyyət əldə etmək üçün bir-birimizi daha yaxşı nəticələrə çatmağa təşviq edəcəyik. Yəqin ki, bunu daha əvvəl də eşitmisiniz: COP31 icra və həyata keçirmə COP-u olacaq. Biz artıq qəbul edilmiş öhdəliklərin yerinə yetirilməsini təmin etmək, insanlar üçün real və nəzərəçarpacaq faydalar yaratmaq və xüsusilə iqlim dəyişikliyinin ön cəbhəsində olanlara diqqət yetirmək istəyirik. Bu çərçivədə COP sədrliyi olaraq Türkiyə ilə sıx əməkdaşlıq edir və həqiqətən qlobal enerji keçidini dəstəkləyən prioritetlər ətrafında dünyanı bir araya gətirməyə çalışırıq”, - deyə direktor müavini bildirib.</p>
]]><p>“Brent” markalı xam neftin bir barelinin qiyməti kritik səviyyəni - 100 dolları keçib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, hazırda Londonun ICE birjasında “Brent” neftinin bir bareli 100 dollardan, Nyu-Yorkun NYMEX birjasında “Light” markalı neftin bir bareli isə 94 dollardan baha satılır. “Brent”in qiyməti iyulun 24-dən bəri ilk dəfə 100 dolları ötüb.</p>
<p>Analitiklərin fikrincə, Yaxın Şərqdə yenidən başlayan gərginlik təchizat fasilələri ilə bağlı narahatlıqları artırır, bu da qiymətə yuxarı istiqamətli təsir göstərir. Altı ay davam edən müharibənin davamlı həllinə ümidlər azaldıqca və döyüşlər gücləndikcə “Brent” neftinin qiyməti avqustun əvvəlindən bəri təxminən dörddəbir nisbətində artıb.</p>
<p>Ekspertlər qeyd edirlər ki, son hadisələr sülh danışıqlarının bərpasından hələ də çox uzaq olduğumuz fikrini gücləndirir. Hücumlar Yaxın Şərqdə neft tədarükündə daha da dərinləşən pozuntular riskini artırır. Bölgədəki enerji infrastrukturuna və vacib gəmiçilik marşrutlarına edilən hücumlar səbəbindən neft tədarükü artıq təzyiq altındadır.</p>
]]><p>Cari il avqustun 1-nə fiziki şəxslərin banklardakı əmanətlərinin məbləği 17 milyard 896,7 milyon manat təşkil edib.</p>
<p>Dövlət Statistika Komitəsindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, əmanətlər ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 15,8 faiz artıb.</p>
]]><p>Çinin şimalındakı Şensi əyalətinin keçmiş qubernatoru Cin Siancun rüşvət aldığına görə ikiillik möhlətlə edam cəzasına məhkum edilib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, Henan əyalətinin Sinyan şəhərindəki məhkəmənin çıxardığı hökmə əsasən bütün şəxsi əmlakı və qanunsuz qazancları müsadirə ediləcək sabiq məmur ömürlük siyasi hüquqlarından da məhrum edilib.</p>
<p>Məhkəmə Cin Siancunun 2004-2025-ci illərdə Yulin şəhərinin meri, Tiencin şəhəri merinin müavini və Şansi əyalətinin qubernatoru vəzifələrində çalışdığı dövrdə səlahiyyətlərindən sui-istifadə edərək şirkətlərə və fərdlərə biznes əməliyyatları, layihə müqavilələri və kadrların yüksəldilməsi kimi məsələlərdə kömək göstərdiyini müəyyən edib. Bunun müqabilində o, qanunsuz olaraq 148 milyon yuan (təxminən 21,8 milyon ABŞ dolları) dəyərində pul və qiymətli əşyalar qəbul edib.</p>
<p>Qeyd edək ki, sabiq qubernator ötən ilin oktyabrında Çin Kommunist Partiyasından xaric edilib və dövlət vəzifəsindən uzaqlaşdırılıb.</p>
]]><p>Ortaq dini-mədəni və tarixi köklərlə bağlı olan xalqlarımızın iradəsini özündə əks etdirən Azərbaycan-Tacikistan dostluğu və qardaşlığının möhkəmlənməsi və gündən-günə yeni məzmunla zənginləşməsi məmnunluq doğurur.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikir Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Tacikistanın dövlət müstəqilliyinin 35 illiyi münasibətilə bu ölkənin Prezidenti Emoməli Rəhmona ünvanladığı təbrik məktubunda yer alıb.</p>
<p>“Şübhəsiz ki, ali səviyyəli fəal dialoq, müntəzəm təmaslar, sıx əməkdaşlığımız bu əlaqələrin daha sürətlə inkişafına və dərinləşməsinə şərait yaradır”, - deyə Azərbaycan Prezidenti vurğulayıb.</p>
<p>Dövlətimizin başçısı əmin olduğunu bildirib ki, qarşılıqlı etimada və dəstəyə əsaslanan Azərbaycan-Tacikistan əlaqələri və strateji tərəfdaşlığı bundan sonra da birgə səylərlə yüksələn xətt üzrə inkişaf etməyə və daha da möhkəmlənməyə davam edəcək.</p>
]]><p>Azərbaycanın növbəti COP-a ev sahibliyi etməyə hazırlaşan qardaş Türkiyəyə sarsılmaz dəstəyini bir daha ifadə etmək istəyirəm.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu sentyabrın 9-da Bakıda Azərbaycanın ev sahibliyi və Xarici İşlər Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə keçirilən BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Dördüncü İqlim Həftəsinin (CW4) yüksəksəviyyəli açılış mərasimində Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov çıxışı zamanı deyib.</p>
<p>“COP29 və COP31 sədrliyi arasında əməkdaşlıq regional həmrəyliyin bariz nümunəsidir. Bu əməkdaşlıq iqlim gündəliyində davamlılığın təmin edilməsinə, iddialı iqlim maliyyələşdirilməsi mexanizmlərinin inkişafına və qlobal iqlim fəaliyyətinin ardıcıl şəkildə davam etdirilməsinə xidmət edir”, - deyə o əlavə edib.</p>
]]><p>Brüssel hava limanı Almaniyanın Köln şəhəri ilə birbaşa yüksəksürətli dəmir yolu əlaqəsinə qoşulub.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, yeni ICE qatarı hava limanını ilk dəfə on ildən artıq fasilədən sonra beynəlxalq yüksəksürətli dəmir yolu şəbəkəsinə birləşdirib. Köln şəhərindən yola düşən qatar Aaxen, Lyej, Leuven və Brüssel hava limanında dayanaraq təxminən iki saata Antverpenə çatır. Əks istiqamətdə də marşrut üzrə gündəlik reyslər həyata keçirilir.</p>
<p>“Deutsche Bahn” və Belçikanın “SNCB-NMBS” şirkətləri tərəfindən təşkil olunan xidmət çərçivəsində hər gün Köln ilə Antverpen arasında iki gediş-dönüş reysi yerinə yetirilir. Yeni ICE neo qatarları 400-dən çox sərnişin daşıya və saatda 300 kilometrədək sürətlə hərəkət edə bilir.</p>
<p>Brüssel hava limanının rəhbərliyi yeni bağlantını hava limanının beynəlxalq nəqliyyat qovşağı kimi inkişafında mühüm mərhələ hesab edir. Bildirilir ki, gələcəkdə daha çox yüksək sürətli beynəlxalq dəmir yolu əlaqəsinin yaradılması planlaşdırılır. Almaniya ilə Belçika arasında sərhədyanı ICE sərnişinlərinin sayı 2019-2025-ci illərdə təxminən 18 faiz artıb.</p>
]]><p>Beynəlxalq İdman Araşdırmaları Mərkəzinin (CIES) dünyanın 60 liqasında mövsümə uğurlu start verən futbolçuların statistikalarını açıqlayıb.</p>
<p>AZƏRTAC CIES-in rəsmi saytına istinadən xəbər verir ki, böyük beşlik ölkələrinin çempionatlarında çıxış edən futbolçuların yer almadığı siyahıda Azərbaycan millisinin hücumçusu Mahir Emrelinin də adı var.</p>
<p>Cari mövsümün əvvəlində Polşanın “Rakuv” klubuna keçən 29 yaşlı forvardın ümumi performans indeksi 100 üzərindən 73,4 balla qiymətləndirilib.</p>
<p>O, xüsusilə hücumun təşkili və son zərbələrin dəqiqliyi üzrə yüksək göstəricilərə malikdir. CIES-in araşdırmasına əsasən, Emrelinin son zərbələr üzrə göstəricisi 75, hava topları üzrə 68,3, oyunu idarəetmə üzrə 59,4, qol epizodları yaratma göstəricisi isə 50,3 faiz təşkil edib. Futbolçu bu göstərici ilə Ekstraklasanın ən yaxşı 20 oyunçusu arasında 13-cü pillədə qərarlaşıb.</p>
<p>Qeyd edək ki, Mahir Emreli Polşa çempionatında keçirdiyi 6 oyunda 3 qola imza atıb və 1 məhsuldar ötürmə ilə yadda qalıb.</p>
]]><p>QHT nümayəndələri rezidensiyada yaradılan şəraitlə tanış olub, burada həyata keçirilən işlərlə yaxından tanış olmaq imkanı əldə ediblər. Görüş zamanı Təranə Paşayeva çıxış edərək öz fəaliyyəti haqqında iştirakçılara məlumat verib, həmçinin Qənirə Paşayevanın həyat yolu, ictimai fəaliyyəti və cəmiyyətə xidmət prinsipləri barədə fikirlərini bölüşüb.</p>
<p>Qənirə Paşayeva, Təranə Paşayeva, Loqos Qadın Uzunömürlük Rezidensiyası, QHT rəhbərləri, QHT nümayəndələri, Qənirə Paşayevanın ev muzeyi, Qənirə Paşayevanın həyatı, Qənirə Paşayevanın ictimai fəaliyyəti, sosial təşəbbüslər, qadınlara dəstək, milli mənəvi dəyərlər, QHT əməkdaşlığı</p>
<p>Təranə Paşayevanın çıxışında qeyd etdiyi kimi, insanın xatirəsini yaşatmağın ən gözəl yollarından biri onun dəyərlərini davam etdirmək və önəm verdiyi məsələlərə diqqəti qorumaqdır. Qənirə Paşayevanın xatirəsi də insanlara sevgi, şəhid ailələrinə ehtiram, qadınlara diqqət, milli-mənəvi dəyərlərə bağlılıq və cəmiyyətə xidmət kimi prinsiplərlə yaşadılır. Daha sonra QHT rəhbərləri və nümayəndələri rezidensiyanın daxilində yerləşən Qənirə Paşayevanın muzeyini ziyarət ediblər.</p>
<p>İştirakçılar muzeydə Qənirə Paşayevanın həyat və ictimai fəaliyyətini əks etdirən xatirə və nümunələrlə tanış olublar. Görüşün sonunda səmimi çay süfrəsi ətrafında QHT-lər arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi, yeni birgə layihələrin həyata keçirilməsi və sosial təşəbbüslərin dəstəklənməsi istiqamətində fikir mübadiləsi aparılıb.</p>
]]><p>Görüş zamanı Azərbaycan və İsrail xalqları arasında tarixən formalaşmış dostluq və qarşılıqlı hörmət münasibətlərinin daha da inkişaf etdirilməsi, xüsusilə gənclər arasında əlaqələrin genişləndirilməsi istiqamətində fikir mübadiləsi aparılıb.</p>
<p>Azərbaycanın Oğuz rayonunda anadan olan və Birinci Qarabağ müharibəsində iştirak etmiş Şmuel Simantov Azərbaycanla bağlı xatirələrini bölüşüb, ölkəmizin tarixini, mədəniyyətini və burada mövcud olan multikultural mühiti yaxından tanımasının Azərbaycan və yəhudi xalqları arasında dostluq münasibətlərinin möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynadığını bildirib.</p>
<p>Şmuel Simantov uzun illər ərzində Azərbaycan və İsrail arasında humanitar, ictimai və mədəni əlaqələrin inkişafına töhfə verən fəaliyyətindən danışaraq, iki xalqı birləşdirən əsas amillər sırasında qarşılıqlı hörmət, etimad, tolerantlıq və multikultural dəyərlərin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını qeyd edib.</p>
<p><img src="https://sabahinfo.az/storage/news/2026_09_10/whatsapp_image_2026_09_10_at_091828_1789019666.jpeg" /></p>
<p>Görüşdə Azərbaycanın tolerantlıq ənənələri və dövlət-din münasibətlərinin yüksək səviyyəsi də xüsusi vurğulanıb. Bildirilib ki, Azərbaycanda müxtəlif dini və etnik icmaların dinc şəraitdə birgə yaşaması ölkənin zəngin multikultural irsinin mühüm göstəricilərindən biridir. Rav Şmuel Simantov yəhudi icmasının Azərbaycan xalqı və dövlətinin yanında olduğunu, Azərbaycan-İsrail münasibətlərinin inkişafını və xalqlar arasında dostluq əlaqələrinin möhkəmlənməsini yüksək qiymətləndirdiyini bildirib.</p>
<p>Söhbət zamanı 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə Təl-Əvivdə Azərbaycana dəstək məqsədilə keçirilən tədbirlərdə gənclərin fəallığı da xüsusi qeyd olunub. Şmuel Simantov həmin dövrdə Azərbaycan həqiqətlərinin çatdırılması və ölkəyə dəstək nümayiş etdirilməsi istiqamətində gənclərin təşəbbüslərinin mühüm ictimai əhəmiyyət daşıdığını bildirib.</p>
<p>Görüşdə Azərbaycan və İsrail gəncləri arasında əlaqələrin gələcək inkişaf perspektivləri ətrafında geniş fikir mübadiləsi aparılıb. Qeyd olunub ki, gənclər iki ölkə arasında münasibətlərin yalnız bu günü deyil, gələcəyini formalaşdıran əsas sosial qüvvələrdən biridir. Bu baxımdan, gənclər təşkilatları arasında birbaşa əlaqələrin yaradılması, qarşılıqlı səfərlərin təşkili, birgə layihələrin həyata keçirilməsi və təcrübə mübadiləsinin genişləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.</p>
<p>Görüşdə Azərbaycan və İsrail gənclərinin iştirakı ilə mədəniyyət, tarix, multikulturalizm, könüllülük, humanitar fəaliyyət, innovasiya və sahibkarlıq istiqamətlərində birgə təşəbbüslərin reallaşdırılmasının mümkünlüyünü müzakirə edilib. Eyni zamanda, gənclər arasında qarşılıqlı maarifləndirmə proqramlarının, forumların və ictimai diplomatiya layihələrinin keçirilməsinin xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın daha da möhkəmlənməsinə xidmət edə biləcəyi bildirilib.</p>
<p>Görüşdə xüsusilə gənclərin Azərbaycan və İsrail haqqında düzgün və obyektiv məlumatların yayılmasında fəal rol oynamasının vacibliyi vurğulanıb. Bu istiqamətdə sosial media platformalarından, rəqəmsal layihələrdən və gənclərin yaratdığı media təşəbbüslərindən daha səmərəli istifadə etməklə iki ölkənin gəncləri arasında yeni kommunikasiya imkanlarının yaradılması təklif olunub.</p>
<p>Bununla yanaşı, Azərbaycanın multikulturalizm modeli və ölkədə müxtəlif dini icmaların birgəyaşayış təcrübəsinin İsrail gənclərinə tanıdılması, eləcə də İsrailin müxtəlif sahələrdə əldə etdiyi təcrübələrin Azərbaycan gəncləri ilə paylaşılması gələcək əməkdaşlığın mühüm istiqamətlərindən biri kimi qiymətləndirilib.</p>
<p>Gənclərin Töhfəsi İctimai Birliyinin idarə heyətinin üzvü, ictimaiyyətlə əlaqələr departamentinin direktoru Fuad Hüseynzadə bildirib ki, Azərbaycan və İsrail gəncləri arasında əməkdaşlığın inkişafı qarşılıqlı dostluq və etimadın daha da möhkəmlənməsinə, yeni sosial və humanitar təşəbbüslərin meydana çıxmasına şərait yarada bilər. Gənclər arasında qurulan əlaqələrin uzunmüddətli perspektivdə iki ölkə arasındakı münasibətlərin ictimai əsaslarını daha da gücləndirəcəyinə inam ifadə olunub.</p>
<p>Görüşün sonunda “Gənclərin Töhfəsi” İctimai Birliyi adından Şmuel Simantova Azərbaycan-İsrail dostluğunun və xalqlar arasında qarşılıqlı əlaqələrin inkişafına verdiyi töhfələrə görə təşəkkürnamə təqdim olunub. Həmçinin Azərbaycanın multikultural mühitini, xalqımızın zəngin tarixi-mədəni irsini və Qarabağ Zəfərini əks etdirən kitab hədiyyə edilib.</p>
<p>Görüş Azərbaycan və İsrail arasında mövcud dostluq münasibətlərinin gənclər səviyyəsində daha da inkişaf etdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyıb. Gələcəkdə birgə təşəbbüslərin sayının artırılması, gənclər təşkilatları arasında davamlı əməkdaşlıq mexanizmlərinin yaradılması və iki ölkənin gənclərinin qarşılıqlı layihələrdə daha fəal iştirak etməsinin vacibliyini qeyd edilib.</p>
<p><img src="https://sabahinfo.az/storage/news/2026_09_10/whatsapp_image_2026_09dd_10_at_091828_1789019679.jpeg" /></p>
<p> </p>
]]><p>Ölkədə süd istehsalının artırılması, süd emalı müəssisələrinin yerli xammalla təminatının yaxşılaşdırılması və bu sahədə uçotun təkmilləşdirilməsi məqsədilə süd üzrə yeni məhsul subsidiyası tətbiq ediləcək.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, Elektron Kənd Təsərrüfatı İnformasiya Sistemində (EKTİS) tədarükçü kimi qeydiyyatdan keçən süd emalı müəssisələrinə və süd toplama məntəqələrinə təhvil verilən soyudulmuş xam südün hər litrinə 7 qəpik, yaxud hər tonuna 70 manat subsidiya veriləcək. Kooperativlər vasitəsilə təhvil verilən süd üzrə subsidiya məbləği əlavə olaraq 20 faiz artırılacaq. Dəstək EKTİS-də bəyan, heyvanların identifikasiyası, sığorta, südün soyudulması və müəyyən edilmiş keyfiyyət tələblərinə əməl olunması şərti ilə tətbiq ediləcək.</p>
<p>Qeyd edək ki, Aqrar Subsidiya Şurası yeni dövlət dəstəyi mexanizmlərini təsdiqləyib. Qərara görə “Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı”nda müəyyən edilmiş kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın və istehsalın artırılması, müasir suvarma texnologiyalarının tətbiqinin genişləndirilməsi, emal və ixracyönümlü istehsalın təşviqi, heyvandarlıqda cins tərkibinin yaxşılaşdırılması, eləcə də ölkənin ərzaq təminatının gücləndirilməsi hədəflərinə uyğun olaraq yeni subsidiya mexanizmləri və subsidiya şərtlərində dəyişikliklər təsdiq edilib. Yeni qərarla bitkiçiliklə yanaşı, heyvandarlıq və balıqçılıq sahələrində də bir sıra yeni subsidiyalar tətbiq olunacaq.</p>
]]><p>Telefon danışığı zamanı dövlət başçıları iqtisadi-ticari və humanitar əməkdaşlığın bir sıra aktual məsələlərini müzakirə ediblər.</p>
<p>İkitərəfli əlaqələrin müxtəlif səviyyələrdə intensivləşdirilməsi barədə razılıq əldə olunub.</p>
]]><p>Heyvanların genetik potensialının yüksəldilməsi məqsədilə mövcud süni mayalanma subsidiyası diferensiallaşdırılacaq.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, yerli cins heyvanların süni mayalanmasından alınan birinci nəsil buzovlara 75 manat, ikinci və sonrakı nəsillərə 150 manat, yerli damazlıq təsərrüfatların yüksək məhsuldar cins heyvanlarından alınan buzovlara 50 manat, embrion köçürmə nəticəsində alınan buzovlara isə 250 manat subsidiya veriləcək.</p>
<p>Qeyd edək ki, Aqrar Subsidiya Şurası yeni dövlət dəstəyi mexanizmlərini təsdiqləyib. Qərara görə “Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı”nda müəyyən edilmiş kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın və istehsalın artırılması, müasir suvarma texnologiyalarının tətbiqinin genişləndirilməsi, emal və ixracyönümlü istehsalın təşviqi, heyvandarlıqda cins tərkibinin yaxşılaşdırılması, eləcə də ölkənin ərzaq təminatının gücləndirilməsi hədəflərinə uyğun olaraq yeni subsidiya mexanizmləri və subsidiya şərtlərində dəyişikliklər təsdiq edilib. Yeni qərarla bitkiçiliklə yanaşı, heyvandarlıq və balıqçılıq sahələrində də bir sıra yeni subsidiyalar tətbiq olunacaq.</p>
]]><p>Bu gecədən etibarən Türkiyənin Muğla vilayətinin Menteşe rayonunda meşə yanğını başlayıb.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, hadisə ilə bağlı açıqlama verən Muğla valisi İdris Akbıyık biri Ula, digərləri isə Menteşe rayonunda olmaqla, ümumilikdə üç evin təxliyə edildiyini bildirib.</p>
<p>Yanğına müdaxilə işlərinə 7 təyyarə, 13 helikopter, 32 yanğınsöndürmə maşını, 7 buldozer, 62 su maşını, 12 ədəd ağır texnika və 232 nəfərlik heyət cəlb olunub. </p>
]]><p>Gürcüstan 2032-ci ilədək əsas nəqliyyat və logistika infrastrukturunun inkişafına təxminən 7 milyard ABŞ dolları həcmində investisiya yatırmağı planlaşdırır.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Gürcüstanın Baş naziri İrakli Kobaxidze Batumi şəhərində keçirilən Gürcüstan Beynəlxalq Dənizçilik Forumunda çıxışı zamanı bildirib.</p>
<p>Hökumət başçısının sözlərinə görə, Gürcüstan böyük potensiala və strateji əhəmiyyətə malik Orta Dəhlizin ayrılmaz hissəsidir: “Dünya Bankının hesablamalarına əsasən, müvafiq investisiyalar və səmərəliliyin artırılması nəticəsində 2030-cu ilədək Orta Dəhliz"üzrə yük axını üç dəfə arta, daşınma müddəti isə iki dəfə azala bilər. Gürcüstanın 10 illik planı çərçivəsində dəmir yollarının ötürücülük qabiliyyətinin ikiqat, limanların yükdaşıma qabiliyyətinin ikiqat, beynəlxalq hava limanlarının tutumunun isə üçqat artırılması nəzərdə tutulur. Eyni zamanda, yük daşımalarının müddətinin yarıya qədər azaldılması hədəflənir”.</p>
<p>Baş nazir vurğulayıb ki, yalnız cari il Gürcüstan Dəmir Yolunun infrastrukturunun və hərəkət heyətinin yenilənməsinə 1 milyard laridən çox vəsait yatırılacaq.</p>
]]><p>Telefon danışığı zamanı dövlət başçıları iqtisadi-ticari və humanitar əməkdaşlığın bir sıra aktual məsələlərini müzakirə ediblər.</p>
<p>İkitərəfli əlaqələrin müxtəlif səviyyələrdə intensivləşdirilməsi barədə razılıq əldə olunub.</p>
]]><p>ABŞ-nin “İnter Mayami” klubunun futbolçusu Lionel Messi MLS tarixində unikal rekorda imza atıb.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, argentinalı hücumçu “Atlanta Yunayted”lə ev oyununda (2:2) bir məhsuldar ötürmə edib. Bununla da onun cari mövsümdə qol və assistlərinin ümumi sayı 30-a (18 qol, 12 məhsuldar ötürmə) çatıb.</p>
<p>Ulduz futbolçu MLS tarixində 3 müxtəlif mövsümdə 30 və daha çox qolun vurulmasında birbaşa iştirak edən ilk oyunçu kimi tarixə düşüb.</p>
<p>Qeyd edək ki, “Atlanta Yunayted”lə qarşılaşma argentinalı ulduzun milli komandadakı karyerasını başa vurduğunu açıqlamasından sonra keçirdiyi ilk oyun olub.</p>
]]>
