<p>2025-ci il avqustun 8-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Amerika Birləşmiş Ştatlarının Prezidenti Donald Tramp və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Vaşinqton şəhərində keçirilmiş görüşə dair Birgə Bəyannaməni imzaladılar.</p>
<p>Birgə Bəyannamə Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində yeni mərhələni və Ağ Evin Cənubi Qafqaz siyasətində rəsmi Bakının prioritetlərini dəstəkləməsini nümayiş etdirir. Yeddi maddədən ibarət sənəd Azərbaycan-Ermənistan sülh gündəmində ABŞ-nin mövqeyini yeniləyərək, onu Cənubi Qafqazdakı reallıqların nəticələri ilə uyğunlaşdıran struktura malikdir.</p>
<p>TRIPP – müasir nizamda yenilik</p>
<p>Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan həm Ermənistanla müharibədə, həm də sülh prosesində qələbə qazanıb.</p>
<p>Azərbaycan bununla Ermənistanın işğal və revanşist doktrinasını dəyişdirmək üçün göstərdiyi prinsipiallıqda real nəticələr əldə edir. Bu dövrdə Ermənistan sülhə məcbur edilib və sülh üçün sənədin paraflanması ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə baş tutub. Azərbaycanla Ermənistan arasında ABŞ-də sülh müqaviləsinin paraflanması uzun prosesin məntiqi nəticəsi idi.</p>
<p>Bu proses Azərbaycanın Ermənistanla sülh müqaviləsi üçün irəli sürdüyü beş baza prinsipinə Vaşinqton tərəfindən xüsusi dəstəyini qazandırıb. Qeyd edək ki, Azərbaycan 2022-ci ilin fevralında Ermənistana suverenlik meyarlarında əsaslanan 5 baza prinsipi təqdim edib. Bu təkliflərin mətni və detalları 2022-ci ilin martında ictimaiyyətə açıqlanıb.</p>
<p>- Dövlətlərin bir-birilərinin suverenliyi, ərazi bütövlüyü, beynəlxalq sərhədlərinin toxunulmazlığı və siyasi müstəqilliyini qarşılıqlı şəkildə tanıması;</p>
<p>- Dövlətlərin bir-birilərinə qarşı ərazi iddialarının olmamasının qarşılıqlı təsdiqi və gələcəkdə belə bir iddianın qaldırılmayacağına dair hüquqi öhdəliyin götürülməsi;</p>
<p>- Dövlətlərarası münasibətlərdə bir-birlərinin təhlükəsizliyinə hədə törətməkdən, siyasi müstəqillik və ərazi bütövlüyünə qarşı hədə və gücdən istifadə etməkdən, habelə BMT Nizamnaməsinin məqsədlərinə uyğun olmayan digər hallardan çəkinmək;</p>
<p>- Dövlət sərhədinin delimitasiyası və demarkasiyası, diplomatik münasibətlərin qurulması;</p>
<p>- Nəqliyyat və kommunikasiyaların açılışı, digər müvafiq kommunikasiyaların qurulması və qarşılıqlı maraq doğuran digər sahələrdə əməkdaşlığın qurulması.</p>
<p>Həmin prinsiplər Azərbaycanın qurulmaqda olan yeni dünya nizamındakı mövqelərini möhkəmləndirərək yeni tərəfdaşlıq və müttəfiqlik münasibətlərinin yaranmasını şərtləndirir.</p>
<p>Bu çərçivədə regionda kommunikasiyaların açılması prinsipi beynəlxalq oyunçuların iştirakı ilə reallaşan transmilli layihələr üçün fundamental hüquqi zəmin rolunu oynayır.</p>
<p>Başqa sözlə, Donald Trampın Zəngəzur dəhlizi (“Beynəlxalq Sülh və Rifah Naminə Tramp Marşrutu” -TRIPP) prioritetlərini dəstəkləməsinin məzmunu Azərbaycanın nəqliyyat-logistika üzrə strategiyasına uyğun formada qurulub. Razılaşmaya əsasən, ABŞ-nin rəhbərlik etdiyi konsorsium Ermənistan hakimiyyəti ilə birlikdə TRIPP marşrutunu inşa edəcək və bu da öz növbəsində Azərbaycanın quru yolla Naxçıvana birbaşa çıxışını təmin edəcək.</p>
<p>Bu, TRIPP marşrutunun təchizat və logistika zəncirlərində Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutuna (Orta Dəhliz) inteqrasiyasını sürətləndirir. Azərbaycan üçün Orta Dəhlizin bütün seqmentlər üzrə böyüməsi və infrastrukturun inkişaf etdirilməsi strateji məsələdir. TRIPP marşrutunun əhəmiyyəti Azərbaycan-ABŞ əlaqələri, prosesdə Ermənistanın iştirakı fonunda aşağıdakı strateji istiqamətləri müəyyənləşdirir:</p>
<p>TRIPP Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə irəli sürülən Azərbaycan-Ermənistan sülh formulu əsasında Xəzər regionuna daha böyük faydalar verə bilər.</p>
<p>ABŞ Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqazdakı prioritetlərini vahid geosiyasi məkan kimi təyin edərək Azərbaycanın bu iki regiondakı maraqlarına dəstək göstərir. Azərbaycan burada TRIPP vasitəsilə təchizatların Mərkəzi Asiyadan Avropaya və ondan kənara çatdırılmasını daha səmərəli edən mərkəz rolunu oynayır.</p>
<p>Ermənistan Azərbaycanın tələb etdiyi Konstitusiya dəyişikliklərinin gözlənilən nəticələrini TRIPP-in çərçivəsi ilə eyniləşdirir. Bu, Azərbaycanın iştirakı ilə Ermənistanın iqtisadi təcriddən çıxarılmasını stimullaşdırır. Bu amil Ermənistan üçün “xilas kəməri” layihəsində Azərbaycanın mövqeyini daha üstün yerlərə çıxarır.</p>
<p>Strateji tərəfdaşlığın xüsusiyyətləri</p>
<p>ABŞ kimi supergücün Prezident İlham Əliyevin irəli sürdüyü təhlükəsizlik və sülh çərçivələrini inkişaf etdirmək planları Bakı-Vaşinqton əlaqələrini strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldib.</p>
<p>Vaşinqtona səfər zamanı qeyd olunan Birgə Bəyannamə ilə bərabər, Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə “Azadlığa Dəstək Aktı”na 907-ci düzəlişin tətbiqinin dayandırılması barədə ABŞ Prezidenti tərəfindən Sərəncam imzalanması da diqqət çəkir. 907-ci düzəlişin tətbiqinin dayandırılması Azərbaycan-ABŞ hərbi-texniki əməkdaşlığını üfüqdə göstərir.</p>
<p>Prezident İlham Əliyevin Prezident Donald Tramp və Baş nazir Nikol Paşinyanla görüşü çərçivəsində əlavə olaraq hər iki ölkənin xarici işlər nazirləri tərəfindən “Azərbaycan Respublikası və Ermənistan Respublikası arasında sülhün və dövlətlərarası münasibətlərin təsis edilməsinə dair Saziş” paraflanıb, habelə ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədrinə birgə müraciət edilərək Minsk prosesinin və onunla əlaqədar strukturların tamamilə ləğvi barədə sənəd imzalanıb.</p>
<p>Bunlar regionun gələcək münaqişələrdən uzaqlaşmasının vacib elementlərini və buna ABŞ-nin dəstək mexanizmlərini ehtiva edir. Prezident İlham Əliyevin strateji qərarları güc mərkəzlərini Cənubi Qafqazda dominantlıq ambisiyasından uzaqlaşmağa məcbur etməklə konstruktiv əməkdaşlığa yönəldir.</p>
<p>Bu prosesdə Azərbaycan-ABŞ əməkdaşlığının strateji çalarları önə çıxır. Dövlətimizin başçısı Vaşinqtonda liderlərin mətbuata bəyanatları zamanı deyib: “Biz strateji tərəfdaşlıq yoluna qədəm qoyuruq və bir neçə ay ərzində Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası işlənib hazırlanacaq. Bu isə Azərbaycan üçün tarixi nailiyyətdir. Çünki dünyanın ən qüdrətli ölkəsi ilə strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinə malik olmaq həm fürsətdir, həm də məsuliyyət. Bu strateji tərəfdaşlıq formatı bir çox vacib sahələri əhatə edir - qarşılıqlı sərmayə, ticarət, enerji, bağlılıq, tranzit, süni intellekt, müdafiə sahəsində kontraktlar və terrorizmlə mübarizə”.</p>
<p>Azərbaycanla ABŞ strateji tərəfdaşlığı regionda prestijli əməkdaşlıq modeli üçün yaxşı çıxış yoludur. Ancaq gedişatın məntiqi davamı üçün tamamlayıcı xətlər lazım idi ki, o da dörd hadisədə özünü göstərdi:</p>
<p>- Prezident İlham Əliyevlə Donald Tramp arasında 2026-cı ilin yanvarın 21-də məktub mübadiləsi oldu;</p>
<p>- 2026-cı il yanvarın 22-də Prezident İlham Əliyevin Donald Tramp ilə görüşü keçirildi. Prezident İlham Əliyev həmin gün “Sülh Şurasının Nizamnaməsi” (“Board of Peace Charter”) sənədinin imzalanma mərasimində iştirak etdi;</p>
<p>- Fevralın 10-da ABŞ-nin Vitse-prezidenti Cey.Di.Vens Azərbaycana səfər etdi. Səfər çərçivəsində ABŞ ilə Azərbaycan arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiya imzalandı;</p>
<p>- Prezident İlham Əliyev fevralın 19-da Amerika Birləşmiş Ştatlarının paytaxtı Vaşinqton şəhərində Sülh Şurasının ilk iclasına qatıldı.</p>
<p>İclasda prezidentliyi dövründə 8 münaqişəyə son qoyduğunu deyən Donald Tramp vurğuladı ki, iki çox vacib ölkə arasında sülh əldə edib və bunu heç vaxt unutmayacaq. ABŞ Prezidenti Azərbaycan və Ermənistan liderlərinə regionda yaranan sülhə görə təşəkkür edərək dedi: “Bilirsiniz, müharibə edəndə onun xərcləri sülhün dəyərindən 100 qat artıq olur. Orada sonda əyləşən cənabı (Prezident İlham Əliyevi - red.) görürük. O gülümsəyir. Otuz il mübarizədən sonra bu, aydın oldu, elə deyilmi? Otuz il müharibə gedib və biz onun öhdəsindən gəldik”.</p>
<p>Sülh Şurası ABŞ-nin rəhbərliyi altında münaqişələri sonlandırmaq strategiyası ilə bərabər, ABŞ maraqlarının TRIPP marşrutu üzərində cəmləşdirilməsini təmin edir. Şura BMT-yə alternativ təşkilat kimi yaradılıb – bu, Prezident İlham Əliyevin BMT-nin yenilənməsi ilə bağlı çağırışlarına cavab verən qərarın göstəricisidir.</p>
<p>Nəticə etibarilə ötən il avqustun 8-də Vaşinqtonda əldə edilən razılaşmalar, imzalanan sənədlər, ondan sonrakı proseslər Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sülh və təhlükəsizlik üçün səylərinin uğurlu olduğunun barometridir. ABŞ-Azərbaycan əlaqələrindəki strateji istiqamətləri TRIPP marşrutu ilə Sülh Şurası arasındakı əlaqələri koordinasiya edən məqam kimi xarakterizə etmək olar.</p>
<p>Bu cür addımlar həlledici zamanda olmaqla Azərbaycana qarşı informasiya əməliyyatları ilə təşkilatlanmış qüvvələrə ağır zərbə vurur. Azərbaycana qarşı iqtisadi və siyasi təzyiq göstərmək üçün təlimat almış qüvvələrin qabiliyyəti zəifləməklə Bakının regional indeksdəki mövqeləri dəyişməz reallıq kimi qəbul edilir.</p>
]]><p>Telefon danışığı zamanı tərəflər ABŞ Prezidenti Donald Trampın dəstəyi ilə 2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqtonda keçirilmiş və Azərbaycanla Ermənistan arasında sülhün bərqərar olmasını təmin etmiş Sülh Sammitinin birinci ildönümü, habelə Azərbaycan Respublikası ilə Ermənistan Respublikası arasında Sülh Sazişinin mətninin ilkin paraflanması münasibətilə fikir mübadiləsi aparıblar.</p>
<p>Tərəflər sülh prosesinin irəlilədilməsində Prezident Donald Trampın və Amerika Birləşmiş Ştatları Hökumətinin oynadığı mühüm rolu xüsusi vurğulayıblar.</p>
<p>Tərəflər ötən il ərzində Azərbaycan ilə Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində əldə olunmuş irəliləyişi qeyd ediblər.</p>
<p>Söhbət zamanı iki ölkə arasında iqtisadi və ticari əlaqələrin inkişafının sülhün faydalarının konkret təzahürü olduğu vurğulanıb. Bu kontekstdə tərəflər Azərbaycanın neft məhsullarının Ermənistana ixracını, habelə tranzit yüklərin Azərbaycan ərazisindən Ermənistana və Ermənistandan digər istiqamətlərə daşınmasını qeyd ediblər.</p>
<p>Bundan əlavə, tərəflər Vaşinqtonda əldə edilmiş razılaşmalara uyğun olaraq TRIPP marşrutunun icrası ilə bağlı fikir mübadiləsi aparıblar.</p>
<p>Tərəflər sülh prosesinin irəlilədilməsi və regionda davamlı sülhün, sabitliyin, o cümlədən bağlantıların və iqtisadi əməkdaşlığın təmin olunması istiqamətində səylərin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.</p>
]]><p>Türkiyə Azərbaycandakı yataqlarda müxtəlif layihələrin həyata keçirilməsinə hazırdır.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Türkiyənin energetika və təbii sərvətlər naziri Alparslan Bayraktar ölkənin televiziya kanallarından birinin efirində bildirib.</p>
<p>Nazir qeyd edib ki, hazırda Türkiyə “Azəri – Çıraq – Günəşli” neft-qaz yataqları blokunun işlənməsində iştirak edir və “Şahdəniz” yatağında fəaliyyət göstərir.</p>
<p>“Ankara enerji daşıyıcılarının dünya bazarlarına çıxarılması sahəsində də Bakı ilə uğurlu əməkdaşlıq edir”, - deyə A.Bayraktar bildirib. O, buna nümunə olaraq iyunun 1-də Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR), Türkiyənin BOTAŞ dövlət şirkətinin, “TotalEnergies”in və Əbu-Dabinin milli neft şirkəti olan ADNOC-un iştirakı ilə sazişin imzalanmasını göstərib.</p>
<p>Nazir xatırladıb ki, əldə olunan razılaşmaya əsasən, Azərbaycan 2029-cu ildən başlayaraq 15 il ərzində Türkiyəyə ümumilikdə 33 milyard kubmetr qaz tədarük edəcək.</p>
<p>Onun sözlərinə görə, Türkiyənin xaricdə energetika sektoruna yatırdığı investisiyalar yalnız neft və təbii qaz hasilatının artırılmasına deyil, həmçinin texniki biliklərin və texnologiyaların ötürülməsinə, investisiya qoyuluşuna və istehsal güclərinin beynəlxalq bazarlara çıxarılmasına yönəlib.</p>
<p>“Türkiyə İraqdan başlayaraq Somali, Liviya, Oman, Azərbaycan və Macarıstanadək geniş coğrafi ərazidə möhkəm tərəfdaşlıq əlaqələrinə malik olmaqla enerji bazarında fəal və nüfuzlu ölkəyə çevrilir. Türkiyənin enerji strategiyası xaricdəki möhkəm tərəfdaşlıq əlaqələri sayəsində inkişaf edir”, - deyə nazir vurğulayıb.</p>
]]><p>Rusiya və Pakistan iki ölkə arasında ilk yük dəmir yolu marşrutunun istifadəyə verilməsi üzərində iş aparırlar.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Rusiyanın Pakistandakı səfiri Albert Xorev bildirib.</p>
<p>Onun sözlərinə görə, yükdaşımaların Moskva-Feysəlabad və Moskva-Kəraçi marşrutları üzrə hər iki istiqamətdə həyata keçirilməsi planlaşdırılır. Bundan əlavə, Belarusun da layihəyə qoşulması imkanları nəzərdən keçirilir.</p>
<p>Diplomat qeyd edib ki, 2025-ci ildə və 2026-cı ilin əvvəlində regionda geosiyasi gərginliyin artması fonunda layihənin həyata keçirilməsi dəfələrlə təxirə salınıb.</p>
<p>Hazırda tərəflər xidmətlərin göstərilməsi ilə bağlı müqavilə üzərində işi yekunlaşdırır, həmçinin qatarın nəzərdə tutulan hərəkət marşrutu üzərində yerləşən ölkələrdən yükdaşımaların həyata keçirilməsində maraqlı olan şirkətlərin seçilməsi ilə məşğuldurlar.</p>
]]><p>Bir il əvvəl bu gün ABŞ Prezidenti Donald Tramp Azərbaycan və Ermənistanı 35 illik qəddar münaqişəyə son qoyan tarixi bir sülh müqaviləsi imzalamaq üçün bir araya gətirdi.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu sözləri ABŞ Prezidentinin xüsusi elçisi Stiv Uitkoff X sosial media hesabında yazıb.</p>
<p>“Prezidentin liderliyi sayəsində Cənubi Qafqaz daha təhlükəsiz, daha firavan və daha sabitdir və bu böyük ölkələrin gələcəyi parlaqdır. Bu tarixi administrasiyanın bir hissəsi olmaqdan şərəf duyuram”, - deyə o qeyd edib.</p>
]]><p>Respublika əhalisinə yüksəksəviyyəli oftalmoloji yardımın göstərilməsi çərçivəsində Akademik Zərifə Əliyeva adına Milli Oftalmologiya Mərkəzinin Səyyar Klinikasının fəaliyyəti xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Səyyar Klinika müasir diaqnostik və cərrahi oftalmoloji avadanlıqla təchiz edilib. Bu Səyyar Klinika ölkəmizin ucqar rayon və kəndlərinə müntəzəm şəkildə gedərək əhaliyə yüksəkixtisaslı, müasir texnologiyalara əsaslanan cərrahi və terapevtik oftalmoloji yardım göstərir. Eyni zamanda, Bakı şəhərində müxtəlif müəssisələrdə, məktəblərdə və uşaq bağçalarında kontingentin dispanser müayinəsini həyata keçirir.</p>
<p>Azərbaycanda oftalmoloji yardımın optimallaşdırılması istiqamətində böyük işlər görülür. Eyni zamanda, “Böyük Qayıdış” Dövlət Proqramına qoşularaq işğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə oftalmoloji xidmətlər həyata keçirilir.</p>
<p>Bunu AZƏRTAC- a açıqlamasında Azərbaycan Oftalmoloqlar Cəmiyyəti sədrinin müavini, Akademik Zərifə Əliyeva adına Milli Oftalmologiya Mərkəzinin Elmi-məlumat, təşkilati-metodik bölməsinin rəhbəri tibb üzrə elmlər doktoru Yazgül Abdıyeva deyib.</p>
<p>Y.Abdıyevanın sözlərinə görə, oftalmoloji müayinələr zamanı müxtəlif göz xəstəlikləri ilə yanaşı, refraksiya patologiyalarına - miopiya, hipermetropiya və astiqmatizə rast gəlinir. Qeyd olunub ki, görmənin zəifləməsi, uzaq və ya yaxın məsafədə obyektləri aydın görə bilməmək, gözlərdə yorğunluq və başağrısı kimi əlamətlərə diqqət yetirmək lazımdır: “Bu cür şikayətlər olduqda vaxtında oftalmoloqa müraciət etmək və müayinədən keçmək vacibdir. Eyni zamanda, heç bir şikayət olmasa belə, müəyyən aralıqlarla profilaktik oftalmoloji müayinədən keçmək göz xəstəliklərinin erkən aşkarlanması baxımından əhəmiyyətlidir.</p>
<p>Yay mövsümündə günəşin ultrabənövşəyi şüaları, hovuz suyundakı kimyəvi maddələr, dəniz suyu və qum gözlərdə qıcıqlanma, quruluq və digər narahatlıqlar yarada bilər. Bu risklərin qarşısını almaq üçün UV şüalarından qoruyan gün eynəklərindən, hovuzlarda qoruyucu üzgüçülük eynəklərindən istifadə etmək məsləhətdir. Gözlərdə quruluq və narahatlıq yarandıqda isə həkim məsləhəti ilə təbii gözyaşı preparatlarından istifadə etmək olar. Eyni zamanda, çirkli əllərlə gözlərə toxunmamaq və gözə yad cisim düşdükdə onu əl ilə çıxarmağa çalışmamaq lazımdır.</p>
<p>İqlim dəyişiklikləri, isti və quru hava, həmçinin havanın çirklənməsi gözlərdə quruluq, qıcıqlanma və allergik reaksiyaların yaranmasına səbəb ola bilər. Göz sağlamlığını qorumaq üçün hər fəslə uyğun qidalanmaya və sağlam həyat tərzinə diqqət yetirmək lazımdır. Günəşli havalarda qoruyucu eynəklərdən istifadə etmək, gözləri toz və digər zərərli təsirlərdən qorumaq da vacibdir. Xüsusilə uzun müddət açıq havada olan və ya tozlu, çirkli mühitdə çalışan insanların gözlərini xarici təsirlərdən qoruması xüsusilə diqqətdə saxlanılmalı məsələlərdən biridir”.</p>
]]><p>Azərbaycanda avqustun 9-na gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb.</p>
<p>Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava günəşli olacaq, cənub-şərq küləyi əsəcək.</p>
<p>Havanın temperaturu gecə 22-26°, gündüz 34-39° isti olacaq. Atmosfer təzyiqi 756 mm civə sütunu təşkil edəcək. Nisbi rütubət gecə 70-75 faiz, gündüz 45-50 faiz olacaq.</p>
<p>Sabah Abşeron çimərliklərində cənub-şərq küləyi əsəcək. Dəniz suyunun temperaturu şimal çimərliklərində - Sumqayıt, Novxanı, Pirşağı, Nardaran, Bilgəh və Zağulbada 26-27°, cənub çimərliklərində - Türkan, Hövsan, Sahil və Şıxda isə 27-28° isti olacaq.</p>
<p>Azərbaycanın rayonlarında hava əsasən yağmursuz keçəcək. Lakin gündüz saatlarında bəzi dağlıq ərazilərdən başlayaraq arabir yağış yağacağı, ayrı-ayrı yerlərdə qısamüddətli şimşək çaxacağı və dolu düşəcəyi ehtimalı var. Gecə və səhər bəzi dağlıq ərazilərdə arabir duman olacaq. Mülayim şərq küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 22-27°, gündüz 35-39°, bəzi yerlərdə 40°, dağlarda gecə 15-20°, gündüz 25-30° isti olacaq.</p>
]]><p>Hazırda ölkə ərazisində, o cümlədən Bakıda və Abşeron yarımadasında qızmar hava şəraiti müşahidə olunur. Belə hava şəraitinin bazar günü də davam edəcəyi gözlənilir.</p>
<p>Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN) isti havalarda istirahət və sərinləmək məqsədilə su hövzələrinə üz tutan vətəndaşları təhlükəsizlik qaydalarına ciddi əməl etməyə çağırıb.</p>
<p>Nazirlikdən AZƏRTAC-a bildirilib ki, xüsusilə həftəsonları bəzi vətəndaşların təhlükəsizlik tələblərinə riayət etməməsi suda boğulma halları ilə nəticələnə bilər.</p>
<p>Qeyd olunub ki, çimərlik kimi nəzərdə tutulmayan ərazilərdə, o cümlədən kanal, çay, arx və digər su hövzələrində çimmək qadağandır. Həmçinin çimmə zonasının işarələnmiş sərhədlərindən kənara üzmək, xilasetmə texnikasından başqa digər qayıq və kiçik gəmilərlə çimərliyə daxil olmaq yolverilməzdir.</p>
<p>FHN uşaqların çimərlikdə nəzarətsiz buraxılmamasını, xəbərdaredici nişan və lövhələrin tələblərinə, eləcə də xilasedicilərin çağırış və göstərişlərinə əməl olunmasını tövsiyə edir.</p>
<p>Qızmar günəş altında uzun müddət fasiləsiz qalmaq və hava qaraldıqdan sonra suya daxil olmaq da təhlükəlidir.</p>
]]><p><a href="https://report.az/" target="_blank">"Report"</a> xəbər verir ki, bunu iqtisadiyyat naziri, SOCAR-ın Müşahidə Şurasının sədri Mikayıl Cabbarov "X" sosial şəbəkəsindəki hesabında bildirib.</p>
<p>Nazirin sözlərinə görə, 2023-cü ildə SOCAR ABŞ-nin "McKinsey" şirkəti ilə strateji tərəfdaşlığı çərçivəsində başlanılan və iki il yarım davam edən "SOCAR Karbamid" zavodunda rəqəmsal transformasiya süni intellektin, rəqəmsal platformaların və innovativ texnoloji həllərin əməliyyatların modernləşdirilməsində yaratdığı böyük potensialı nümayiş etdirir.</p>
<p>O bildirib ki, "EnergyAI" platforması, proqnozlaşdırıcı texniki xidmət və müəssisənin ehtiyaclarına uyğunlaşdırılmış rəqəmsal həllər, eyni zamanda SOCAR Rəqəmsal Akademiyası vasitəsilə kadr potensialının gücləndirilməsi nəticəsində istehsal həcmi artıb: "Enerji səmərəliliyi, eləcə də əməliyyatların etibarlılığı yüksəldilib, həmçinin yerli mütəxəssislərin peşəkar inkişafına dəstək verilib. Bu transformasiyanın "McKinsey" şirkətinin rəsmi internet səhifəsində yer alması bir daha onun qlobal əhəmiyyətini göstərir".</p>
<p>M. Cabbarovun fikrincə, bu təşəbbüs SOCAR-ın rəqəmsal transformasiya sahəsində əldə etdiyi mühüm nailiyyətlərə əsaslanır: "Şirkətin Dünya İqtisadi Forumunun (World Economic Forum) "Digital Lighthouse" statusuna üç dəfə layiq görülməsi onu sənaye sahəsində rəqəmsal innovasiyalar üzrə seçilən qlobal liderlər sırasında qərarlaşdıran əhəmiyyətli göstəricidir. "SOCAR karbamid"də qazanılmış təcrübə isə SOCAR-ın digər fəaliyyət istiqamətlərinin, eləcə də Azərbaycanın sənaye sektorunun rəqəmsal transformasiyası üçün daha geniş miqyasda tətbiq edilə bilən uğurlu model təqdim edir".</p>
]]><p><img alt="4343" onclick="return false;" src="https://ssl.xeber7.az/file/articles/2026/08/06/1786018764_whatsapp-imagddde-2026-08-06-at-07.42.17.jpeg" /><br /> Beynəlxalq biznes və Afrika bazarları arasındakı münasibətlər qısamüddətli ticarətdən uzunmüddətli sənaye tərəfdaşlığına doğru inkişaf etməlidir.<br /> Məhsulların bazara satılması müvəqqəti kommersiya dəyəri yarada bilər, lakin yerli infrastrukturun qurulması, insanlara təlim verilməsi və əməliyyatların qurulması davamlı milli dəyər yaradır.<br /> Bu yanaşma, xüsusilə hökumətlərin getdikcə iqtisadi şaxələndirməyə, məşğulluğun yaradılmasına və sənaye potensialına diqqət yetirdiyi Anqola və Afrika boyunca vacibdir.<br /> Bölgəyə tərəfdaşlıq düşüncə tərzi ilə daxil olan beynəlxalq şirkətlər etimad qazanmaq və davamlı əməliyyatlar qurmaq üçün daha yaxşı mövqedə olacaqlar.<br /> Onlar yerli toplantıları, işçi qüvvəsinin inkişafını, təchizatçı tərəfdaşlıqlarını və universitetlər, texniki institutlar və dövlət qurumları ilə əməkdaşlığı nəzərdən keçirməlidirlər.<br /> “Ən güclü investisiya ən sürətli gəlir əldə edən investisiya deyil. Bu, bacarıqları, iş yerlərini, qurumları və daha güclü iqtisadiyyatı geridə qoyan investisiyadır.”<br /> Bu fəlsəfə Afrikada növbəti nəsil biznes əlaqələrinə rəhbərlik etməlidir.<br /> Mənfəət və sosial təsir rəqabət məqsədləri kimi qəbul edilməməlidir. Tərəfdaşlıqlar məsuliyyətlə qurulduqda, onlar bir-birini gücləndirə bilər.<br /> Uğurlu bir biznes iş yerləri yaradır, vergilər ödəyir, təchizatçıları inkişaf etdirir, innovasiyalar tətbiq edir və xidmətləri təkmilləşdirir. Uğurlu bir iqtisadiyyat, öz növbəsində, bizneslər üçün sabitlik, istedad, infrastruktur və bazar artımı təmin edir.<br /> <strong>Diplomatiya və Biznesin İnkişafı</strong><br /> Diplomatik institutlar kommersiya münasibətlərinin gücləndirilməsində mühüm rol oynayır.<br /> Səfirliklər bizneslərə milli prioritetləri anlamağa, etibarlı qurumları müəyyən etməyə, tənzimləyici mühitlərdə hərəkət etməyə və müvafiq maraqlı tərəflərlə əlaqələr qurmağa kömək edə bilər.<br /> Buna görə də biznes liderləri diplomatik missiyalarla yalnız rəsmi mərasimlər zamanı deyil, həm də ticarət və investisiya inkişafında strateji tərəfdaşlar kimi əlaqə saxlamalıdırlar.<br /> Zati-aliləri səfir cənab Julio Belarmino Gomes Maiato ilə görüş diplomatiya və özəl sektor arasında konstruktiv dialoqun vacibliyini nümayiş etdirdi.<br /> Bu cür əlaqələr geniş ambisiyaları praktik təşəbbüslərə çevirməyə kömək edə bilər.<br /> Onlar investisiya missiyalarını, biznes nümayəndə heyətlərini, sənaye forumlarını, sahibkarlıq proqramlarını və müxtəlif ölkələrdəki şirkətlər arasında birbaşa əməkdaşlığı dəstəkləyə bilərlər.<br /> “Diplomatiya qapıları açır, lakin məsuliyyətli biznes tərəfdaşlığı bu qapılardan vizyon, dürüstlük və öhdəliklə keçməlidir.”<br /> Növbəti addım davamlı əlaqə olmalıdır.<br /> Görüşlər dəyərlidir, lakin təsir yaradan şey onun davamıdır.<br /> Maraqlı tərəflər prioritet sektorları müəyyən etməli, potensial layihələri müəyyənləşdirməli, işçi qrupları yaratmalı və həyata keçirilməsi üçün vaxt cədvəlləri yaratmalıdırlar. İrəliləyiş imzalanmış tərəfdaşlıqlar, başlanan layihələr, yaradılan iş yerləri və investisiyaların asanlaşdırılması kimi konkret nəticələrlə ölçülməlidir.<br /> <strong>Afrika üçün Yeni Biznes Hekayəsi</strong><br /> Afrikanın qlobal biznes hekayəsi dəyişməyə davam etməlidir.<br /> Qitə yalnız çətinliklər baxımından müzakirə edilməməlidir. Onun nailiyyətləri, istedadı, sahibkarlığı, resursları və innovasiyası bərabər şəkildə tanınmalıdır.<br /> Afrikalı sahibkarlar texnologiya, logistika, kənd təsərrüfatı, maliyyə, mobillik, enerji və istehsal sahələrində şirkətlər qururlar. Hökumətlər infrastruktura və şaxələndirməyə investisiya qoyurlar. Gənclər yerli və qlobal bazarlar üçün həllər yaradırlar.<br /> Beynəlxalq biznes icması bu impulsu qəbul etməli və Afrika ilə bərabərhüquqlu tərəfdaş kimi əməkdaşlıq etməlidir.<br /> “Afrikanın rəğbətə əsaslanan biznesə ehtiyacı yoxdur. Hörmətə əsaslanan investisiyaya, fürsətə əsaslanan tərəfdaşlığa və nəticələrə əsaslanan liderliyə ehtiyacı var.”<br /> Anqola bu yeni hekayənin vacib bir hissəsinə çevrilə bilər.<br /> Beynəlxalq əməkdaşlığı gücləndirməklə, özəl sektorun artımını dəstəkləməklə və avtomobil, logistika, istehsal və texnologiya kimi sənaye sahələrini inkişaf etdirməklə ölkə regional biznes məkanı kimi rolunu genişləndirə bilər.</p>
<p><br /> <strong>Liderlik, Vizyon və Fəaliyyət</strong><br /> <img alt="4345" onclick="return false;" src="https://ssl.xeber7.az/file/articles/2026/08/06/1786018718_wsshatsapp-image-2026-08-06-at-07.42.16.jpeg" /></p>
<p>Baş Biznes Xilaskarları olaraq, inanıram ki, biznes liderliyi başqaları üçün yaratdığı imkanlarla ölçülməlidir.<br /> Liderin məsuliyyəti şəxsi nailiyyətlərdən kənara çıxır. Buraya platformalar qurmaq, insanları birləşdirmək, sahibkarları dəstəkləmək və investisiya və inkişaf üçün yollar yaratmaq daxildir.<br /> OBS – Bir Biznes Mövsümü bu öhdəliyi əks etdirir.<br /> Ciddi maraqlı tərəfləri bir araya gətirməyə və mənalı əməkdaşlığa səbəb olan söhbətləri təşviq etməyə çalışır. Məsuliyyətli investisiyaları təşviq etmək, beynəlxalq tərəfdaşlıqları asanlaşdırmaq və Afrikanın qlobal iqtisadiyyatda artan rolunu vurğulamaq məqsədi daşıyır.<br /> Zati-aliləri səfir cənab Julio Belarmino Gomes Maiato ilə məhsuldar görüş bu istiqamətdə ruhlandırıcı bir addımdır.<br /> Anqola, OBS və Afrika avtomobil sektoru ilə bağlı fikir mübadiləsini və əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinə ortaq marağı dərindən qiymətləndirirəm.<br /> İrəlidə gedən yol vizyon, ardıcıllıq və kollektiv səy tələb edir.<br /> Amma fürsət aydındır.<br /> Afrika qlobal biznes və investisiya məkanı kimi yüksəlir və dürüstlük, səbr və strateji öhdəliklə məşğul olanlar dövrümüzün ən vacib iqtisadi transformasiyalarından birində iştirak etmək imkanına sahib olacaqlar.<br /> “Afrikanın böyüməsinin növbəti fəsli yalnız satmaq istəyənlər tərəfindən deyil, qurmağa hazır olanlar tərəfindən yazılacaq.”<br /> Gəlin sənaye sahələri quraq.<br /> Gəlin tərəfdaşlıqlar quraq.<br /> Gəlin imkanlar quraq.<br /> Və hər şeydən əvvəl, biznes uğurunun Anqola və Afrika qitəsində iqtisadi tərəqqiyə, insan inkişafına və ortaq rifaha birbaşa töhfə verdiyi bir gələcək quraq.</p>
<p><img alt="4344" onclick="return false;" src="https://ssl.xeber7.az/file/articles/2026/08/06/1786018713_whatsapp-image-2026-08-06-at-07.42.15.jpeg" /><br /> <br /> <strong>Dr. MAC Munir Ahmad Chaudhry</strong><br /> <strong>Baş Biznes Xilaskarı</strong> <em>(Chief Business Savior)</em><br /> <strong>OBS – Bir Biznes Mövsümü</strong> <em>(One Business Season)</em></p>
]]><p style="text-align:justify"><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Bu baxımdan, </span></span><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">30 iyulda Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri həm Azərbaycan-Qırğızıstan ikitərəfli münasibətlərinin dərinləşdirilməsi, həm də ümumilikdə Mərkəzi Asiya regionu ilə strateji əməkdaşlığın genişləndirilməsi məqsədinə xidmət edir. </span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Səfər çərçivəsində gələcək əməkdaşlıq məqsədi ilə bir çox sənədlər imzalanıb və hər iki dövlətin prezidentləri mətbuata birgə bəyanatla çıxış ediblər. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov ilə mətbuata bəyanatında dövlət başçımızın vurğuladığı kimi, “Bu gün biz Sizinlə dövlətlərarası münasibətləri ən yüksək səviyyəyə qaldırdıq, qarşılıqlı fəaliyyətimizin möhkəmlənməsinə birgə səyləri bir daha nümayiş etdirdik”</span></span><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">- deyə bildirib</span></span><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">.</span></span></p>
<p style="text-align:justify"><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Eyni zamanda ikitərəfli qarşılıqlı fəaliyyət üzrə bir çox məsələlər - investisiya və digər sahələrdə əməkdaşlığın perspektiv məsələləri müzakirə olunub. Azərbaycanla Qırğızıstan arasında ticarət dövriyyəsinin artması tendensiyasının mövcud olduğunu bildirən Cənab Prezident vurğulayıb ki, biz iqtisadi-ticari sahədə fəal əməkdaşlıq edirik. Azərbaycan-Qırğızıstan İnkişaf Fondunun Nizamnamə fondu 200 milyon dollaradək artıb. "Qırğızıstanda həyata keçirilən çoxlu layihə var və onlar birgə istehsal, yeni iş yerləri yaradır, qarşılıqlı fəaliyyətimizin iqtisadi potensialını möhkəmləndirir", - deyən dövlət başçısı əlavə edib ki, əminəm ki, 200 milyon da son hədd deyil. <br /> Azərbaycan tarixi Zəfərdən sonra azad olunan ərazilərimizdə abadlıq-quruculuq işlərini davam etdirir. Türk dövlətləri də Azərbaycanın Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda apardığı bərpa-yenidənqurma işlərinə də öz töhfələrini verirlər. Qırğızıstan tərəfindən tikilib istifadəyə verilmiş orta məktəb məhz ölkələrimizin və xalqlarımızın dostluğunun, qardaşlığının sarsılmazlığının parlaq nümunələridir. Eyni zamanda türk dünyasının böyük yazıçısı, diplomat və ictimai xadim Qırğızıstanın Xalq yazıçısı Çingiz Aytmatovun Bakıdakı abidəsinin açılışı da bu birliyin, dostluğun və qardaşlığın rəmzidir. <br /> Əminlillə deyə bilərik ki, ortaq soy-kök, ortaq tarix və mədəniyyət, milli dəyərlər, eləcə də mövcud potensial və həyata keçiriləcək layihələr dövlətlərarası bağları daha da möhkəmləndirəcəkdir.</span></span></p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"> </p>
<p style="text-align:justify"><strong><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">İmran Qasımov, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, şair</span></span></strong></p>
]]><p>Bu gün dünyada 50 milyondan çox insan üçün Azərbaycan dili ana dilidir. Müstəqil dövlətin olmadığı dövrlərdə azərbaycanlıları bir xalq kimi qoruyan, assimilyasiya olunmağa imkan verməyən Azərbaycan mədəniyyəti, Azərbaycan dili, milli mənəvi dəyərlər olub.</p>
<p>Ana dilin hərtərəfli inkişafı, dövlət dilinə çevrilməsi, diplomatiya aləminə yol açması, dünyanın ən mötəbər tədbirlərində eşidilməsi qürurvericidir. Çünki dil təkcə ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də xalqın tarixi, ədəbiyyatı, mədəniyyətidir. Hansı ölkədə yaşamasından asılı olmayaraq, hər bir azərbaycanlı öz ana dilini, dinini, milli adət və ənənələrini unutmamalı, onları təbliğ etməlidir. Ümummilli Liderimiz Heydər Əliyevin dediyi kimi: “Dil ədəbiyyatla, mədəniyyətlə, mənəviyyatla bağlıdır. Bunlarsız isə vətənpərvərlik formulu yoxdur”.</p>
<p>Bu gün yazıçı-publisist, şair Sevinc Ağa Xəlilqızı ana dilində gənclərə iki şeir ünvanlayıb: “Eşqim” və “Gənclik”.</p>
<p>Şair gənclik illərində yaşanan saf, təmiz, bir hissiyyatla yaşanan duyğuları “Eşqim” şeirində əks etdirir. Şair sevgisiz həyatı cəhənnəmə bənzədərək oxucuya sual verir: “Sənsiz cənnət olsa mənə bu aləm de nəyimə gərək? Səninlə cəhənnəm cənnətdir mənə...”</p>
<p>“Gənclik” şeirində şair deyir: “Eşqim gedən qatar geriyə dönmür! Bu gənc yaşda itib mənim gəncliyim”. Müəllif hər iki şeirində gənclərə sahib olduqları saf sevgiyə dəyər verməyi, onu zamanında qiymətləndirməyi tövsiyə edir.</p>
<p>Şeir poeziyasevərlərə təqdim edilir.</p>
<p> </p>
<p><iframe allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="" frameborder="0" height="509" src="https://www.youtube.com/embed/J9sQowR3r9w" title="Ana dilimizin gözəlliyini tərənnüm edən şeir" width="905"></iframe></p>
]]><p>Azərbaycan Respublikası ilə Qırğız Respublikası arasında münasibətlər tarixən dostluq, qarşılıqlı hörmət və ortaq mənəvi dəyərlər üzərində formalaşmışdır. Eyni mədəni köklərə, türk kimliyinə və ortaq tarixi irsə malik olan iki dövlət müstəqillik əldə etdikdən sonra siyasi, iqtisadi, humanitar və beynəlxalq əməkdaşlıq sahələrində əlaqələrin davamlı inkişafına xüsusi önəm vermişdir. Son illərdə bu münasibətlər keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksələrək strateji tərəfdaşlıqdan müttəfiqlik səviyyəsinə çatmış, Türk dünyasında inteqrasiyanın möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm nümunəyə çevrilmişdir.</p>
<p>Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 31 iyul 2026-cı il tarixində Qırğızıstan Respublikasına həyata keçirdiyi dövlət səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin tarixində ən əlamətdar hadisələrdən biri kimi qiymətləndirilir. Prezident İlham Əliyev Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov ilə keçirilən görüşdən sonra mətbuata verdiyi bəyanatda iki ölkə arasında münasibətlərin artıq ən yüksək səviyyəyə yüksəldiyini xüsusi vurğuladı. Dövlət başçısı bildirdi: <strong>"</strong>Bizi tarix, mədəniyyət, xalqlarımızın görkəmli nümayəndələrinə hörmət ilə bağlı çox şey birləşdirir. Biz Sizinlə, həmçinin Bakıda Çingiz Aytmatovun abidəsini və onun adını daşıyan parkın açılışını etdik. Bu yerlər, həmçinin Çingiz Aytmatovun həyatı və fəaliyyəti ilə bağlıdır. Bu gün görüş keçirdiyimiz ev də onunla bağlıdır və divarlarda onun portreti var. Bütün bunlar bizim bir-birimizə yaxınlaşmaq səylərimizi nümayiş etdirir.</p>
<p>Bir neçə il əvvəl Sizinlə birlikdə Bişkekdə Qırğızıstan-Azərbaycan dostluğu parkının açılışını da unutmayacağam. Bu park da birgə əməkdaşlığımızın paytaxtdakı kiçik guşəsidir.</p>
<p>Bu gün bizim danışdığımız humanitar əlaqələr – Qırğızıstanda Azərbaycanın, Azərbaycanda isə Qırğızıstanın Mədəniyyət Günləri müsbət ab-hava yaradır, ortaq köklərə malik və bir neçə beynəlxalq strukturda birləşmiş xalqlarımızın necə yaxın olduğunu bir daha nümayiş etdirir<strong>". </strong>Bu fikirlər Azərbaycan və Qırğızıstan arasında münasibətlərin tarixi, mədəni kökləri olduğunu göstərir. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, Azərbaycan və Qırğızıstan bundan sonra da beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində bir-birini dəstəkləyəcək, iqtisadi və ticarət əlaqələrini genişləndirəcək, regional təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi istiqamətində birgə fəaliyyət göstərəcək. Bu yanaşma hər iki dövlətin beynəlxalq hüququn prinsiplərinə sadiqliyini və çoxtərəfli əməkdaşlığın inkişafına verdiyi önəmi əks etdirir.</p>
<p>Dövlət səfəri çərçivəsində Azərbaycan və Qırğızıstan arasında müxtəlif sahələri əhatə edən geniş sənədlər paketi imzalandı. Həmin sənədlər siyasi dialoqun dərinləşdirilməsi, iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi, investisiyaların təşviqi, nəqliyyat və logistika, rəqəmsal inkişaf, kənd təsərrüfatı, enerji, təhsil, elm, mədəniyyət və humanitar sahələr üzrə qarşılıqlı fəaliyyətin inkişafına xidmət edir. İmzalanmış sənədlər göstərir ki, tərəflər münasibətləri yalnız siyasi dialoqla məhdudlaşdırmır, əməkdaşlığın praktiki nəticələrə yönəlməsinə xüsusi diqqət yetirirlər. Yeni razılaşmalar iqtisadi layihələrin həyata keçirilməsi, biznes dairələri arasında əlaqələrin genişləndirilməsi və qarşılıqlı investisiyaların artırılması üçün yeni imkanlar yaradır.</p>
<p>Prezident İlham Əliyev bəyanatında qeyd etdi ki, imzalanan sənədlər qarşılıqlı fəaliyyətin çox geniş spektrini əhatə edir və əldə edilmiş bütün razılaşmalar əvvəlki layihələr kimi uğurla icra olunacaq. Bu, iki ölkə rəhbərliyinin qarşılıqlı etimada əsaslanan əməkdaşlığa sadiqliyini nümayiş etdirir.</p>
<p>Azərbaycan və Qırğızıstan Türk Dövlətləri Təşkilatının fəal üzvləri kimi türk dünyasının siyasi, iqtisadi və mədəni inteqrasiyasının gücləndirilməsində mühüm rol oynayırlar. Son illərdə Türk Dövlətləri Təşkilatının institusional inkişafı, ortaq layihələrin həyata keçirilməsi və nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin genişləndirilməsi istiqamətində atılan addımlar iki ölkənin əməkdaşlığını daha da möhkəmləndirib.</p>
<p>Azərbaycanın təşəbbüsü ilə həyata keçirilən regional nəqliyyat layihələri, xüsusilə Orta Dəhliz boyunca formalaşan yeni logistika imkanları Qırğızıstan üçün də mühüm iqtisadi perspektivlər açır. Bu marşrut Asiya ilə Avropanı birləşdirən ən mühüm ticarət yollarından birinə çevrilməkdədir və Qırğızıstanın beynəlxalq bazarlara çıxış imkanlarını genişləndirir. Bununla yanaşı, enerji, yaşıl iqtisadiyyat, rəqəmsal transformasiya və innovasiya sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi də tərəflərin əsas prioritetlərindən biri kimi müəyyənləşdirilib.</p>
<p>Dövlət səfərinin ən yaddaqalan hadisələrindən biri iki ölkə prezidentlərinin qarşılıqlı şəkildə ali dövlət mükafatları ilə təltif olunması oldu. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Qırğız Respublikasının ən ali dövlət mükafatı olan 1-ci dərəcəli "Manas" ordeni ilə təltif edildi. Bu yüksək mükafat Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin inkişafına, Türk dünyasında həmrəyliyin möhkəmləndirilməsinə və iki qardaş xalq arasında dostluq əlaqələrinin güclənməsinə verdiyi müstəsna töhfənin ifadəsidir.</p>
<p>"Manas" ordeni Qırğızıstanın dövlətçilik tarixində xüsusi yer tutur və ölkənin milli qəhrəmanı Manasın adını daşıyır. Bu orden yalnız dövlətlərarası münasibətlərin inkişafına xüsusi xidmət göstərən nüfuzlu şəxsiyyətlərə təqdim edilir. Prezident İlham Əliyevin bu ali mükafata layiq görülməsi onun beynəlxalq nüfuzunun, eləcə də Türk dünyasının birliyinə verdiyi töhfələrin yüksək qiymətləndirilməsinin göstəricisidir.</p>
<p>Eyni zamanda, Qırğızıstan Respublikasının Prezidenti Sadır Japarov Azərbaycan Respublikasının ən yüksək dövlət təltifi olan "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif olundu. Bu orden Azərbaycan dövlətçiliyinin möhkəmləndirilməsi, beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafı və ölkələr arasında dostluq münasibətlərinin genişləndirilməsi istiqamətində mühüm xidmətləri olan dövlət xadimlərinə təqdim edilir. Sadır Japarovun bu yüksək mükafata layiq görülməsi onun Azərbaycan ilə münasibətlərin inkişafına verdiyi töhfənin, strateji tərəfdaşlığın möhkəmləndirilməsi istiqamətində göstərdiyi siyasi iradənin və Türk dünyasında əməkdaşlığın genişlənməsinə verdiyi dəstəyin yüksək qiymətləndirilməsi kimi dəyərləndirilir. Bu qarşılıqlı təltiflər təkcə dövlət başçılarına göstərilən ehtiram deyil, həm də Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında dostluğun, etimadın və müttəfiqlik münasibətlərinin ən yüksək səviyyədə təsdiqi kimi böyük siyasi və mənəvi məna daşıyır.</p>
<p>Bu gün Azərbaycan və Qırğızıstan münasibətləri yalnız ikitərəfli əməkdaşlıq çərçivəsi ilə məhdudlaşmır. Hər iki dövlət regional və beynəlxalq layihələrdə fəal iştirak edir, nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafına, iqtisadi inteqrasiyanın genişlənməsinə və Türk dünyasının vahid iqtisadi məkanının formalaşdırılmasına mühüm töhfələr verir. Müttəfiqlik münasibətlərinin möhkəmləndirilməsi gələcəkdə qarşılıqlı investisiyaların artmasına, ticarət dövriyyəsinin genişlənməsinə, yeni sənaye və logistika layihələrinin həyata keçirilməsinə, elm, təhsil və yüksək texnologiyalar sahəsində əməkdaşlığın dərinləşməsinə geniş imkanlar yaradacaq.</p>
<p> </p>
<p><strong>Qasımov Səyavuş Kamran oğlu, Avrasiya Universitetinin rektoru, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent</strong></p>
]]><p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-08/1786022594_11126qq-08-06-at-17_14_44.jpg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-08/1786022566_whatsapp-image-2026-08-06-asst-17_14_44.jpeg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-08/1786022506_whatsapp-image-2026-08-06-at-17_14_44.jpeg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-08/1786022542_whatsapp-image-2026-ee08-06-at-17_14_44.jpeg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-08/1786022564_whatsapp-image-2026-08-06-at-17_14_4vv5.jpeg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-08/1786022529_whatsapp-image-2026-08-06-atuu-17_14_44.jpeg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-08/1786022524_whatsapp-image-2026-08-06-at-17_14_4cc4.jpeg" /></p>
]]><p>Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra dövlət dilinin mövqeyinin möhkəmləndirilməsi dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında Azərbaycan dili dövlət dili kimi təsbit edildi və onun tətbiqi ilə bağlı ardıcıl hüquqi baza formalaşdırıldı. Ümummilli Lider Heydər Əliyev ana dilinin inkişafını Azərbaycanın dövlətçilik siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri hesab edirdi. O, Azərbaycan dilinin yalnız dövlət idarəçiliyində deyil, cəmiyyətin bütün sahələrində geniş tətbiq olunmasını vacib sayırdı. Ulu Öndər deyirdi: “Müxtəlif dillərə mənsub olan insanlar Azərbaycan dilini sadəcə eşidərək, onun mənasını o qədər bilməyərək, Azərbaycan dilinin nə qədər şeirə bənzədiyini, xoş ahəngli olduğunu dəfələrlə qeyd ediblər. Biz dilimizlə fəxr etməliyik. Dil hər bir millətin milliliyinin əsasıdır. Ona görə də hər bir gənc öz ana dilini, Azərbaycan dilini, müasir Azərbaycan dilini gərək ən incəliklərinə qədər bilsin və bu dildən istifadə etsin. Biz müstəqil Azərbaycanda Azərbaycan dilini dövlət dili etdiyimiz kimi, cəmiyyətimizdə də, xalqımızın içində də Azərbaycan dilini mütləq hakim dil etməliyik”. Bu fikirlər ana dilinə sevginin, dövlət dilinə hörmətin və milli kimliyin qorunmasının nə qədər vacib olduğunu göstərir.</p>
<p> Azərbaycan dilinin inkişafı və latın qrafikalı əlifbaya keçidin uğurla başa çatdırılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlərin məntiqi davamı olaraq Ümummilli Lider Heydər Əliyev 2001-ci il 9 avqust tarixində "Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili gününün təsis edilməsi haqqında" Fərman imzaladı. Həmin Fərmana əsasən hər il 1 avqust ölkəmizdə Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü kimi qeyd olunur. Bu qərar müstəqil Azərbaycanın milli-mədəni inkişaf tarixində mühüm hadisə olmaqla yanaşı, ana dilinə dövlət səviyyəsində göstərilən diqqətin parlaq nümunəsinə çevrildi. Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasının tətbiqi ölkəmizin dünya informasiya məkanına inteqrasiyasını sürətləndirdi, təhsil sisteminin, elmin və informasiya texnologiyalarının inkişafına mühüm töhfə verdi.</p>
<p style="text-align:justify"> Müasir dövrdə informasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı, internet resurslarının geniş yayılması və xarici dillərin təsiri bütün dünya xalqları kimi Azərbaycan dili qarşısında da müəyyən çağırışlar yaradır. Xarici sözlərin lazımsız istifadəsi, sosial şəbəkələrdə yazı mədəniyyətinin zəifləməsi, dil normalarının pozulması ana dilimizin saflığına mənfi təsir göstərən amillərdəndir. Buna görə də Azərbaycan dilinin qorunması yalnız dövlət qurumlarının deyil, bütün cəmiyyətin ümumi vəzifəsidir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev də bu məsələyə xüsusi diqqət yetirərək vurğulamışdır: “Azərbaycan dilinin saflığının qorunması hər bir Azərbaycan vətəndaşının işi olmalıdır. Yəni, dövlət, alimlər, dilçilər, yazıçılar, şairlər, jurnalistlər, siyasətlə məşğul olanlar bu məsələyə çox böyük diqqət verməlidirlər. Yenə də deyirəm, 10 il bundan əvvəl mən bu məsələni qaldırmışdım. Çünki bu, məni narahat edirdi. On il ərzində lazımi tədbirlər görüldü ki, biz dilimizi kənar kəlmələrdən qoruya bilək. Amma yenə də oradan-buradan eşidirəm, - həm televiziyalarda, həm yazılı mediada, həm bəzi insanların çıxışlarında, - buna heç bir gərək yoxdur. Yəni, biz xalq kimi, millət kimi öz dilimizi qorumasaq, onda yavaş-yavaş bizim milli kimliyimiz də sarsıla bilər. Əminəm ki, mənim sözlərim hər kəsə çatacaq və özüm də daim bu məsələ ilə bağlı məşğul olacağam, izləyəcəyəm, lazımi tədbirlər görəcəyəm. Azərbaycan alimlərindən də bax, bu məsələyə də öz münasibətini və dəstəyini göstərmək çağırışını edirəm”. Bu çağırış hər bir vətəndaşa ana dilinin qorunması istiqamətində böyük məsuliyyət qoyur.</p>
<p> Azərbaycan dilinin gələcəyi ilk növbədə gənc nəslin bu dilə münasibətindən asılıdır. Məktəblərdə, ali təhsil müəssisələrində, ailədə və cəmiyyətdə ana dilinə sevgi hissinin formalaşdırılması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Gənclər Azərbaycan dilinin orfoqrafiya və orfoepiya normalarını bilməli, zəngin söz ehtiyatından düzgün istifadə etməli, sosial şəbəkələrdə və yazışmalarda dil qaydalarına riayət etməli, klassik və müasir Azərbaycan ədəbiyyatını mütaliə etməli və ana dilində düzgün və səlis danışmağa çalışmalıdırlar. Bu istiqamətdə ailənin, məktəbin, ali təhsil müəssisələrinin, kütləvi informasiya vasitələrinin və mədəniyyət müəssisələrinin üzərinə böyük vəzifələr düşür.</p>
<p> Azərbaycan dili bu gün dövlət idarəçiliyində, qanunvericilikdə, məhkəmə sistemində, təhsildə, elmdə, diplomatiyada, mədəniyyətdə və beynəlxalq münasibətlərdə uğurla istifadə olunur. Dövlət dilinin nüfuzunun artırılması müstəqil dövlətçiliyimizin möhkəmləndirilməsinin mühüm göstəricilərindən biridir. Ana dilimizin inkişafı istiqamətində qəbul edilən dövlət proqramları, terminologiyanın təkmilləşdirilməsi, elektron lüğətlərin hazırlanması, Azərbaycan dilində elmi və bədii ədəbiyyatın nəşri bu sahədə həyata keçirilən ardıcıl siyasətin nəticəsidir.</p>
<p> 1 Avqust – Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü hər bir azərbaycanlı üçün milli qürur və mənəvi məsuliyyət günüdür. Ana dilimiz yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil, xalqımızın tarixi yaddaşı, milli kimliyi, mədəni irsi və dövlətçiliyimizin əsas sütunudur. Bu müqəddəs irsi qorumaq, onu zənginləşdirmək və gələcək nəsillərə saf şəkildə ötürmək hər birimizin vətəndaşlıq borcudur. Ulu Öndər Heydər Əliyevin və Prezident İlham Əliyevin ana dilimizin inkişafı ilə bağlı söylədikləri dəyərli fikirlər hər bir azərbaycanlı üçün yol göstəricisi olmalıdır. Azərbaycan dili yaşadıqca xalqımızın milli ruhu, dövlətçiliyimiz və mədəniyyətimiz də yaşayacaq. Ana dilimizi qorumaq isə yalnız bu günün deyil, gələcəyimizin də ən mühüm təminatıdır.</p>
<p> </p>
<p> </p>
<p><strong>K.Y.Fərəcova adına Elmi-Tədqiqat Pediatriya İnstitutunun PHŞ-nin Uşaq Bərpa Mərkəzinin Təsərrüfat bölmə müdiri Ağayev Nəbi Baba oğlu</strong></p>
]]><p>Bu önəmli məsələdən danışarkən, bir məqamı xatırlatmaq istərdim. Belə ki, ötən əsrin 70-ci illərinin ortalarından başlayaraq, keçmiş SSRİ-ni təşkil edən respublikaların ictimai-siyasi həyatında dil məsələsi yenidən gündəmə gətirildi. SSRİ Konstitusiyasının qəbulundan sonra milli dillərin sıxışdırılması prosesi daha da gücləndi. Belə bir şəraitdə ana dili məsələsinin təbliği ilə məşğul olmaq cəsarət tələb edirdi. Vəziyyətin dəhşətli şəkil alması özünü onda göstərirdi ki, hələ ötən əsrin 30-ci illərində dil məsələsini qabardan­lar Sibirə sürgün olunurdu. Hətta milli res­publikaların rəhbərləri tərəfindən də ana dili məsələsinin gündəmə gətirilməsi son dərəcə müşkül bir iş idi.</p>
<p>Bütün bunlara baxmayaraq, məhz elə 70-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının rəhbəri olan ümummilli liderimiz Heydər Əliyev dil məsələsində öz mövqeyini çox cəsarətlə, qətiyyətlə bildirdi. Ulu öndərimizin təşəbbüsü ilə 1978-ci il aprel ayının 27-də Azərbaycan SSR Konstitusiyasına “Azərbaycan SSR-nin dövlət dili Azərbaycan dilidir” maddəsi əlavə olundu.</p>
<p>Yeri gəlmişkən, dahi şəxsiyyət Azərbaycana rəhbərliyinin bütün dönəmlərində dilçi alimlərə xüsusi qayğı ilə yanaşırdı. Ümummilli lider Heydər Əliyev Azərbaycan dilinin inkişafı və zənginləşməsi istiqamətində müxtəlif vasitələrdən istifadə edirdi, milli dildə nəşr edilən kitabların tiraj­larının artırılması və digər tədbirlər dilimizin daha da inkişaf etdirilməsi məqsədi daşıyırdı.</p>
<p>Onu da qeyd edim ki, 1995-ci ildə ümum­xalq səsverməsi yolu ilə qəbul olunan Kons­titusiyanın 21-ci maddəsində Azərbaycan Respublikasının dövlət dilinin Azərbaycan dili olması öz əksini tapıb. Bundan sonra ana dilimizin inkişafı və qorunması işi daha da gücləndirilib.</p>
<p>Ulu öndər Heydər Əliyev dövlət dilinin yeni inkişaf dönəmində yaranmış vəziyyəti nəzərə alaraq 2001-ci il iyunun 18-də “Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında” Fərman imzalayıb. İlk növbədə, müstəqil Azərbaycan dövlətinin dil siyasətinin müəyyənləşməsi, formalaşması və möhkəmləndirilməsi baxımından müstəsna əhəmiyyət daşıyan bu tarixi sənəd dövlət dili ilə bağlı hərtərəfli və geniş məlumatları özündə ehtiva edib.</p>
<p>Yeni əlifbanın tətbiqi də müstəqil Azərbaycan Respublikasının ictimai-siyasi həyatında baş vermiş mühüm hadisələrdən biridir. Müstəqilliymizin qazanılmasından sonra yaranmış tarixi şərait xalqımızın dünya xalqlarının ümumi yazı sisteminə qoşulması üçün yeni perspektivlər açdı və latın qrafi­kalı Azərbaycan əlifbasının bərpasını zəruri etdi. Bu mənada “Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Gününün təsis edilməsi haqqında” ulu öndərimizin 9 avqust 2001-ci il tarixli fərmanı tarixi hadisədir.</p>
<p>Bundan başqa, 2002-ci il sentyabrın 30-da “Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qəbul edilib. Qanuna əsasən Azərbaycan Respublikası Azərbaycan dilinin dövlət dili olaraq işlədilməsini öz müstəqil dövlətçiliyinin başlıca əlamətlərindən biri sa­yılıb, dünya azərbaycanlılarının Azərbaycan dili ilə bağlı milli-mədəni özünüifadə ehtiyac­larının ödənilməsi üçün zəmin yaradılıb.</p>
<p>Prezident İlham Əliyev Ulu öndər Heydər Əliyevin ana dilimizin qorunması üzrə siyasi xəttinə daim sadiqlik nümayiş etdirib. Dövlətimizin başçısı tərəfindən 2004-cü il yanvarın 12-də imzalanan “Azərbaycan dilində latın qrafikası ilə kütləvi nəşrlərin həyata keçirilməsi haqqında” Sərəncam ilə hər il latın qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə çap olunacaq əsərlərin siyahısı hazırla­nırb. Həmin il yanvarın 14-də “Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının nəşri haqqında”, eləcə də 2007-ci il dekabrın 30-da “Dünya ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrinin Azərbaycan dilində nəşri nəzərdə tutulan əsərlərinin siyahısının təsdiq edilməsi haq­qında” sərəncamlarla ana dilinin həyatımızın bütün sahələrində müfəssəl tətbiqi gerçəkləşib.</p>
<p>Müasir dövrün tələblərini və reallıqlarını nəzərə alan Azərbaycan Prezidentinin “Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı”nı 2013-cü il 9 aprel tarixli sərəncamı ilə təsdiq etməsi də milli və mənəvi varlığımızın güzgüsü olan ana dilimizin saflığının, zənginliyinin qorunması baxımından böyük tarixi hadisədir. Dövlət proqramının məqsədi Azərbaycan dilinin istifadəsinə və tədqiqinə dövlət qayğısının artırılması, dilimizin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsi, ölkədə dilçilik araşdırmalarının yaxşılaşdırılmasıdır.</p>
<p> </p>
<p><em><strong>Xatirə RƏHİMBƏYLİ,</strong></em></p>
<p><em><strong>Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,</strong></em></p>
<p><em><strong>Prezident təqaüdçüsü</strong></em></p>
]]><p>gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunmasındakı mühüm rolu önə<br /> çəkilir.<br /> Videoçarxların ideya müəllifi tarixçi-alim, Fəxri mədəniyyət işçisi Lətifə<br /> Məmmədova, mətnlərin redaktoru “Respublika Xatirə Kitabı”nın baş redaktoru<br /> Nəzakət Məmmədovadır. Videoçarxları M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi<br /> Kitabxananın əməkdaşı Günay Qululu hazırlamışdır.<br /> Videoçarxlar kitabxananın YouTube kanalında aşağıdakı keçidlərdə<br /> yerləşdirilib:<br /> <iframe height="314" src="https://www.youtube.com/embed/xFbynmarlAU" width="560"></iframe><br /> <iframe height="314" src="https://www.youtube.com/embed/yXxnlS4JMrE" width="560"></iframe></p>
]]><p>Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində keçirilən 26-cı Beynəlxalq QİÇS-HİV Konfransının açılışından əvvəl BMT-nin dərc etdiyi hesabata görə, QİÇS epidemiyası qabaqlayıcı dərmanlara qeyri-bərabər çıxış və qlobal maliyyələşdirmənin kəskin azalması fonunda yenidən canlana bilər.</p>
<p>AZƏRTAC BMT-nin məlumatına istinadla xəbər verir ki, hesabatda deyilir: “2025-ci ildə 1,2 milyon insan QİÇS-HİV-ə yoluxub və 570 min nəfər bu virusla əlaqəli xəstəliklərdən ölüb. Xəstələrin 22 faizi hələ də müalicə almır. Bundan başqa, QİÇS-in profilaktikası və müalicəsi üçün maliyyələşdirmə 18 faiz azalıb və son 20 ilin ən aşağı səviyyəsinə düşüb. “Lenakapavir” kimi yeni dərmanlar HİV infeksiyasının qarşısını almaqda təxminən 100 faiz təsirlidir, amma onlar çox bahadır. Epidemiyaya qarşı səmərəli mübarizə aparmaq üçün 20 milyon insanın antiretrovirus əsaslı profilaktikaya çıxışı olmalıdır. “Lenakapavir”in ümumi versiyaları ildə adambaşına cəmi 40 dollara başa gələ bilər, lakin onlar bir çox ölkədə əlçatmaz olaraq qalacaq.</p>
<p>Hesabatda qeyd olunur ki, bu onilliyin sonuna qədər üç milyondan çox insan HİV-ə yoluxa bilər, lakin bu böhranı dayandırmaq üçün qabaqlayıcı dərmanlardan tutmuş sübut olunmuş təcrübəyə malik icma tərəfindən idarə olunan müdaxilələrə qədər vasitələr artıq mövcuddur. Maliyyə vəsaitinin azalması yeganə çatışmazlıq sayılır.</p>
<p>2030-cu ilə qədər epidemiyanın sona çatması üçün çalışan UNAIDS agentliyinin yeni hesabatına görə, bu artan maliyyələşdirmə boşluğu artıq ölkələri vacib xidmətləri azaltmağa və ictimai təşkilatları bağlamağa məcbur edir. Agentlik xəbərdarlıq edir ki, təcili tədbirlər görülməsə, bəşəriyyət bu epidemiyanın yenidən canlanması ilə üz-üzə qalacaq.</p>
<p>BMT vurğulayıb ki, indiyədək bu sahədə qazanılan nailiyyətlərin milyonlarla insan üçün əlçatmaz qalacağı ilə bağlı artan narahatlıq var, çünki dərmanlar çox bahalıdır və qiymətlər əczaçılıq patenti sahibləri tərəfindən idarə olunur.</p>
]]><p>UNESCO Dünya İrs Komitəsinin (DİK) 49-cu sessiyası Türkiyənin ev sahibliyi ilə təşkil olunacaq. Bu barədə qərar DİK-in Koreya Respublikasının Busan şəhərində keçirilən 48-ci sessiyasında qəbul edilib.</p>
<p>Bununla bağlı AZƏRTAC-a Türkiyənin Xarici İşlər Nazirliyindən məlumat verilib.</p>
<p>Türkiyənin UNESCO yanında daimi nümayəndəsi, səfir Mustafa Yurdakul DİK-in 49-cu sessiyasının sədri vəzifəsini öz üzərinə götürüb. Sessiyanın 2027-ci ildə İstanbulda keçirilməsi nəzərdə tutulur.</p>
<p>Qeyd edək ki, UNESCO-nun Dünya İrs Siyahısında Türkiyənin qeydiyyata alınan 22 mədəni və qarışıq irs sahəsi mövcuddur.</p>
]]><p>ABŞ nümayəndə heyəti BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclasında Fransanın çıxışı zamanı zalı tərk edərək, Parisin Vaşinqtona ünvanladığı tənqidləri “ikiüzlülük” adlandırıb.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, Təhlükəsizlik Şurasında bu cür etiraz forması olduqca nadir hadisə hesab edilir.</p>
<p>ABŞ-nin BMT yanında səfirinin müavini Den Neqrea bildirib ki, Fransa Şurada mənəvi üstünlük nümayiş etdirməyə və digər ölkələrə həm Ukrayna münaqişəsi, həm də insan hüquqları kimi məsələlərdə dərs verməyə çalışır. Onun sözlərinə görə, məhz buna etiraz əlaməti olaraq ABŞ nümayəndə heyəti Fransa səfirinin çıxışı zamanı zalı tərk edib.</p>
<p>Gərginlik BMT Baş Assambleyasında İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissar Volker Türkün mandatının daha dörd il uzadılması ilə bağlı keçirilən səsvermədən sonra yaranıb. ABŞ bu qərarın əleyhinə səs verən on ölkədən biri olub. Həmin ölkələr arasında Rusiya, Şimali Koreya, Nikaraqua və Mali də yer alıb.</p>
<p>Bundan sonra Fransanın BMT-nin Cenevrədəki daimi nümayəndəliyi X sosial şəbəkəsində paylaşım edərək bildirib ki, ABŞ əvvəllər insan hüquqları sahəsində nümunə idi, lakin indi Şimali Koreya, Rusiya, Nikaraqua və Mali ilə eyni mövqedə dayanır və beynəlxalq aləmdən təcrid olunur.</p>
<p>Den Neqrea isə cavabında ABŞ-nin dünyada azadlığın əsas nümunəsi olaraq qaldığını vurğulayıb və Fransanın “hörmətsiz və təkəbbürlü ritorikasından” imtina etməyəcəyinə qədər Vaşinqtonun bu cür “siyasiləşdirilmiş çıxışları” dinləməyəcəyini bildirib.</p>
<p>Fransanın BMT yanında daimi nümayəndəsi Jerom Bonnafon isə ABŞ-nin 250 illik yubileyini xatırladaraq, Fransanın bu ölkənin tarixində oynadığı rolunu vurğulayıb. O bildirib ki, Fransa BMT-də insan hüquqlarının, təşkilatın müstəqilliyinin və sülhün qorunması istiqamətində fəaliyyətini davam etdirir.</p>
<p>Fransa diplomatik mənbələri isə bəyan ediblər ki, rəsmi Paris Volker Türkün mandatının uzadılmasını Avropa İttifaqı ölkələrinin və BMT üzvlərinin böyük əksəriyyəti ilə birlikdə dəstəkləyib. Eyni zamanda, vurğulanıb ki, bu məsələ ilə bağlı fikir ayrılığı Fransa ilə ABŞ arasında strateji əməkdaşlığa xələl gətirmir və tərəflər dialoqu davam etdirəcəklər.</p>
]]><p>Zaqatala rayonundan götürülmüş arı nümunələrinin molekulyar-genetik xüsusiyyətlərinin öyrənilməsi məqsədilə Genetik Ehtiyatlar İnstitutunun laboratoriyasında DNT ekstraksiyası həyata keçirilib.</p>
<p>Əldə olunan genom DNT-si yerli arı populyasiyalarının genetik müxtəlifliyinin, Qafqaz arısı (Apis mellifera caucasica) ilə genetik yaxınlığının və digər arı cinsləri ilə mümkün fərqlərinin müəyyənləşdirilməsi üçün növbəti tədqiqat mərhələlərində istifadə olunacaq.</p>
<p>Bu barədə AZƏRTAC-a açıqlamasında Elm və Təhsil Nazirliyi Genetik Ehtiyatlar İnstitutunun Kənd təsərrüfatı heyvanlarının genetik ehtiyatları şöbəsinin müdiri AMEA-nın müxbir üzvü, professor Saleh Məhərrəmov bildirib</p>
<p>Azərbaycanın mühüm arıçılıq mərkəzlərindən biri olan Zaqatala rayonunda yetişdirilən arı populyasiyalarının genetik xüsusiyyətlərinin müəyyənləşdirilməsi məqsədilə elmi araşdırmalar həyata keçirilib.</p>
<p>Bölgədə əsasən Qafqaz dağ arısı (Apis mellifera caucasica) yayılıb. Bu arı cinsi uzun xortumu, sakit xasiyyəti, aşağı oğulvermə meyli, soyuq və rütubətli iqlim şəraitinə davamlılığı ilə fərqlənir. Zaqatala arıları yerli təbii şəraitə uyğunlaşaraq yüksək məhsuldarlıq nümayiş etdirir, xüsusilə şabalıd, akasiya və cökə kimi nektarlı bitkilərdən keyfiyyətli bal toplamaq qabiliyyəti ilə seçilir.</p>
<p>Tədqiqatın nəticələri Azərbaycanın qiymətli arı genofondunun qorunmasına, yerli arı populyasiyalarının davamlı inkişafına və elmi əsaslarla seleksiya proqramlarının hazırlanmasına töhfə verəcək.</p>
]]><p>Fransada 116 mindən çox hektar ərazinin yanması fonunda solçu “Əyilməz Fransa” (“La France Insoumise LFI) partiyasının deputatı Hadryən Klue hökuməti “dövlət qalmaqalı”nda ittiham edib və meşə yanğınları ilə mübarizə üçün Milli Assambleyanın fövqəladə sessiyasının çağırılmasını tələb edib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, deputatın sözlərinə görə, hökumət mülki müdafiə xidmətinin imkanlarını zəiflədib və hökumət sözçüsü təhlükəsizlik qüvvələrinin real imkanları barədə ictimaiyyəti yanlış məlumatlandırır. O hesab edir ki, vəziyyət əlavə maliyyə vəsaitinin ayrılması üçün düzəliş edilmiş dövlət büdcəsinin təcili qəbulunu zəruri edir.</p>
<p>Hadryən Klue bildirib ki, parlament mümkün qədər tez toplanmalı, yanğınsöndürənlərlə təcrübə mübadiləsi aparılmalı, onlar zəruri texnika, o cümlədən yerüstü və hava vasitələri ilə təmin edilməlidirlər. O, yaxın günlərdə A400M hərbi nəqliyyat təyyarələri üçün suatma sistemlərinin sifariş edilməsini də təklif edib.</p>
<p>LFI deputatı hökuməti “Canadair” yanğınsöndürən təyyarələrinin sifarişindən imtina etməkdə və gələn il üçün “Super Puma” helikopterlərinin alınmasını planlaşdırmamaqda da tənqid edib. Onun sözlərinə görə, yanğınsöndürənlərin istifadə etdiyi bəzi qoruyucu başlıqlar onları təhlükəli maddələrdən kifayət qədər müdafiə etmir. Klue əlavə edib ki, yanğınlarla mübarizənin maliyyələşdirilməsi xərc deyil, gələcəyə sərmayədir. O, bu məqsədlə sərvət vergisindən (ISF) əldə olunan gəlirlərin bir hissəsinin ayrılmasını təklif edərək bildirib ki, bu verginin cəmi dörd günlük gəliri 2 “Canadair” təyyarəsinin alınmasına kifayət edə bilər.</p>
<p>Fransanın daxili işlər naziri isə daha əvvəl cari yanğınları ölkə üçün “misli görünməmiş və fövqəladə” adlandırıb, ilin əvvəlindən 13 min 500-dən çox yanğın ocağının qeydə alındığını açıqlayıb.</p>
]]><p>İkitərəfli və beynəlxalq gündəliyə dair aktual məsələləri müzakirə edən liderlər Azərbaycan-Rusiya əlaqələrinin konstruktiv xarakter daşıdığını, hökumətlərin və müvafiq strukturların xətti ilə fəal dialoqun aparıldığını qeyd ediblər.</p>
<p>Faydalı əməkdaşlığın daha da genişlənməsinə dair qarşılıqlı maraq təsdiqlənib.</p>
]]><p>Azərbaycanda iyulun 29-da gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb.</p>
<p>Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən AZƏRTAC-a verilən məlumata görə, sabah Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Şimal-qərb küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 23-25°, gündüz 31-36° isti olacaq. Atmosfer təzyiqi 759 millimetr civə sütunu, nisbi rütubət gecə 70-80, gündüz 40-50 faiz təşkil edəcək.</p>
<p>Azərbaycanın rayonlarında havanın əsasən yağmursuz keçəcəyi ehtimalı var. Bəzi dağlıq ərazilərdə arabir duman olacaq. Mülayim qərb küləyi əsəcək. Havanın temperaturunun gecə 22-27°, gündüz 35-39°, bəzi yerlərdə 40° isti, dağlarda gecə 15-20°, gündüz 25-30° isti olacağı ehtimal edilir.</p>
]]><p>Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) Rusiya Federasiyası Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Mariya Zaxarovanın Qarabağ bölgəsi və Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı (KTMT) ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlərə münasibət bildirib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, XİN-in mətbuat katibi Ayxan Hacızadə yerli medianın bu barədə sualını cavablayıb.</p>
<p>Qeyd olunub ki, Mariya Zaxarovanın keçmiş Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi ilə bağlı növbəti dəfə səsləndirdiyi fikirlər reallığın təhrif olunmasıdır.</p>
<p>Qarabağ bölgəsi beynəlxalq ictimaiyyət, o cümlədən Rusiya Federasiyası tərəfindən hər zaman Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi kimi tanınıb. Bu səbəbdən, KTMT mexanizmlərinin 30 il ərzində Ermənistanın işğalı altında saxlanmış Azərbaycanın suveren ərazilərinə münasibətdə tətbiq edilməsi məsələsini davamlı şəkildə gündəmdə saxlamaq cəhdi və bunun Qarabağ bölgəsinin Ermənistan tərəfindən tanınıb-tanınmaması ilə əlaqələndirilməsi Rusiya tərəfinin Azərbaycanın Qarabağ bölgəsi ilə bağlı rəsmi mövqeyinə zidd olmaqla yanaşı, tamamilə əsassızdır.</p>
<p>Vurğulanıb ki, Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini beynəlxalq hüququn tələblərinə uyğun olaraq bərpa edib və bununla keçmiş münaqişə həll olunub. Bu çərçivədə, Rusiya-Ermənistan münasibətlərinə aid mövzuların Azərbaycanla əlaqəli şəkildə şərh edilməsi təcrübəsinə son qoyulmalıdır.</p>
]]><p>BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş rəhbərlik etdiyi təşkilatın onilliklər boyu davam edən Kipr probleminin davamlı həllinə nail olmaq öhdəliyini bir daha təsdiqləmək üçün iyulun 28-də adaya səfərə gəlib.</p>
<p>AZƏRTAC Şimali Kipr mediasına istinadla xəbər verir ki, A. Quterreş “X” sosial media platformasında bildirib: “Mən Kipr məsələsinin hərtərəfli və davamlı həlli axtarışında adanın icmalarına dəstək verməyə sadiq olduğumu bildirmək üçün Kiprə gəlmişəm. BMT tərəfləri sülhə məcbur edə bilməz. Yalnız kiprlilər öz liderləri vasitəsilə sülhü qura bilərlər”.</p>
<p>A. Quterreş səfər zamanı Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin (ŞKTC) Prezidenti Tufan Erhürman və Kiprin yunan administrasiyasının rəhbəri Nikos Xristodulides ilə görüşəcək.</p>
<p>Quterreşin digər maraqlı tərəflərlə görüşəcəyi bildirilir. O, sülh prosesini irəli aparmaq və adada sabitliyi dəstəkləmək səylərini, o cümlədən BMT-nin Kiprdəki Sülhməramlı Qüvvələrinin (UNFICYP) bu məsələdə rolunu müzakirə edəcək.</p>
<p>BMT-nin uzun müddətdir davam edən sülhməramlı missiyalarından biri olan UNFICYP 1964-cü ildən bəri adada yerləşir.</p>
<p>Hərtərəfli həll yoluna nail olmaq üçün BMT-nin diplomatik səylərinə baxmayaraq, Kipr türkləri və yunan kiprliləri arasında onilliklərdir davam edən mübahisə həll olunmamış qalır.</p>
]]><p>Futbol üzrə Fransa millisinin yeni baş məşqçisi müəyyənləşib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Fransa Futbol Federasiyası məlumat yayıb.</p>
<p>Bildirilib ki, 54 yaşlı mütəxəssislə 4 illik müqavilə imzalanıb. O, bu vəzifədə 2012-ci ildən yığmanı çalışdıran Didye Deşamı əvəzləyib.</p>
<p>Zinəddin Zidan 5 illik fasilədən sonra yenidən məşqçi fəaliyyətinə qayıdıb. O, son olaraq İspaniyanın "Real Madrid" klubuna rəhbərlik edib. Fransalı mütəxəssis Madrid təmsilçisi ilə 11 titul qazanıb.</p>
]]><p>Boks üzrə keçmiş dünya çempionu Entoni Coşua növbəti döyüşünü keçirib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, britaniyalı idmançı Səudiyyə Ərəbistanının Ciddə şəhərində keçirilən boks gecəsinin əsas görüşündə Kristian Prenqa ilə üz-üzə gəlib.</p>
<p>Döyüş ikinci raundda başa çatıb. 36 yaşlı Coşua rəqibinə nokautla qalib gəlib. Britaniyalı idmançı ilk raundda 2 dəfə nokdaun vəziyyətinə düşüb.</p>
<p>Qeyd edək ki, Entoni Coşua peşəkar karyerası ərzində 29 qələbə qazanıb, 4 dəfə uduzub. Kristian Prenqanın isə 20 qələbəsi və 2 məğlubiyyəti var.</p>
]]><p>Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya rəsmi səfəri ikitərəfli münasibətlərdə yeni mərhələnin əsasını qoyan mühüm siyasi hadisə oldu. Səfər çərçivəsində əldə olunmuş razılaşmalar və imzalanmış sənədlər iki ölkə arasında əməkdaşlığı təkcə ikitərəfli münasibətlər müstəvisində deyil, həmçinin Avropanın enerji təhlükəsizliyi, regional sabitlik və Avrasiya nəqliyyat bağlantıları kontekstində strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəltdi.</p>
<p>Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Əlibala Məhərrəmzadə söyləyib. O bildirib ki, səfərin ən mühüm siyasi nəticəsi “Azərbaycan Respublikası ilə Almaniya Federativ Respublikası arasında İkitərəfli Tərəfdaşlıq üçün Strateji Gündəlik haqqında Birgə Bəyannamə”nin imzalanması olub. Bu sənəd iki ölkə arasında əməkdaşlığın gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyən edən yol xəritəsi olmaqla siyasi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat və təhlükəsizlik sahələrində uzunmüddətli tərəfdaşlığın institusional əsaslarını formalaşdırır.</p>
<p>Enerji sahəsində əldə olunan razılaşmalar Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində oynadığı strateji rolu bir daha təsdiqlədi. Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə həyata keçirilən qaz tədarüklərinin genişləndirilməsi istiqamətində Almaniya ilə imzalanmış 10 illik yeni müqaviləyə əsasən, ilkin mərhələdə bu ölkəyə ildə 1,5 milyard kubmetr, sonrakı mərhələdə isə 2 milyard kubmetrədək Azərbaycan qazının nəqli nəzərdə tutulur. Bu razılaşma Azərbaycanın Avropa üçün etibarlı enerji tərəfdaşı statusunu daha da möhkəmləndirir və enerji mənbələrinin şaxələndirilməsinə mühüm töhfə verir.</p>
<p>“Prezident İlham Əliyevin hasilat və tranzit infrastrukturunun genişləndirilməsi üçün Avropa İttifaqının adekvat investisiya dəstəyi göstərməsinin vacibliyini vurğulaması isə enerji təhlükəsizliyinin istehsalçı və istehlakçı tərəflərin ortaq məsuliyyəti olduğunu bir daha ön plana çıxardı.</p>
<p>İqtisadi əməkdaşlıq istiqamətində “Azərbaycan–Almaniya Biznes Şurası”nın yaradılması biznes dairələri arasında əlaqələrin sistemli inkişafı üçün yeni institusional platforma formalaşdırır. Bu mexanizm yeni investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi, ticarət dövriyyəsinin artırılması və özəl sektor əməkdaşlığının genişləndirilməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Almaniyanın sənaye və yüksək texnologiyalar sahəsindəki potensialının Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası, yaşıl enerji layihələri və rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafına cəlb olunması əməkdaşlığın yeni istiqamətlərini müəyyənləşdirir”, - deyə Ə. Məhərrəmzadə vurğulayıb.</p>
<p>Deputat əlavə edib ki, nəqliyyat və logistika sahəsində aparılan müzakirələr Azərbaycanın Orta Dəhliz üzrə əsas tranzit mərkəzlərindən biri kimi mövqeyini daha da gücləndirir. Bakı ilə Berlin arasında bu istiqamətdə əməkdaşlığın genişlənməsi Çin, Mərkəzi Asiya və Avropa arasında yükdaşımaların artmasına, təchizat zəncirlərinin şaxələndirilməsinə və Avrasiyada iqtisadi əlaqələrin inkişafına əlavə imkanlar yaradır.</p>
<p>Səfər regional təhlükəsizlik baxımından da böyük əhəmiyyət daşıyır. Görüşlər zamanı Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülh prosesinin mövcud vəziyyəti və sülh müqaviləsinin imzalanması istiqamətində atılan addımlar müzakirə olunub. Bu müzakirələr Cənubi Qafqazda dayanıqlı sülhün və regional əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.</p>
<p>Həmçinin səfər beynəlxalq mediada geniş işıqlandırıldı. Almaniyanın aparıcı media qurumları, eləcə də Avropa və Asiyanın nüfuzlu informasiya resursları bu səfəri geosiyasi və geoiqtisadi baxımdan mühüm hadisə kimi təqdim etdilər. Bu geniş media marağı Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun, Avropanın enerji təhlükəsizliyində rolunun və regional proseslərdə artan təsirinin növbəti təsdiqi oldu.</p>
<p>Ümumilikdə isə Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya rəsmi səfəri Azərbaycan–Almaniya münasibətlərini strateji tərəfdaşlıq mərhələsinə yüksəldən, enerji, iqtisadiyyat, investisiya, nəqliyyat və regional təhlükəsizlik istiqamətlərində yeni əməkdaşlıq imkanları açan mühüm diplomatik hadisə kimi tarixə düşdü.</p>
]]><p>Ətrafına topladığı qeyrətli türk oğulları ilə erməni terror təşkilatı ASALA-nın tanınmış liderlərini elə ermənilərin özlərinin eyni üsulu ilə, bir-bir məhv edən Abdullah Çatlının arxasında Dərin Dövlət niyə sona qədər dayanmadı???</p>
<p><br /> …Abdullah Çatlı: bu ad nəinki türk dünyasında, hətta türkə düşmən kəsilən ermənilər, xüsusilə onların terror təşkilatı olan ASALA-nın bütün üzvləri və yaradıcıları arasında da məşhurdur. Ermənilərin ASALA təşkilatı bütün dünyaya terrorçu kimi yaxşı tanışdır. Özü də bu terror təşkilatının əsas qurbanları əsasən tanınmış türklər, türk diplomatları və onların ailə üzvləri idi. Daha çox 1973-cü ildən başlayaraq ASALA terror təşkilatı türk diplomatlarını öldürməklə gündəmə gəlib. Bunların qarşısını almaq isə problemə çevrilmişdi. Dövlət tərəfindən ayrı-ayrı ölkələrdə törədilən və insan təlafatı ilə nəticələnən bu terrorun qarşısını almaq mümkünsüz hala gəlmişdi.</p>
<p>Yeri gəlmişkən, ASALA adının tam açıqlamasını bir daha yada salaq: ASALA- Ingilis dilində “Armenian Secret Army for the Liberation of Armenia” ifadəsinin qısaldılmış adıdır. Türkcə ifadəsi belədir: “Ermənistanın Kurtuluşu üçin Ermeni Gizli Ordusu”. Azərbaycan dilində isə belə ifadə olunur: “Ermənistanın Azadlığı Uğrunda Erməni Gizli Ordusu”.</p>
<p> Adlarını gizli qoysalar da, bu terror təşkilatı dünyanın gözü qarşısında, açıq-aşkar dinc türk vətəndaşlarına qarşı saysız-hesabsız qətllər həyata keçirmişdir… Belə yerdə sual olunur:</p>
<p>Bəs nə etməli? Terrorun qarşısını necə almalı?</p>
<p>O zaman, əziz oxucular, diqqətiniz məndə olsun. Bu yazıda erməni terror təşkilatına və üzvlərinə qənim kəsilən, eyni zamanda onların liderlərini elə öz üsulları ilə məhv edən, qeyrətli türk oğlu Abdullah Çatlıdan bəhs edəcəyik. Amma istəyirəm əvvəlcə həm A.Çatlının özü haqqında bir az ətraflı məlumat verim, həm də erməni vəhşiliyini yenidən yada salaq və ASALA terror təşkilatının öldürdüyü türk diplomatlarının xatirəsini bir daha xatırlayaq.</p>
<p>Əvvəlcə A.Çatlı haqqında rəsmi qaynaqdan: “…Abdullah Çatlı 1 iyun 1956-cı ildə Türkiyənin Nevşehir bölgəsində anadan olmuşdur. Ankara Universitetinin bitirmişdir. Abdullah Çatlı 12 sentyabr zərbəsi zamanı Türkiyə xaricinə çıxır. Bir müddət Bolqarıstan və Vyanada qalır. 22 fevral 1982-ci ildə İsveçrədə Mehmet Özbay adına pasportla tutulur, lakin yenə azad edilir. O, 22 sentyabr 1983-cü ildə Parisdə MİT (Milli İstihbarat Təşkilatı) ilə əlaqəyə girir və ASALA terror təşkilatına qarşı 5 əməliyyatda iştirak edir… 22 sentyabr 1984-cü ildə Parisdə həbs edildiyi zaman üstündən «Həsən Qurdoğlu» adına pasport çıxmışdır. Bununla da A.Çatli Fransada 7 il həbs cəzası aldı. O, həmçinin 16 sentyabr 1985 ci ildə Papaya sui-qəsd iddiasında şahid kimi iştirak etdi. Oral Çelik sui-qəsdi ilə əlaqəsinin olmadığını, Bolqar xəfiyyə isə Ağcanın öldürəcəyini iddia etdi. A.Çatlı qısa bir müddətdən sonra 7 il cəza aldığı Fransa həbsxanasından İsveçrəyə qaytarıldı. 21 mart 1990-cı ildə isə Bostadel həbsxanasından qaça bildi.</p>
<p>1993-cü ildə Türkiyəyə gələn və istifadə etdiyi “Şahin Ekli” adına düzəldilmiş pasportu ilə tutulan Çatlı elə həmin tarixdə də sərbəst buraxıldı”.</p>
<p>***</p>
<p> Göründüyü kimi, A.Çatlının çox zəngin bir tərcümeyi-halı var. İndi isə erməni terror təkilatı olan ASALA üzvlərinin dinc türk diplomatlarına qarşı həyata keçirdikləri amansız qətlləri bir daha yada salaq:</p>
<p>1.ASALA terror təşkilatının ilk qurbanı Türkiyənin ABŞ-ın Los-Ancelsdəki diplomatı Mehmet Baydar və konsul Bahadır Demir olmuşdur. Onlar 1973- cü il yanvarın 27-də ASALA-nın üzvü, erməni əsilli Qurgen Mıkırtıç tərəfindən öldürülmüşlər.</p>
<p>2.Türkiyənin Parisdəki səfiri İsmayıl Erez ASALA-nın 1975-ci ildə törətdiyi terrorun qurbanı olub.</p>
<p>3.Türkiyənin Vyanadakı səfiri Danış Tunalıgil 1975- ci ildə ASALA tərəfindən öldürülüb.</p>
<p>4.Türkiyənin Vatikandakı səfiri Taha Carım 1977-ci ildə, ASALA terror təşkilatının qurbanıdır.</p>
<p>5.Türkiyənin Sidneydəki konsulu Şurik Aynak 1980- ci ildə ASALA tərəfindən teror yolu ilə öldürülüb.</p>
<p>6.Türkiyənin Los-Ancelsdəki Baş konsulu Kemal Arikan 1982-ci ildə ASALA tərəfindən qəsd edilərək öldürülüb.</p>
<p>7.Türkiyənin Bostondakı Baş konsulu Orxan Gündüz 1982-ci ildə ASALA terrorunun qurbanı olub.</p>
<p>8.Türkiyənin Belqraddakı səfiri Qalip Balkar 1983-cü ildə ASALA tərəfindən qətlə yetirilib.</p>
<p>9.Türkiyənin Yunanıstandakı səfirliyinin əməkdaşları Çetin Görgü və Ömer Haluk 1991 və 1994-cü illərdə ASALA terrorunun qurbanı olublar.</p>
<p>10.Türkiyənin İraqdakı səfirliyinin attaşesi Çağlar Yücel 1993-cü ildə ASALA tərəfindən qətlə yetirilib.</p>
<p>11.Türkiyənin Mosuldakı Baş konsulluğunun attaşeləri, Nihat Akbaş, Bilal Uzgen, Adem Çiçək, Bülent Kıranşal və Süleyman Karahasanoğlu 2004- cü ildə ASALA terror təşkilatı tərəfindən qətlə yetirilmişlər.</p>
<p>12.Türkiyənin Somalidəki səfirliyinin əməkdaşı Sinan Yılmaz 2013-cü ildə ASALA tərəfindən qətlə yetirilib.</p>
<p>13.Türkiyənin Ərbildəki Baş konsulluğunun əməkdaşı Osman Köşe 2013-cü ildə ASALA tərəfindən öldürülüb.</p>
<p>***</p>
<p>Bəli, bu qətllər erməni xislətinin məhsuludur. Biz bu vəhşilərin dinc insanlara qarşı törətdiyi qətlləri Qarabağda, Xocalıda da gördük. Bütün bunlar azmış kimi, bu cəlladlar, nəinki türk diplomatlarını, hətta onların ailələrini, səfirliyin digər əməkdaşlarını da qətlə yetirirdilər. Məsələn, Türkiyənin İspaniyadakı səfiri Zeki Kuneralpın həyat yoldaşı Necla Kuneralp və sabiq səfir Beşir Balçıoğlu 1978-ci ildə ASALA terror təşkilatının üzvləri olan ermənilərin avtomobilə silahlı hücumu zamanı öldürülüblər. Portuqaliyadakı türk səfirliyinin əməkdaşı Yurtsen Mıhçıoğlu, həyat yoldaşı Cahide Mıhçıoğlu, attaşe Erkat Akbayın həyat yoldaşı Nadide Akbay da erməni terrorçuları tərəfindən avtomobilə edilən silahlı hücumun qurbanı olublar. Bütün bu sui-qəsdlər erməni terror təşkilatları olan əsasən ASALA tərəfindən birbaşa həyata keçirilib.</p>
<p>Bütün bu qətllərin, terror aktlarının, silahlı hücumların qarşısının, yuxarıda da qeyd etdiyimiz kimi, dövlət tərəfindən alınması mümkün deyildi. Ona görə də xaricdə yaşayan Abdullah Çatlı adında bir qeyrətli türk oğlu özü kimi vətənpərvər, dövlətini və xalqını dəlicəsinə sevən insanları ətrafına toplayıb, terrorçularla mübarizəyə başlayır. Bu mübarizəyə həsr olunmuş və dövlətin də bu məsələdə onlara gizli dəstəyi haqqında gözəl bir film- “Çatlı” filmi çəkilib.<br /> ***</p>
<p>…Xəzər Universiteti İctimai Əlaqələr və Media üzrə direktoru Əlövsət Əmirbəyli bir gün mənə zəng edib soruşdu ki, Abdullah Çatlı adında bir türk qəhrəmanını tanıyırsanmı? Cavab verdim ki, eşitmişəm, amma o qədər də geniş məlumatım yoxdur. Söhbətimiz zamanı məlum oldu ki, Əlövsət müəllim nəinki bu qəhrəman haqqında geniş bilgiyə malikdir, hətta Abdulla Çatlının özünü, ailəsini, qızlarıını və nəvəsini də yaxından tanıyır, həmçinin onlar haqqında çoxlu məlumatlara malikdir.</p>
<p>Abdullah Çatlının qızı Gökçen Çatlı nəhayət, xeyirxah insanların köməyi ilə atası A.Çatlı haqqında gözəl bir filmin çəkilməsinə nail ola bilib. Elə Əlövsət müəllimin də mənə zənginin səbəbi həmin filmə birlikdə baxmaq təklifi idi. Təbii ki, böyük məmnuniyyətlə təklifi qəbul etdim. Gənclik Mall-un kino salonunda Çatlı haqqında olan filmə Əlövsət müəllimlə bir yerdə baxdıq. Əvvəlcədən onu deyim ki, həqiqətən film olduqca çox baxımlı və maraqlı idi. Filmdə A.Çatlının qeyrətli dostları ilə birlikdə, ermənilərin ASALA terror təşkilatının önəmli şəxslərini bir-bir, elə onların öz üsulunda aradan götürməsi səhnələri olduqca gözəl təsvir olunmuşdu. Amma erməni cəlladlarından fərqli olaraq A.Çatlı və dostları partlatmaq istədikləri maşında uşaq olduğuna görə, həftələrlə izləyib planlaşdırdıqları qətldən vaz keçiblər. Çünki erməni kimi uşaq qatili olmaq istəməyiblər.</p>
<p>alovsat</p>
<p>Filmdən görünür ki, Türkiyə dövləti A.Çatlı və onun dostlarının fəaliyyətindən məmnundur, amma hər hansı müdaxiləsi mümkün deyil. Bununla belə, dövlətin gizli xəfiyyəsi Abdulla Çatlı ilə Avropa dövlətlərinin birində görüşür. Erməni terror təşkilatının önəmli isimlərinin bir-birinin ardınca aradan götürülməsinə görə gizli xəfiyyə A.Çatlıya və dostlarına dövlətin adından təşəkkür edir. Eyni zamanda nə kömək lazım olduğu barədə də soruşur. A.Çatlı cavab verir ki, belə çətin əməliyyatları yerinə yetirmək üçün onlara, ancaq maliyyə yardımı lazımdır.</p>
<p>Filmdən də görünür ki, həqiqətən A.Çatlı və ailəsi çox kasıb yaşayırlar. Hətta qaldıqları evin kirayə pulunu belə verməyə imkanı olmur. Bütün bu çətinliklərə baxmayaraq, ermənilərlə və erməni terroru ilə mübarizəsini qətiyyən dayandırmır. Dövlət də bütün bunlardan xəbərdar olduğu üçün öz xəfiyyəsini A.Çatlının yanına göndərir. Söhbətləri alınır. Dərin dövlətin yüksək çinli nümayəndəsi A.Çatlıya gizli də olsa, maddi və mənəvi dayaq göstərəcəyinə söz verir. Buna baxmayaraq, A.Çatlının işi heç də asan getmir. Bəzən ermənilərin silahlı hücumlarına məruz qalırlar. Bəzən də ermənilərin yerli dövlətlərdə pulla ələ aldığı polislərin vasitəsi ilə A.Çatlya və dostlarına təzyiqlər göstərərək ciddi problemlər yaşadırlar. Ailəsini izləyirlər, onları aradan götürmək üçün plan qururlar və s. Bütün bu təhlükəli və çətin anlar, o vaxt kiçik yaşlı qızları Gökçen Çatlı və Selcen Çatlının yaddaşına həmişəlik həkk olunub.</p>
<p>***</p>
<p>İş o yerə çatır ki, 1983-cü ildə dünyanı silkələyən bir olayda- Mehmet Ali Ağca adlı bir türkün Roma Papasına sui-qəsdində Türkiyənin Dərin Dövləti Abdullah Çatlının da iştirakçı kimi adının keçməsini istəyir. Bununla da Türk dövlətinin adının bu məşhur sui-qəsddə hallanmasının qarşısını almaq məqsədi güdülürdü. Həmin anlarda A.Çatlı erməni və yerli polislərin təqibindən yayınmaq üçün adını rəsmi olaraq dəyişdirmiş və o yeni adlf- «Həsən Qurdoğlu» adı ilə həbsxana həyatı yaşayır. Polislər onun əsl adını öyrənmək üçün A.Çatlını əli və ayağı zəncirlə bağlanmış vəziyyətdə həbsxanadan evinə gətirirlər və hüquqa zidd olsa da, azyaşlı qızlarından onun adının kim olduğunu soruşurlar. Atasına qorxu içində xeyli baxan Gökçen, hamını həyəcan və intizarda saxlasa da, sonda çox gözəl bir cavab verir: ”O, mənim atamdır”. Polislər kor-peşiman A.Çatlını yenidən həbsxanaya qaytarırlar. Elə belə məqamda Dərin Dövlət A.Çatlının öz adı ilə Poma Papasına sui-qəsddə iştirakını etiraf etməsin istəyir. Əsl adının açılması isə A.Çatlının ölümünə səbəb olacaqdı. Yəni, Dərin Dövlət Türkiyənin adının həm Roma Papasına sui-qəsddə, həm də A.Çatlı ilə yanaşı hallanmasını istəmədiyindən, sonda öz qəhrəmanını açıq-aşkar güdaza verir. Necə deyərlər, Dərin Dövlət bir salveylə iki dovşanı vurur. A.Çatlı kimi ağıllı, mübariz, qəhrəman bir insan bütün bunları bilə-bilə, ölümünü göz altına alaraq Türkiyə dövlətinin mənafeyi naminə verilən təkliflə razılaşır. Yəni dölətinin, xalqının yolunda könüllü olaraq özünü qurban verir.</p>
<p>alovs</p>
<p>Amma A.Çatlının ölümü də xeyli müəmmalıdır. Rəsmi məlumatlara görə, A.Çatlı 3 noyabr 1996-cı ildə Türkiyenin Susurluk yaxınlığında baş vermiş məşhur “Susurluk qəzası” zamanı həlak olub. Onun olduğu «Mersedes 600 SEL» markalı avtomobil yeksək sürətlə yük maşınına arxadan çırpılıb. Qəza nəticəsində Abdullah Çatlı, polis rəsmisi Hüseyn Kocadağ və Gonca Us hadisə yerində həyatlarını itiriblər. Yalnız deputat Sedat Bucak yaralansa da, sağ qalır.</p>
<p>«Ən böyük maraq və sual doğuran o idi ki, polis tərəfindən axtarışda olan bir şəxsin yanında, polis rəsmisi və millət vəkili nə edirdi?»</p>
<p>Tarixə “Susurluk qızası” kimi düşən bu olay, sonradan Türkiyədə böyük siyasi rezonans doğurdu və elə “Susurluk qalmaqalı” da adlandırıldı. Ən böyük maraq və sual doğuran o idi ki, polis tərəfindən axtarışda olan bir şəxsin yanında, polis rəsmisi və millət vəkili nə edirdi? Təbii ki bu hadisə Türkiyədə böyük qalmaal yaratdı. Bundan sonra dövlət və onun təhlükəsizlik qüvvələrinin mütəşəkkil cinayətkar dəstə ilə əlaqələri haqqında araşdırılmalara başlanıldı. Daha bir qalmaqal o idi ki, guya “A.Çatlı qəzada ölməyib, sonradan öldürülüb”.</p>
<p>A.Çatlının ölümü barədə, daha bir neçə bu kimi müxtəlif versiyalar irəli sürürdülər. Amma rəsmi mövqe A.Çatlının yol-nəqliyyat hadisəsi zamanı dünyasını dəyişməsi oldu. Təbii ki, xalq arasında belə qəhrəmanlar haqqında əfsanələr dolaşması qəbul olunandır.</p>
<p>***</p>
<p>Bəli, A.Çatlı xalqın gözündə əsl qəhrəmandır və xalq da öz qəhrəmanını heç vaxt unutmur. Onun qəhrəmanlıq dastanına həsr olunmuş “Çatlı” bədii filmi də çəkilib ki, gələcək nəsillər belə bir qəhrəmanı unutmasın, xalqının, dövlətinin yolunda canını belə əsirgəmədiyi, gənclərə örnək kimi həmişə xatırlansın…</p>
<p>***</p>
<p>Sonda: A.Çatlının qızları haqqına məlumat vermək istəyirik:</p>
<p>Böyük qızı Gökçen Çatlı -22 may 1975-ci ildə Türkiyənin Nevşehir şəhərində anadan olmuşdur. Uşaqlıq illərinin bir hissəsini Fransanın Poitiers və Paris şəhərlərində keçirib, həmçinin Saint Benoit Fransız Liseyində təhsil alıb. Daha sonra İstanbul Universitetində Fransız dili və ədəbiyyatı üzrə təhsil alıb. Sonralar Antropologiya və Beynəlxalq münasibətlər ixtisasları sahəsində təhsilini davam etdirib. Bundan sonra Antropoloq və yazıçı kimi fəaliyyət göstərib. Atası A.Çatlı haqqında xatirələrini əks etdirən “Babam Çatlı” və “Çatlı Reis” adlı kitabların müəllifidir.Təbii ki, bu əsərlərdə Gökçen Çatlı atasını öz baxış bucağından təqdim edir.</p>
<p>A.Çatlının kiçik qızı Selcen Çatlı- böyük bacısından fərqli olaraq, ictimaiyyət arasında çox az görünür və haqqında çox məhdud məlumatlar var.</p>
<p>Elçin MƏMMƏDLİ</p>
<p>P.S. Məni belə gözəl bir filmə dəvət etdiyi üçün və Abdullah Çatlının özü, ailəsi haqında bu araşdırma yazının hazırlanmasına, göndərdiyi materiallar, şəkillərlə böyük töhfə verən, 45 illik dostum Əlövsət Əmirbəyliyə «Təzadlar»ın oxucuları adından dərin təşəkkürümü bildirirəm</p>
]]><p>İyulun 26-na keçən gecədən başlayaraq Rusiya ordusu Ukraynanın paytaxtı Kiyev şəhərini ballistik raketlərlə vurur.</p>
<p>AZƏRTAC-ın xüsusi müxbirinin verdiyi məlumata görə, şəhərin bəzi yerlərində yanğın müşahidə edilir.</p>
<p>Kiyev şəhər meri Vitali Kliçko Teleqram səhifəsində yazıb ki, hava zərbələri zamanı zərərsizləşdirilən raketin qalığı Şevçenko rayonunda 18 mərtəbəli binanın üzərinə düşüb, nəticədə 7-ci və 8-ci mərtəbələrdə yanğın başlayıb.</p>
<p>Eləcə də, Solomensk rayonunda qeyri-yaşayış binasında yanğın baş verib. Desnyanski rayonunda isə avtomobillər və dayanacaqlar yanır.</p>
<p>Təcili yardım xidmətləri hadisə yerinə göndərilib.</p>
<p>01:37</p>
<p>İyulun 26-na keçən gecədən başlayaraq Rusiya ordusu Ukraynanın paytaxtı Kiyev şəhərini ballistik raketlərlə vurur.</p>
<p>AZƏRTAC-ın xüsusi müxbirinin verdiyi məlumata görə, şəhərdə güclü partlayış səsləri eşidilir. Hava hücumundan müdafiə sistemi aktiv işə düşüb.</p>
<p>Hazırda xilasedicilər hücumun fəsadlarının aradan qaldırılması istiqamətində işləri davam etdirirlər.</p>
<p>Yerli monitorinq qruplarının yaydığı məlumata görə, bir neçə dəqiqə ərzində Kiyevə 5 ballistik raket atılıb.</p>
<p>Hazırda hava zərbələri davam edir.</p>
]]><p>ABŞ İranın nüvə obyektlərindən zənginləşdirilmiş uranı ələ keçirmək üçün quru əməliyyatına başlamağı planlaşdırır.</p>
<p>AZƏRTAC “New York Post”a istinadən xəbər verir ki, Birləşmiş Ştatlar bu məqsədlə İrana minlərlə xüsusi təyinatlı əsgər göndərməyi nəzərdən keçirir.</p>
<p>Bildirilib, ABŞ-nin xüsusi təyinatlı qüvvələri hərb tarixində ən mürəkkəb əməliyyata başlamağa hazırdır. İddiaya görə, əmr verilərsə, nüvə obyektlərinə basqın ediləcək, təhlükəsizlik təmin olunduqdan sonra isə zənginləşdirilmiş uran oradan çıxarılacaq.</p>
<p>Qeyd edək ki, “The Wall Street” nəşri bir müddət öncə ABŞ prezidenti Donald Trampın əsas müşavirlərlə bir sıra görüşlərdən sonra İrana qarşı hərbi əməliyyatların gücləndirilməsinə meyl etdiyini yazıb. Qəzetin iddiasına görə, ABŞ administrasiyası tərəfindən nəzərdən keçirilən variantlar arasında bombardmanın gücləndirilməsi, Hörmüz boğazındakı adaları ələ keçirmək üçün quru əməliyyatı və İranın enerji obyektlərinə zərbələrin endirilməsi var.</p>
]]><p>AZƏRTAC-ın bölgə müxbiri xəbər verir ki, iyulun 25-də saat 22 radələrində Fərhad Qürbətli idarə etdiyi “Mercedes” markalı avtomobillə Şəki rayonunun Baş Göynük kəndi ərazisində hərəkətdə olarkən piyadalar 24 yaşlı Mahir Teyibov və 28 yaşlı Şahin Tahirovu vurub.</p>
<p>Mahir Teyibov aldığı xəsarətlərdən hadisə yerində ölüb. Şahin Tahirov isə təcili tibbi yardım briqadasının köməyi ilə Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına yerləşdirilib. Həkimlər onun vəziyyətini orta-ağır qiymətləndirir.</p>
<p>Faktla bağlı cinayət işi başlanılıb, araşdırmalar aparılır.</p>
]]><p>İyulun 26-sı saat 10:00-a olan faktiki hava açıqlanıb.</p>
<p>Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, ölkə ərazisində hava şəraiti yağmursuz keçib.</p>
<p>İyulun 25-də Xaçmazda cənub-şərq küləyi əsib, küləyin maksimal sürəti saniyədə 25 metrədək güclənib.</p>
<p>Havanın maksimal temperaturu Bakıda və Abşeron yarımadasında, Naxçıvan Muxtar Respublikasında, eləcə də Aran rayonlarında 39, dağlıq rayonlarda isə 29 dərəcəyədək isti müşahidə olunub.</p>
]]><p>İyulun 27-də gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb.</p>
<p>Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən AZƏRTAC-a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Gün ərzində güclü şimal-qərb küləyi əsəcək.</p>
<p>Havanın temperaturu gecə 24-27° isti, gündüz 28-31° isti olacaq. Atmosfer təzyiqi 753 millimetr civə sütunundan 758 millimetr civə sütununa yüksələcək. Nisbi rütubət 60-70 faiz təşkil edəcək.</p>
<p>Abşeron çimərliklərində gün ərzində güclü şimal-qərb küləyi əsəcək. Şimal çimərliklərində (Sumqayıt, Novxanı, Pirşağı, Nardaran, Bilgəh, Zağulba) 26-27° isti, cənub çimərliklərində (Türkan, Hövsan, Sahil, Şıx) 27-28° isti olacaq.</p>
<p>Azərbaycanın rayonlarında havanın əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Bəzi dağlıq ərazilərdə arabir duman olacaq. Qərb küləyi bəzi yerlərdə arabir güclü olacaq.</p>
<p>Havanın temperaturu gecə 22-27° isti, gündüz 34-39°, bəzi yerlərdə 40° isti, dağlarda gecə 15-20° isti, gündüz 25-30° isti olacaq.</p>
<p>Naxçıvan şəhəri, Culfa, Ordubad, Sədərək, Şahbuz və Şərurda hava yağmursuz keçəcək. Qərb küləyi bəzi yerlərdə arabir güclü olacaq. Havanın temperaturunun gecə 20-25° isti, gündüz 34-39° isti olacağı gözlənilir.</p>
<p>Xankəndi, Şuşa, Xocalı, Xocavənd, Füzuli, Ağdam, həmçinin Daşkəsən-Gədəbəy və Göygöldə hava əsasən yağmursuz olacaq. Lakin gündüz bəzi dağlıq ərazilərdə qısamüddətli yağış yağacağı, şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi ehtimalı var. Gecə və səhər dağlarda duman olacaq. Qərb küləyi bəzi yerlərdə arabir güclü olacaq. Havanın temperaturunun gecə 15-20° isti, gündüz 24-29°, bəzi yerlərdə 32-36° isti olacağı proqnozlaşdırılır.</p>
<p>Şərqi Zəngəzur: Cəbrayıl, Kəlbəcər, Qubadlı, Laçın və Zəngilanda hava əsasən yağmursuz olacaq. Lakin gündüz bəzi dağlıq ərazilərdə qısamüddətli yağış yağacağı, şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi ehtimalı var. Gecə və səhər duman olacaq. Qərb küləyi bəzi yerlərdə arabir güclü olacaq. Havanın temperaturunun gecə 15-20° isti, gündüz 23-28°, bəzi yerlərdə 32-36° isti olacağı ehtimal edilir.</p>
<p>Qazax, Gəncə, Samux, Goranboy, Tərtər, Şəmkir, Tovuz və Naftalanda hava əsasən yağmursuz olacaq. Lakin gündüz bəzi dağlıq ərazilərdə qısamüddətli yağış yağacağı, şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi ehtimalı var. Qərb küləyi bəzi yerlərdə arabir güclü olacaq. Havanın temperaturunun gecə 21-26° isti, gündüz 33-38° isti olacağı gözlənilir.</p>
<p>Balakən, Zaqatala, Qax, Şəki, Oğuz, Qəbələ, İsmayıllı, Ağsu, Şamaxı, Siyəzən, Şabran, Xızı, Quba, Xaçmaz və Qusarda hava əsasən yağmursuz olacaq. Lakin gündüz bəzi şərq rayonlarında qısamüddətli yağış yağacağı, şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi ehtimalı var. Gecə və səhər dağlarda duman. Qərb küləyi bəzi yerlərdə arabir güclü olacaq. Havanın temperaturunun gecə 19-24° isti, gündüz 33-38° isti, dağlarda gecə 17-22° isti, gündüz 25-30° isti olacağı proqnozlaşdırılır.</p>
<p>Yevlax, Ağdaş, Kürdəmir, İmişli, Ağcabədi, Bərdə, Beyləqan, Sabirabad, Mingəçevir, Biləsuvar, Saatlı, Göyçay, Ucar, Şirvan, Hacıqabul, Zərdab, Salyan və Neftçalada hava yağmursuz olacaq. Qərb küləyi bəzi yerlərdə arabir güclü olacaq. Havanın temperaturu gecə 22-27° isti, gündüz 34-39°, bəzi yerlərdə 40° isti olacaq.</p>
<p>Masallı, Yardımlı, Lerik, Lənkəran, Astara, Biləsuvar və Cəlilabadda hava yağmursuz olacaq. Gecə və səhər dağlarda duman olacaq. Şərq küləyi bəzi yerlərdə arabir güclənəcək. Havanın temperaturunun gecə 23-26° isti, gündüz 33-38° isti, dağlarda gecə 20-23° isti, gündüz 27-30° isti olacağı gözlənilir.</p>
]]><p>Türkiyə İspaniyanın meşə yanğınlarının söndürülməsində kömək edilməsi xahişinə cavab olaraq Krallığa iki təyyarə göndərib.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, Ankara Madridin Avropa İttifaqının Mülki Müdafiə Mexanizmi vasitəsilə göndərilən çağırışını nəzərə alıb.</p>
<p>Türkiyənin İspaniyadakı səfirliyinin bəyanatında “dost və müttəfiq İspaniyaya bütün mümkün dəstəyin göstərilməsinə hazır olması” vurğulanıb. “Ankara təbii fəlakətlərlə mübarizədə beynəlxalq həmrəylik prinsipinə sadiqdir. İspaniyada yanğınların tez bir zamanda dayandırılmasına ümid edirik”, - deyə diplomatik nümayəndəlik vurğulayıb.</p>
<p>Buna cavab olaraq, Avropa Parlamentinin İspaniyadan olan üzvü Naço Sançes Amor təbii fəlakətlə mübarizədə göstərdiyi dəstəyə görə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğana minnətdarlığını bildirib.</p>
<p>İspaniyanı bürüyən meşə yanğınları milli fəlakətə çevrilərək Madrid, Avila və Kastelyon şəhərlərini təhdid edib.</p>
<p>Güclü küləklər yanğınsöndürmə prosesinə mənfi təsir göstərir. Hakimiyyət orqanları 116 mindən çox insanı ölkənin təhlükəsiz bölgələrinə təxliyə edib.</p>
<p>Qeyd edək ki, son günlərdə Türkiyənin özündə də güclü meşə yanğınları qeydə alınıb, burada yanğınsöndürmə işləri bir neçə cənub və cənub-qərb əyalətini əhatə edib.</p>
]]><p>İran ordusu ABŞ-nin hava zərbələrini bərpa edəcəyi təqdirdə müharibənin daha da genişlənəcəyi barədə xəbərdarlıq edib.</p>
<p>AZƏRTAC “əl-Hədəs” telekanalına istinadla xəbər verir ki, bunu İran ordusunun sözçüsü Məhəmməd Əkrəmniya rəsmi televiziya kanalına müsahibəsində deyib. “Əgər amerikalılar bir daha İsrailin təxribatına uysalar və ya onun tərəfini tutaraq, müharibəni davam etdirməkdə, xüsusilə hava zərbələri vurmaqda israr etsələr, münaqişə daha da genişlənəcək”, - deyə sözçü bildirib.</p>
<p>Xatırladaq ki, “Axios”un məlumatına görə, Prezident Donald Tramp cümə günü ABŞ ordusuna İrana yeni zərbələr endirməməyi tapşırıb və bununla da iki həftəyə yaxın davam edən gündəlik hücumlara son qoyulub.</p>
<p>Eyni zamanda, Donald Tramp İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun gələn həftə Vaşinqtona səfər edəcəyini təsdiqləyib. Tərəflər arasında keçiriləcək görüşdə İranla bağlı məsələlərin də müzakirə ediləcəyi bildirilir.</p>
]]><p>Rəsmi Moskvanın Ukrayna münaqişəsinin həlli ilə bağlı mümkün yeni təkliflərə reaksiyası onların Rusiyanın maraqlarına nə dərəcədə uyğun gəlməsindən asılı olacaq.</p>
<p>AZƏRTAC Rusiya mediasına istinadla xəbər verir ki, bunu Prezident Vladimir Putinin mətbuat katibi Dmitri Peskov jurnalistlərə bildirib.</p>
<p>"Bəzi yeni formulların mümkünlüyü ilə bağlı açıqlamalar eşitmişik. Bu, hələ görünməyəcək. Bilirik ki, Zelenski amerikalılarla ünsiyyətdə olacaq", - deyə o diqqətə çatdırıb.</p>
<p>Peskov, eyni zamanda, qeyd edib ki, rəsmi Moskva danışıqlar aparan amerikalı vasitəçilərlə dialoq kanallarını qoruyub saxlayır.</p>
]]><p>İranla razılaşdırılmamış marşrut üzrə hərəkət edən tanker Hörmüz boğazında minaya düşüb.</p>
<p>AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Defa Press agentliyi məlumat yayıb.</p>
<p>Hadisə ilə bağlı ətraflı məlumat verilməyib.</p>
<p>Xatırladaq ki, rəsmi Vaşinqton və Tehran arasında sonuncu dəfə atəşin dayandırılması ilə bağlı razılq əldə olunandan sonra iyulun 8-də Amerika Birləşmiş Ştatları qüvvələri İran ərazisinə zərbələr endirib. Bu addımın Hörmüz boğazında ticarət gəmisinə edilən hücuma cavab olaraq atıldığı bildirilib. İran da, öz növbəsində, Bəhreyn, İordaniya, Qətər, Küveyt, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Oman da daxil olmaqla, ABŞ-nin Yaxın Şərqdəki hədəflərinə zərbələr endirməyə başlayıb.</p>
<p>Tərəflər iyulun 24-də atəşi dayandırıblar.</p>
]]><p>"Report" "TeamTalk"a istinadən xəbər verir ki, mersisaydlılar komandanın braziliyalı qolkiperi Alisson Bekeri isə heyətdə saxlamağı planlaşdırır.</p>
<p>33 yaşlı qapıçı gələn mövsümdə də "Liverpul"un əsas heyət üzvü olaraq qalacaq. Bildirilir ki, İtaliyanın "Yuventus" klubu A.Bekerin transferində maraqlı olsa da, İngiltərə təmsilçisinin rəhbərliyi onu buraxmamaq qərarına gəlib. Təcrübəli oyunçular Endryu Robertson və Məhəmməd Salahın gedişindən sonra uzun illərdir əsas heyətdə çıxış edən qolkiperin saxlanılmasına qərar verilib.</p>
<p>Qeyd edək ki, qolkiper 2018-ci ildən "Liverpul"un formasını geyinir.</p>
]]><p>"Report" xəbər verir ki, bu barədə "Xinhua" agentliyi Dinsi şəhər dairəsinin Veyyuan qəzasının hakimiyyət orqanlarına istinadən məlumat yayıb.</p>
<p>"Bazar günü gündüz saatlarında Qansu əyalətində turizm bölgəsinə yağan güclü leysan yağışları daşqına səbəb olub. Son məlumatlara görə, bunun nəticəsində 10 nəfər həlak olub, 23 nəfər yaralanıb", - məlumatda bildirilib.</p>
<p>Daşqınlar nəticəsində həmin dairədə düşərgə salan bir neçə turist köməksiz vəziyyətdə qalıb.</p>
<p>Hadisə yerində polis əməkdaşları, yanğınsöndürənlər və digər fövqəladə xidmət işçiləri çalışır. Axtarış-xilasetmə əməliyyatı davam edir.</p>
]]><p>"Report" xəbər verir ki, bu barədə "Xinhua" agentliyi Dinsi şəhər dairəsinin Veyyuan qəzasının hakimiyyət orqanlarına istinadən məlumat yayıb.</p>
<p>"Bazar günü gündüz saatlarında Qansu əyalətində turizm bölgəsinə yağan güclü leysan yağışları daşqına səbəb olub. Son məlumatlara görə, bunun nəticəsində 10 nəfər həlak olub, 23 nəfər yaralanıb", - məlumatda bildirilib.</p>
<p>Daşqınlar nəticəsində həmin dairədə düşərgə salan bir neçə turist köməksiz vəziyyətdə qalıb.</p>
<p>Hadisə yerində polis əməkdaşları, yanğınsöndürənlər və digər fövqəladə xidmət işçiləri çalışır. Axtarış-xilasetmə əməliyyatı davam edir.</p>
]]><p>"Report" xəbər verir ki, məktubda deyilir:</p>
<p>"Hörmətli cənab Prezident,</p>
<p>Maldiv Respublikasının milli bayramı – Müstəqillik Günü münasibətilə Sizə və bütün xalqınıza öz adımdan və Azərbaycan xalqı adından ən səmimi təbriklərimi və xoş arzularımı çatdırıram.</p>
<p>Azərbaycan ilə Maldiv arasında əlaqələrin hazırkı inkişaf dinamikası, qarşılıqlı maraq doğuran əməkdaşlığımızın genişlənməsi bizi sevindirir. İki ölkə arasında birbaşa uçuşların həyata keçirilməsi, habelə bu yaxınlarda ümumvətəndaş pasportlarına malik vətəndaşların vizadan qarşılıqlı azad edilməsi insanlararası təmasların, xüsusilə də turizmin inkişafına mühüm təkan vermişdir.</p>
<p>İnanıram ki, bu il diplomatik əlaqələrin qurulmasının 20 illiyini qeyd edən ölkələrimiz arasında dostluq münasibətlərinin möhkəmlənməsi, qarşılıqlı maraq doğuran əməkdaşlığın yeni məzmunla zənginləşməsi istiqamətində bundan sonra da birgə səylər göstərəcəyik.</p>
<p>Bu əlamətdar gündə Sizə möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, işlərinizdə uğurlar, dost Maldiv xalqına daim əmin-amanlıq və rifah arzulayıram".</p>
]]><p>"Report" Azərbaycan Su İdman Növləri Federasiyasına istinadən xəbər verir ki, milli üzvü 500 metr məsafədə birnəfərlik kanoe qayığında mükafatçılar sırasına düşüb.</p>
<p>T. Smilovenko həlledici mərhələ olan A finalında finiş xəttini 2-ci keçərək gümüş medala sahib olub.</p>
<p>Xatırladaq ki, bu, idmançının Azərbaycan millisinin tərkibində qitə çempionatında qazandığı ikinci medaldır. O, ötən il Rumıniyanın Piteşti şəhərində təşkil olunmuş 23 yaşa qədər idmançılar arasında Avropa çempionatında 3-cü yeri tutub.</p>
]]><p>"Report" xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycanın Qətərdəki səfirliyi "X" sosial media hesabında məlumat yayıb.</p>
<p>Qeyd olunub ki, Azərbaycanın Dohadakı səfiri Adış Məmmədov bu ölkənin Qətər Dövləti Şura Məclisinin sədri Həsən bin Abdulla Əl-Qanim ilə görüşüb.</p>
<p>Görüşdə iki ölkənin parlamentləri arasındakı əlaqələr və onların gələcək inkişaf perspektivləri müzakirə edilib.</p>
]]><p>"Report" xəbər verir ki, bu barədə "The Wall Street Journal" (WSJ) mənbələrə istinadən məlumat yayıb.</p>
<p>"Məlumatlı şəxslərin sözlərinə görə, əgər ABŞ Silahlı Qüvvələri hücumları aktivləşdirərsə və ya İrana quru müdaxiləsi variantını nəzərdən keçirərsə, SEPAH Vaşinqtonu Bab-əl-Məndəb boğazını və Qırmızı dənizi bağlamaqla, eləcə də gəmilərə hücum etməklə hədələyib", - nəşr bildirib.</p>
<p>İyul ayında İranın dəstəklədiyi husilər və Səudiyyə Ərəbistanı qarşılıqlı zərbələri bərpa edib. Bu zaman husilər Səudiyyə Ərəbistanı gəmiləri üçün dəniz blokadası elan ediblər. Husilər Qırmızı dənizdə Səudiyyə Ərəbistanına məxsus iki tankerə hücum edib, daha sonra isə krallıq ərazisindəki "Saudi Aramco" şirkətinin iki obyektinə zərbə endirdiklərini açıqlayıblar. Səudiyyə Ərəbistanı və Misirin husiləri hərbi fəallığı dayandırmağa inandırmaq cəhdləri hələ ki uğur qazanmayıb.</p>
<p>Daha əvvəl "Axios" xəbər vermişdi ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp məsələnin diplomatik həllinə ümid etdiyi üçün İrana cümə gününə planlaşdırılan zərbələrin həyata keçirilməməsi barədə göstəriş verib.</p>
]]><p> O cümlədən, 2026-cı il martın 11-də Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koştanın Azərbaycana səfəri də ölkəmizlə Avropa İttifaqı arasında əməkdaşlığın inkişafı baxımından mühüm hadisə kimi yadda qaldı. Səfər çərçivəsində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə keçirilən görüş və verilən bəyanatlar tərəflər arasında siyasi dialoqun daha da möhkəmləndiyini və qarşılıqlı əməkdaşlığın yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərdi. Dövlət başçımız bəyanatında Azərbaycanın regionda sülhün, sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin olunmasına daim töhfə verdiyini xüsusi vurğulayaraq qeyd etdi ki, ölkəmiz beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanaraq regional əməkdaşlığın genişlənməsinə və qarşılıqlı etimad mühitinin möhkəmləndirilməsinə böyük önəm verir. Bu baxımdan Avropa İttifaqı ilə münasibətlərin inkişafı Azərbaycanın xarici siyasətinin vacib istiqamətlərindən biri hesab olunur.</p>
<p> Görüş zamanı enerji təhlükəsizliyi məsələsi də xüsusi diqqət mərkəzində olub. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın Avropanın etibarlı enerji tərəfdaşı olduğunu da vurğulayaraq bildirib ki, ölkəmiz Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayır. Xüsusilə təbii qazın Avropa bazarlarına çatdırılması və enerji layihələrinin genişləndirilməsi sahəsində əldə olunan uğurlar Azərbaycan–Avropa İttifaqı əməkdaşlığının strateji əhəmiyyətini daha da artırır.</p>
<p> Bəyanatda həmçinin regional sülh gündəliyi də geniş şəkildə müzakirə olunub. Azərbaycan rəhbərliyi Cənubi Qafqazda davamlı sülhün bərqərar olması üçün konstruktiv mövqeyini bir daha nümayiş etdirib. Prezident İlham Əliyev ölkəmizin sülh təşəbbüslərinə sadiq olduğunu və regionda uzunmüddətli sabitliyin təmin olunması istiqamətində səylərini davam etdirəcəyini bildirib. Səfər çərçivəsində aparılan müzakirələr göstərib ki, Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında siyasi, iqtisadi və humanitar sahələrdə əməkdaşlıq üçün geniş perspektivlər mövcuddur. Tərəflər həmçinin qarşılıqlı maraqlara əsaslanan münasibətlərin inkişaf etdirilməsi, yeni layihələrin həyata keçirilməsi və tərəfdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi istiqamətində birgə fəaliyyətin vacibliyini də vurğulayıblar. Bu baxımdan Antonio Koştanın Azərbaycana səfəri və aparılan müzakirələr iki tərəf arasında strateji tərəfdaşlığın gələcək inkişafı üçün mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilə bilər.</p>
<p> Beləliklə, Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koştanın Azərbaycana səfəri və Prezident İlham Əliyevin verdiyi bəyanat ölkəmizin beynəlxalq mövqeyinin daha da möhkəmləndiyini, Azərbaycanın regionda sülhün və əməkdaşlığın təşviqində mühüm rol oynadığını bir daha nümayiş etdirdi. Bu səfər həm də Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında qarşılıqlı etimada əsaslanan münasibətlərin gələcək inkişafı üçün mühüm siyasi platforma yaratdı.</p>
<p> </p>
<p><strong>İman ABDUYEV, politoloq</strong></p>
]]><p>Tədbir çərçivəsində valideyn himayəsindən məhrum qalmış 100 uşaq və daun sindromlu dostlarımız üçün xüsusi əyləncə proqramı təşkil olunub. Gün ərzində uşaqlar müxtəlif əyləncə proqramlarında iştirak edərək sevinc və xoş təəssüratlarla dolu anlar yaşayıblar.</p>
<p>Tədbirin açılışında çıxış edən layihə rəhbəri Kərimli Camal sosial təşəbbüslərin və gənclərin fəaliyyətinin daha geniş şəkildə dəstəklənməsinin vacibliyini vurğulayıb. O, bəzi qurumların bu cür təşəbbüslərə və gənclərin həyata keçirdiyi sosial layihələrə kifayət qədər yaxından yanaşmadığını qeyd edərək, gənclərin fəaliyyətinə daha geniş imkanların yaradılmasının və onların təşəbbüsləri üçün daha böyük platformaların formalaşdırılmasının vacibliyini diqqətə çatdırıb.</p>
<p>Kərimli Camal bildirib ki, gənclərin sosial fəaliyyətə cəlb olunması və onların təşəbbüslərinin dəstəklənməsi cəmiyyətin inkişafında mühüm rol oynayır.</p>
<p>Artıq 6 ildir həyata keçirilən “Təbəssüm Olaq” layihəsi əvvəlki mövsümlərdə yaşlı vətəndaşlara, valideyn himayəsindən məhrum qalmış uşaqlara və şəhid övladlarına həsr olunan sosial təşəbbüslərlə yüzlərlə insana sevinc bəxş edib.</p>
<p>Layihənin əsas gücünü cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrindən olan insanların həmrəyliyi təşkil edir. Tələbələr, müəllimlər, özəl sektor nümayəndələri və müxtəlif peşə sahiblərinin könüllü ianələri və dəstəyi sayəsində layihənin VI mövsümü də uğurla başa çatdırılıb.</p>
<p>Qeyd edək ki, layihə bu günə qədər heç bir sponsor və ya qurumun maliyyə dəstəyi olmadan, yalnız vətəndaş həmrəyliyi, düzgün təşkilatlanma və peşəkar koordinasiya nəticəsində həyata keçirilib. Layihənin uğurunda aylarla fədakarlıqla çalışan koordinatorların və tədbir günü böyük məsuliyyət nümayiş etdirən könüllülərin əməyinin xüsusi rolu olub.</p>
<p>Layihəyə ümumilikdə 1000-dən çox şəxs qoşulub. İanə və təşkilati proseslərin yekununda 500 nəfərdən ibarət aktiv iştirakçı heyəti ilə layihənin VI mövsümü uğurla başa çatdırılıb.</p>
<p>Yekun tədbirdə dövlət nümayəndələri, ziyalılar, ictimai fəallar və müxtəlif sahələri təmsil edən qonaqlar iştirak edərək layihəyə mənəvi dəstəklərini göstəriblər.</p>
<p>“Modern Azərbaycan Yeniliklər və Təcrübə” İctimai Birliyi gələcək layihələrdə də sosial həmrəyliyin gücünü bir araya gətirərək daha genişmiqyaslı sosial təşəbbüslərə imza atmağı hədəfləyir.</p>
<p><img alt="" src="https://bdmxeber.az/wp-content/uploads/2026/07/1WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.44.15-225x300.jpeg" style="height:300px; width:225px" /> <img alt="" src="https://bdmxeber.az/wp-content/uploads/2026/07/2WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.44.15-225x300.jpeg" style="height:300px; width:225px" /> <img alt="" src="https://bdmxeber.az/wp-content/uploads/2026/07/3WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.44.16-225x300.jpeg" style="height:300px; width:225px" /> <img alt="" src="https://bdmxeber.az/wp-content/uploads/2026/07/4WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.44.16-225x300.jpeg" style="height:300px; width:225px" /> <img alt="" src="https://bdmxeber.az/wp-content/uploads/2026/07/5WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.44.17-225x300.jpeg" style="height:300px; width:225px" /> <img alt="" src="https://bdmxeber.az/wp-content/uploads/2026/07/WhabbtsApp-Image-2026-07-18-at-12.44.18-225x300.jpeg" style="height:300px; width:225px" /> <img alt="" src="https://bdmxeber.az/wp-content/uploads/2026/07/WhatsApp-Image-2026-07-18-at-12.30.16-225x300.jpeg" style="height:300px; width:225px" /> <img alt="" src="https://bdmxeber.az/wp-content/uploads/2026/07/WhatsmmmApp-Image-2026-07-20-at-18.56.27-300x199.jpeg" style="height:199px; width:300px" /> <img alt="" src="https://bdmxeber.az/wp-content/uploads/2026/07/WtthatsApp-Image-2026-07-18-at-12.44.17-225x300.jpeg" style="height:300px; width:225px" /></p>
]]><p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-07/1784553914_2whatsapp-image-2026-07-20-at-16_07_48.jpeg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-07/1784553883_3whatsapp-image-2026-07-20-at-16_07_48.jpeg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-07/1784553840_5whatsapp-image-2026-07-20-at-16_07_48.jpeg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-07/1784553862_6whatsapp-image-2026-07-20-at-16_07_48.jpeg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-07/1784553885_7whatsapp-image-2026-07-20-at-16_07_48.jpeg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-07/1784553926_8whatsapp-image-2026-07-20-at-16_07_49.jpeg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-07/1784553830_9whatsapp-image-2026-07-20-at-16_07_49.jpeg" /></p>
<p><img alt="" src="https://planetinfo.az/uploads/posts/2026-07/1784553888_100whatsapp-image-2026-07-20-at-16_07_49.jpeg" /></p>
]]>
